‘Albanië kan mogelijke EU-toetreding verliezen door megalomaan Trump-project’

©picture alliance / NurPhoto | Vlasov Sulaj

De protesten in Albanië houden al ruim twintig dagen aan. Boze demonstranten trekken met borden met flamingo’s de straat op uit verzet tegen plannen voor een zogenoemd Trump-resort, maar de achterliggende onvrede reikt verder dan alleen dit project. De geplande luxeresorts van Ivanka Trump en Jared Kushner, dochter en schoonzoon van de Amerikaanse president, zouden verrijzen in een beschermd natuurgebied dat bekendstaat als leefgebied van flamingo’s. Ook de Europese Unie kijkt met zorg naar de plannen: volgens Brussel kan doorgaan met de bouw immers gevolgen hebben voor de toetredingskansen van Albanië.

Vergooit Albanië de kans om toe te treden tot de EU door dit Trump-project?

Albanië wil al jaren toetreden tot de Europese Unie, maar de hardnekkige corruptie vormt daarbij een flinke hindernis. Volgens de corruptieperceptie-index geldt het land nog altijd als een van de meest corrupte van Europa. Om dat probleem aan te pakken, werd in 2016 een speciale corruptieaanklager aangesteld. Die functioneert met steun van de EU en wist al meerdere topfiguren uit de politiek tot aftreden te dwingen; sommige belandden zelfs achter de tralies. Op dit moment lopen er ook onderzoeken naar twee vicepremiers. Nu richt diezelfde aanklager zijn pijlen ook op het Trump-project. Kort geleden werd de wet nog aangepast die natuurgebieden beschermde. Daardoor is de bouw van vijfsterrenhotels nu toegestaan, zelfs midden in beschermd gebied, zegt natuurbeschermer Joni Vospri in de internationale pers.

Jared Kushner, de man van Ivanka Trump, zal een luxeresort bouwen op een onbewoond Albanees eiland. Trumps schoonzoon wil er een vakantieresort neerpoten op een natuurgebied. Het hele project kost zo'n 6 miljard dollar (5,16 miljard euro). Alles lijkt in kannen en kruiken, alleen zijn heel wat Albanezen niet tevreden met de plannen die Trumps schoonzoon heeft, ze trekken de straat op en protesteren al drie weken tegen de komst van dit luxeresort voor de Albanese kust.

De betogers trokken vorig weekend nog massaal door het centrum van de hoofdstad Tirana en verzamelden voor het regeringsgebouw. Daar eisten ze het ontslag van premier Edi Rama. Volgens de actievoerders geeft Rama immers voorrang aan buitenlandse investeerders boven de belangen van het land. 

De schoonzoon van de Amerikaanse president wil een onbewoond Albanees eiland omtoveren tot een luxeresort met maar liefst 10.000 hotelkamers. Vele demonstranten vrezen echter voor onomkeerbare schade aan een natuurgebied met onder meer flamingo’s. De Albanese regering benadrukt dan weer de kansen die het project van de familie Trump creëert voor de toeristische industrie. 

Biotoop van kwetsbare diersoorten

Een groot bouwproject op het Albanese eiland Sazan en het kustgebied daartegenover leidt tot felle protesten. Vooral het plan voor het beschermde natuurgebied aan de overkant van het eiland stuit op veel weerstand, omdat daar kwetsbare diersoorten leven zoals de Mediterrane monniksrob en de flamingo.

De lagune is een belangrijk leefgebied voor trekvogels, waaronder flamingo’s. Volgens milieuorganisatie PPNEA gaat het zelfs om een van de belangrijkste biodiversiteitszones in de Middellandse Zee.

De onrust nam toe nadat het gebied werd afgezet met hekken en prikkeldraad. Lokale bewoners kwamen in verzet, en een video waarin een demonstrant door beveiligers werd weggesleept, zorgde ervoor dat ook in de hoofdstad Tirana protesten uitbraken. Milieuorganisaties klagen over een totaal gebrek aan transparantie en vinden dat er geen rekening is gehouden met de natuur en de bevolking.

Het project wordt ontwikkeld door het bedrijf van Jared Kushner, de schoonzoon van Donald Trump. Hij wil samen met zijn partners van Sazan een luxeresort maken met ongeveer 10.000 hotelkamers. Volgens critici past dat niet bij het karakter van het gebied, dat tot nu toe grotendeels onaangeroerd is gebleven en officieel beschermd is. Sazan ligt strategisch bij de stad Vlorë en was lang verboden terrein voor bezoekers, al kunnen toeristen er nu wel heen.

Corruptie?

De controverse gaat echter ook verder dan natuurbehoud alleen. Veel demonstranten vermoeden immers dat er mogelijk ook sprake is van corruptie, omdat in 2024 een wet werd aangepast waardoor bouwen in beschermde gebieden mogelijk werd. In datzelfde jaar werd dit controversiële bouwproject vervolgens bekendgemaakt. De Albanese anticorruptiedienst SPAK onderzoekt inmiddels zowel die wetswijziging als de herkomst van de investeringen voor de aankoop van het gebied.

Premier ziet kansen in luxetoerisme

Premier Edi Rama verdedigt het plan dam weer en ziet het juist als een kans om Albanië sterker op de kaart te zetten als toeristische bestemming. Volgens hem hoeven natuur en ontwikkeling elkaar niet uit te sluiten. Hij benadrukt dat zijn land buitenlandse investeringen nodig heeft en dat luxetoerisme daarbij een belangrijke rol kan spelen.

Protest blijft aanhouden

De protesten houden ondertussen aan. Demonstranten eisen bescherming van het gebied, een einde aan het project en in sommige gevallen zelfs het aftreden van de premier. Na harde confrontaties tussen beveiligers en actievoerders zijn al aanhoudingen verricht en zijn vergunningen van beveiligingsbedrijven ingetrokken. Het debat over Sazan is daarmee uitgegroeid tot een bredere discussie over natuur, macht, transparantie en de prijs van toeristische ontwikkeling in Albanië.

©picture alliance / NurPhoto | Vlasov Sulaj