Amerikaanse jury: "Meta bracht bewust schade toe aan mentale gezondheid van kinderen"

© picture alliance / Anadolu | Jon Putman

Een rechtbank in de Verenigde Staten heeft Meta een boete van 375 miljoen dollar (317 miljoen euro) opgelegd, nadat was vastgesteld dat het bedrijf bewust schade toebracht aan de mentale gezondheid van kinderen en informatie over seksuele uitbuiting van minderjarigen heeft achtergehouden.

De juryleden kwamen in hun op dinsdag uitgesproken oordeel tot de conclusie dat Meta zich schuldig heeft gemaakt aan "onaanvaardbare" handelspraktijken die oneerlijk misbruik maakten van de kwetsbaarheid en de onervarenheid van kinderen.

De jury stelde tevens vast dat er sprake was van duizenden overtredingen van de Unfair Practices Act. Die wet beschermt in de staat New Mexico consumenten tegen oneerlijke handelspraktijken.

Een woordvoerder van Meta liet aan het persbureau Associated Press weten dat het bedrijf het niet eens is met het vonnis en in beroep zal gaan. "Wij doen er alles aan om mensen veilig te houden op onze platformen en zijn transparant over de uitdagingen bij het opsporen en verwijderen van kwaadwillenden of schadelijke inhoud," zei de woordvoerder. "We zullen ons met kracht blijven verdedigen en blijven vertrouwen op onze staat van dienst als het gaat om de bescherming van tieners online."

Meta hoeft zijn bedrijfsvoering voorlopig niet aan te passen. In een tweede fase van het proces, die in mei wordt gehouden, zal een rechter beoordelen of de platformen van Meta een "publiek gevaar" vormen en of het bedrijf moet meebetalen aan publieke programma’s om de schade aan te pakken.

Waar gaat de zaak over?

De rechtszaak werd in 2023 aangespannen door Raul Torrez, de procureur-generaal van New Mexico. Torrez stelde dat uit onderzoek van zijn ministerie naar de platformen van Meta bleek dat deze "uitgelezen plekken zijn voor predatoren om kinderporno te verhandelen en minderjarigen te benaderen voor seks".

Het kantoor van de procureur-generaal voerde het onderzoek uit door undercover te gaan met lokaccounts die 14-jarigen moesten voorstellen. Daarbij werd bewijsmateriaal verzameld dat de platforms jonge gebruikers aanstuurden op "een stroom van extreem schokkende, expliciet seksuele beelden" en kinderen aanraadden om lid te worden van ongemodereerde Facebook-groepen die commerciële seks zouden faciliteren.

In de aanklacht staat ook dat Meta de gevaren van verslaving aan sociale media niet volledig heeft onthuld of aangepakt. Meta erkent niet dat er zoiets als verslaving aan sociale media bestaat, maar leidinggevenden gaven tijdens de zitting wel toe dat er sprake is van "problematisch gebruik" en zeggen dat zij willen dat mensen zich goed voelen over de tijd die zij op de platformen van Meta doorbrengen.

De jury in deze zaak bekeek interne correspondentie en rapporten van Meta over de veiligheid van kinderen. Ook hoorde de jury verklaringen van leidinggevenden van Meta, platformingenieurs, klokkenluiders, psychiatrische experts en veiligheidsadviseurs.

De jury kreeg de vraag voorgelegd of gebruikers van sociale media zijn misleid door specifieke uitspraken over de veiligheid van de platformen door topbestuurders, onder wie Meta-CEO Mark Zuckerberg, Instagram-baas Adam Mosseri en Meta’s wereldwijde veiligheidschef Antigone Davis.

De juryleden keken daarnaast naar het uitblijven van handhaving van Meta’s verbod op gebruikers onder de 13 jaar, de rol van de algoritmes bij het bevoordelen van sensationele of schadelijke inhoud, en de grote hoeveelheid berichten op sociale media over zelfdoding onder tieners.

Andere rechtszaken tegen Meta

De zaak in New Mexico was een van de eerste die daadwerkelijk tot een rechtszaak kwam in een golf aan procedures rond socialemediaplatformen en hun impact op kinderen.

Meer dan 40 procureurs-generaal van Amerikaanse staten hebben rechtszaken aangespannen tegen Meta. Zij stellen dat het bedrijf bijdraagt aan een mentalegezondheidscrisis onder jongeren door Instagram en Facebook bewust zo te ontwerpen dat ze verslavend werken.

In Californië beraadt een andere jury zich ondertussen op een zogenoemde "bellwether trial" die moet uitwijzen of de platformen van Meta en Google schadelijk en verslavend zijn voor kinderen.

Die rechtszaak is aangespannen door een 19-jarige die alleen wordt aangeduid met de initialen "KGM". Zij stelt dat haar gebruik van Instagram van Meta en YouTube van Google op jonge leeftijd heeft geleid tot verergerde depressie en suïcidale gedachten.

Volgens de aanklacht hebben de bedrijven bewust ontwerpkeuzes gemaakt die lijken op technieken uit casino’s om hun platformen verslavender te maken voor kinderen en zo de winst op te voeren.

(©Euronews 2026 / Managing Editor: Yves Peeters - The Press Junction /Picture: picture alliance / Anadolu | Jon Putman)