Conflict Israël-Iran: luchtvaart in het Midden-Oosten blijft aan de grond door gesloten luchtruim

©Thisum Lokumudali via Unsplash

Op maandag zullen nog eens honderden vluchten geannuleerd worden, waardoor tienduizenden passagiers wereldwijd gestrand zijn.

De commerciële luchtvaart in het Midden-Oosten ligt voor de derde dag op rij grotendeels stil. Luchtruimen zijn gesloten en de operaties op grote luchthavens zijn opgeschort na de gezamenlijke Amerikaanse-Israëlische aanvallen op Iran en daaropvolgende vergeldingsacties.

Voor maandag 2 maart hebben Bahrein, Iran, Irak, Israël, Jordanië, Koeweit, Qatar, Saoedi-Arabië, Syrië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) minstens gedeeltelijke sluitingen van hun luchtruim afgekondigd. Dit leidt tot grootschalige schorsingen, annuleringen en omleidingen van vluchten, waardoor tienduizenden passagiers wereldwijd zijn gestrand.

Door het conflict zijn belangrijke luchtvaarthubs in Dubai, Abu Dhabi en Doha gesloten.

Het vluchtsite Flightradar24 meldde maandag op X dat inmiddels meer dan 2.000 vluchten van en naar zeven belangrijke luchthavens in de Golfregio zijn geannuleerd. Het gaat om Dubai International, Hamad International Airport in Doha, Zayed International Airport in Abu Dhabi, Sharjah International Airport, Kuwait International Airport, Bahrain International Airport en Dubai World Central - Al Maktoum International.

‘Niemand weet eigenlijk wat er aan de hand is’

Het is onduidelijk hoelang de verstoring van het vliegverkeer zal aanhouden – en dat brengt passagiers in een soort vervelende reislimbo. Jonathan Escott en zijn verloofde kwamen bijvoorbeeld zaterdag op de luchthaven van Newcastle in Engeland aan, om er pas te horen te krijgen dat hun directe Emirates-vlucht naar Dubai was geannuleerd. Alle passagiers bleven daardoor vastzitten. Escott keerde terug naar familie bij wie hij logeert, op ongeveer een uur rijden van de luchthaven, maar heeft geen idee wanneer hij kan vertrekken. “Niemand weet het”, zegt Escott. “Niemand weet eigenlijk wat er aan de hand is met het conflict. Emirates niet, Emirates heeft geen idee. Niemand heeft een idee.”

Incidenten op regionale luchtvaarthubs

Als vergelding voor de aanvallen van de VS en Israël voerde Iran een reeks aanvallen uit op Israël en Golfstaten waar Amerikaanse militaire bases zijn gevestigd – Bahrein, Koeweit, Qatar en de VAE.

De drie grote maatschappijen in de Golf – Emirates, Etihad en Qatar Airways – verwerken normaal gesproken zo’n 90.000 overstappende passagiers per dag via deze hubs, plus nog eens grote aantallen reizigers met bestemmingen in het Midden-Oosten, aldus luchtvaartdatabureau Cirium.

Twee luchthavens in de VAE meldden incidenten, nadat de regering daar zaterdag sprak van een “grove aanval met Iraanse ballistische raketten”.

Functionarissen op Dubai International Airport – de grootste luchthaven van de VAE en een van de drukste ter wereld – meldden vier gewonden. Zayed International Airport in Abu Dhabi liet weten dat bij een drone-aanval één persoon om het leven kwam en zeven anderen gewond raakten. Ook op Kuwait International Airport werden treffers gemeld.

Hoewel Iran niet publiekelijk de verantwoordelijkheid opeiste, was de reikwijdte van de vergeldingsaanvallen die Golfstaten aan Iran toeschreven, groter dan de Amerikaanse bases die Teheran eerder als doelwitten had genoemd.

“Voor reizigers valt hier niets aan te verbloemen”, zegt Henry Harteveldt, luchtvaartanalist en voorzitter van Atmosphere Research Group. “U moet rekening houden met vertragingen of annuleringen in de komende dagen, terwijl deze aanvallen zich verder ontwikkelen en hopelijk eindigen.”

Operaties blijven opgeschort

Luchthavens in het hele Midden-Oosten bleven maandag gesloten terwijl het conflict zijn derde dag inging. De situatie verandert snel en luchtvaartmaatschappijen roepen passagiers op hun vluchtstatus online te controleren voor ze naar de luchthaven vertrekken.

Dubai Airports bevestigde dat alle vluchtoperaties op Dubai International en Dubai World Central – Al Maktoum International – tot nader order zijn opgeschort. Door de meerdere regionale luchtruimsluitingen heeft Emirates alle vluchten van en naar Dubai tijdelijk stilgelegd tot dinsdag 3 maart om 15.00 uur lokale tijd (12.00 uur CET).

Alle vliegtuigbewegingen op Hamad International Airport in Doha zijn opgeschort wegens de tijdelijke sluiting van het Qatarese luchtruim. De nationale maatschappij Qatar Airways hervat de vluchten zodra de Qatari Civil Aviation Authority aankondigt dat het luchtruim weer veilig geopend kan worden. De maatschappij meldt dat er dinsdag om 9.00 uur lokale tijd (7.00 uur CET) een nieuwe update volgt.

Etihad Airways meldde dat alle vluchten van en naar Zayed International Airport in Abu Dhabi zijn opgeschort tot maandag 2 maart om 14.00 uur lokale tijd (11.00 uur CET).

Minstens 145 toestellen die zaterdagochtend onderweg waren naar steden als Tel Aviv en Dubai, werden omgeleid naar luchthavens in onder meer Athene, Istanboel en Rome, aldus FlightAware. Andere vliegtuigen keerden om en vlogen terug naar hun vertrekpunt. Eén toestel zat bijna 15 uur in de lucht: het vertrok uit Philadelphia, vloog tot boven Spanje en draaide toen om om terug te keren naar de vertrekstad.

Tal van maatschappijen annuleerden het weekend door internationale vluchten naar Dubai, nadat de Indiase luchtvaartautoriteit grote delen van het Midden-Oosten – waaronder het luchtruim boven Jordanië, Saoedi-Arabië en Libanon – op alle hoogtes als hoogrisicogebied had aangemerkt.

Op zondag toonde de livekaart van FlightRadar24 dat de belangrijkste oost-westluchtcorridor boven Irak – normaal een van de drukste ‘snelwegen’ in de lucht tussen Azië en Europa – vrijwel leeg was. De route, waar doorgaans een constante stroom intercontinentale vluchten tussen beide continenten passeert, oogde uitgestorven en illustreert zo de omvang van de verstoring in delen van het luchtruim boven het Midden-Oosten.

Welke internationale luchtvaartmaatschappijen zijn getroffen?

Oman Air liet weten dat vluchten van en naar Amman, Dubai, Bahrein, Doha, Dammam en Koeweit op 2 maart zijn geannuleerd. Andere vluchten gaan volgens schema, maar vertragingen zijn mogelijk.

Saudia heeft eveneens vluchten van en naar Amman, Koeweit, Dubai, Abu Dhabi, Doha, Bahrein, Moskou en Peshawar geannuleerd tot 2 maart om 23.59 uur lokale tijd (21.59 uur CET).

Wizz Air heeft alle vluchten van en naar Israël, Dubai, Abu Dhabi, Amman en Saoedi-Arabië opgeschort tot en met 7 maart.

Turkish Airlines heeft vluchten van en naar Bahrein, Dammam en Riyad (Saoedi-Arabië), Iran, Irak, Jordanië, Koeweit, Libanon, Oman, Qatar, Syrië en de VAE geannuleerd.

Air France heeft lijnvluchten van en naar Tel Aviv, Beiroet, Dubai en Riyad tot 3 maart geschrapt.

De Nederlandse maatschappij KLM vliegt momenteel niet door het luchtruim van Iran, Irak en Israël, noch over een aantal landen in de Golfregio. Vluchten naar, van of via bestemmingen in de regio worden geannuleerd of aangepast. KLM’s vluchten naar Tel Aviv zijn voor de rest van het winterseizoen opgeschort; vluchten van en naar Dubai liggen stil tot 5 maart; vluchten van en naar Dammam en Riyad zijn eveneens opgeschort tot 5 maart.

British Airways vliegt tot 4 maart niet op Tel Aviv en Bahrein en heeft daarnaast een aantal vluchten naar het Midden-Oosten geannuleerd. De maatschappij meldt dat passagiers met een ticket tussen Londen Heathrow en Abu Dhabi, Amman, Bahrein, Doha, Dubai of Tel Aviv tot en met 15 maart hun vlucht kosteloos kunnen omboeken naar een vertrekdatum op of vóór 29 maart. Reizigers die tot en met 8 maart vliegen, kunnen ook een volledige terugbetaling aanvragen.

Luchtvaartmaatschappijen van de Lufthansa Group – waaronder Lufthansa, SWISS International Air Lines, Austrian Airlines, Brussels Airlines, ITA Airways en Eurowings – hebben vluchten naar Tel Aviv, Beiroet, Amman, Erbil, Dammam en Teheran opgeschort tot 8 maart. Daarnaast schorten Lufthansa Group-maatschappijen vluchten van en naar Dubai op tot 4 maart.

Finnair heeft dagelijkse vluchten naar Dubai en Doha opgeschort tot 6 maart, terwijl Norwegian zijn vluchten van en naar Dubai tot en met 4 maart staakt. “Daarna beoordelen we of het mogelijk is de vluchten te hervatten”, aldus de budgetmaatschappij.

Delta Air Lines heeft vluchten van New York naar Tel Aviv geannuleerd tot 8 maart, terwijl American Airlines’ route Doha-Philadelphia “tijdelijk is opgeschort”. Air Canada heeft vluchten van Canada naar Israël geannuleerd tot 8 maart en naar Dubai tot 3 maart.

Air India heeft de schorsing van alle vluchten van en naar de VAE, Saoedi-Arabië, Israël en Qatar verlengd tot 2 maart 2026 om 23.59 uur lokale tijd (19.29 uur CET).

Garuda Indonesia, de nationale luchtvaartmaatschappij van Indonesië, heeft vluchten van en naar Doha “tot nader order” tijdelijk opgeschort, meldde het bedrijf zondag in een verklaring.

Hebben passagiers recht op compensatie?

Maatschappijen die over het Midden-Oosten en de Golf vliegen, zullen hun routes moeten omleggen om het conflictgebied te mijden, waarbij veel vluchten zuidelijker over Saoedi-Arabië worden gestuurd. Dat verlengt de vliegtijd en vergt extra brandstof, wat de kosten voor luchtvaartmaatschappijen opdrijft. Ticketprijzen kunnen daardoor snel stijgen als het conflict aanhoudt.

In reactie op de golf aan annuleringen zei Ella Jo Rhodes, reisspecialist bij de Britse consumentenorganisatie Which?, zaterdag: “In het licht van de aanhoudende situatie in het Midden-Oosten nemen veel luchtvaartmaatschappijen uit voorzorg maatregelen om hun schema’s aan te passen, waaronder het schrappen van vluchten in de regio. Gezien de uitzonderlijke omstandigheden hebben passagiers met vertraagde of geannuleerde vluchten geen recht op compensatie."

“Als u echter met een Britse of EU-luchtvaartmaatschappij vliegt, of vanaf een luchthaven in het VK of de EU vertrekt met eender welke maatschappij, moet uw luchtvaartmaatschappij u tijdens de vertraging bijstaan. Afhankelijk van de duur van de vertraging kan die hulp bestaan uit eten en drinken en, indien nodig, een overnachting. Als uw reis wordt geannuleerd, hebt u recht op een volledige terugbetaling.”
 

(©Euronews 2026 / Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction /Picture: ©Thisum Lokumudali via Unsplash)