© engin akyurt via Unsplash
Volgens een studie van de inkomenseffecten van hogere energie- en brandstofprijzen van het Centraal Planbureau (CPB) worden zo'n 300.000 huishoudens in Nederland hard geraakt door de energiecrisis.
"De hogere energie- en brandstofprijzen als gevolg van de Iranoorlog leiden voor de meeste Nederlandse huishoudens maar tot beperkte inkomenseffecten. Tegelijkertijd zijn er huishoudens voor wie de extra uitgaven fors kunnen oplopen, vooral als energieprijzen langdurig hoog blijven", dat schrijft het Centraal Planbureau (CPB) over zijn studie "Inkomenseffecten van hogere energie- en brandstofprijzen". "Hogere gasprijzen gaan in 2027 zwaarder doorwegen. Vooral lagere inkomens tot modaal met een hoog gasverbruik zijn daardoor kwetsbaar", zo klinkt het nog.
Volgens het onderzoek van het CPB ondervinden ongeveer 300.000 huishoudens in Nederland aanzienlijke gevolgen van de huidige energiecrisis: huishoudens met een laag inkomen lopen het risico op een koopkrachtverlies van maximaal 6% en huishoudens met een bescheiden inkomen op maximaal 4%. De gemiddelde burger ondervindt minimale gevolgen, minder dan 1%.
Huishoudens met een laag inkomen die in slecht geïsoleerde, grote woningen wonen of die lange afstanden moeten rijden, worden het hardst getroffen door de hoge gas- en brandstofprijzen. Zelfs als de olie- en gasvoorziening zich na het akkoord tussen Iran en de VS weer normaliseert, zullen de gevolgen aanhouden.
De Nederlandse regering heeft ervoor gekozen de brandstofaccijnzen niet algemeen te verlagen, met het argument dat het te kostbaar is om alleen degenen te helpen die er echt behoefte aan hebben, hoewel zij de reiskostenvergoedingen heeft verhoogd en de wegenbelasting voor bedrijfsvoertuigen heeft verlaagd. Het CPB steunt dit standpunt en merkt op dat mensen met een laag inkomen over het algemeen minder autorijden, hoewel sommigen wel lange afstanden moeten afleggen.
Het rapport stelt "sociale lease"-opties voor kleine elektrische auto’s voor, een model dat in Frankrijk al bestaat. Kortetermijnhulp zou onder meer kunnen bestaan uit het verhogen van het Tijdelijk Energie-Noodfonds, waarvoor 195 miljoen euro beschikbaar is.
Op de lange termijn is energieduurzaamheid de beste oplossing. Huiseigenaren kunnen bijna renteloze leningen krijgen uit het Warmtefonds om de isolatie te verbeteren en het gasverbruik te verminderen, waarbij de regering 180 miljoen euro extra heeft toegevoegd.
De totale effecten zijn kleiner dan bij de crisis van 2022 dankzij energiezuinigere woningen en een tragere prijsstijging. Het CPB zal in augustus, voor de presentatie van de begroting van de regering, een volledige beoordeling van de koopkracht presenteren, inclusief indirecte kosten zoals voedsel- en productprijzen.
Illustration picture: © engin akyurt via Unsplash