Wereld
Politiek
Dodental bij protesten in Iran loopt op tot meer dan 2.500 - communicatiestop wordt deels versoepeld
De tol ligt hoger dan bij welke onrust in Iran dan ook in decennia en roept herinneringen op aan de chaos rond de Islamitische Revolutie van 1979, zeggen analisten.
Bij de aanhoudende protesten in Iran zijn minstens 2.571 mensen om het leven gekomen, meldde een in de VS gevestigde mensenrechtengroep woensdag, terwijl de autoriteiten de communicatie na dagen van een landelijke black-out deels hebben hersteld.
Volgens het Human Rights Activists News Agency zijn 2.403 demonstranten en 147 aan de regering gelieerde functionarissen gedood. Twaalf kinderen kwamen om het leven, evenals negen burgers die niet aan de protesten deelnamen. Meer dan 18.100 mensen zijn gearresteerd, aldus de organisatie.
De Iraanse staatstelevisie erkende dinsdag voor het eerst dat er doden zijn gevallen, met een citaat van een functionaris die zei dat het land “heel veel martelaren” had.
De Amerikaanse president Donald Trump riep de demonstranten dinsdag op om door te gaan. “Patriottische Iraniërs, blijf protesteren — neem jullie instellingen over”, schreef Trump op Truth Social. “Ik heb alle ontmoetingen met Iraanse functionarissen geannuleerd totdat het zinloze doden van betogers stopt. Hulp is onderweg.”
Trump zei dinsdagavond tegen verslaggevers dat zijn regering wachtte op betrouwbare cijfers over het aantal slachtoffers voordat zij “dienovereenkomstig” zou handelen. De opmerkingen kwamen terwijl waarnemers afwachten of hij zijn dreigementen om militair in te grijpen waarmaakt.
Ali Larijani, secretaris van de Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad, gaf Trump en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu de schuld van de doden onder de demonstranten. “Wij maken de namen bekend van de belangrijkste moordenaars van het Iraanse volk: 1, Trump 2, Netanyahu”, zei Larijani.
Skylar Thompson van het Human Rights Activists News Agency zei dat het dodental in twee weken tijd vier keer zo hoog is opgelopen als tijdens de Mahsa Amini-protesten in 2022. “We zijn met afschuw vervuld, maar we denken nog steeds dat dit cijfer aan de voorzichtige kant is”, zei Thompson, die waarschuwde dat de tol verder zal stijgen.
Iraniërs zoeken contact, maar de wereld kan hen niet bereiken
Het volgen van de demonstraties vanuit het buitenland bleek moeilijk door een internetblack-out die de autoriteiten enkele dagen hadden ingesteld.
Getuigen in Teheran beschreven dinsdag telefonisch een massale veiligheidsaanwezigheid, afgebrande overheidsgebouwen, vernielde geldautomaten en weinig voetgangers op straat. Verschillende inwoners van Teheran belden dinsdag met het AP-bureau in Dubai, maar het persbureau kon niet terugbellen.
Sms-verkeer lag nog steeds stil. Internetgebruikers in Iran konden volgens informatie die bij Euronews beschikbaar was, alleen binnenlandse, door de overheid goedgekeurde websites bereiken en niets daarbuiten. Activisten zeiden woensdag dat Starlink gratis diensten in Iran aanbood.
De protesten begonnen eind december 2024, aangewakkerd door economische grieven nadat de Iraanse rial was ingestort en werd verhandeld voor meer dan 1,4 miljoen per dollar. De demonstraties groeiden uit tot bredere uitdagingen aan het adres van het theocratische systeem.
Iran is de laatste jaren herhaaldelijk opgeschrikt door golven van onrust. De Mahsa Amini-protesten in 2022 braken uit nadat de 22-jarige vrouw in hechtenis was overleden, nadat zij was opgepakt wegens het vermeend overtreden van de hoofddoekvoorschriften. Die demonstraties duurden maanden en eisten honderden levens.
(BS/©Euronews World/vertaling en adaptatie: The Press Junction/Illustratie: Artin Bakhan via Unsplash)