In Mexico is zondagavond een golf van geweld losgebarsten nadat veiligheidstroepen "El Mencho" hadden gedood, de leider van het Jalisco New Generation Cartel, een van de machtigste drugskartels van het land.
De drugsbaron Nemesio Rubén Oseguera Cervantes gold voor de Mexicaanse regering als de belangrijkste trofee die het Washington kan tonen als een bewijs van haar strijd tegen de kartels. Zijn dood leidde tot een harde tegenreactie van het kartel, dat bekendstaat onder de Spaanse initialen CJNG.
Auto’s die door kartelleden in brand waren gestoken, blokkeerden volgens de autoriteiten op meer dan 250 plekken in 20 Mexicaanse deelstaten de wegen, waarbij dikke rookwolken opstegen. De deelstaathoofdstad Guadalajara in Jalisco veranderde zondagavond in een spookstad omdat burgers binnen bleven, terwijl Amerikaanse staatsburgers het advies kregen om ter plekke te schuilen.
Op maandag werd het onderwijs in meerdere deelstaten stilgelegd. Autoriteiten in Jalisco, Michoacán en Guanajuato meldden minstens 14 doden, onder wie zeven leden van de Nationale Garde.
Video’s die op sociale media circuleerden, lieten rook zien boven de toeristenstad Puerto Vallarta in Jalisco en mensen die in paniek door de luchthaven van de deelstaathoofdstad renden. Verschillende Mexicaanse en internationale luchtvaartmaatschappijen schrapten vluchten.
Oseguera Cervantes raakte zondag gewond bij een operatie om hem aan te houden in Tapalpa, Jalisco, op ongeveer twee uur rijden ten zuidwesten van Guadalajara. Hij overleed tijdens een vlucht naar Mexico-Stad, aldus het ministerie van Defensie in een verklaring.
Jalisco is de thuisbasis van het kartel dat berucht is om de smokkel van enorme hoeveelheden fentanyl en andere drugs naar de Verenigde Staten.
Tijdens de operatie kwamen militairen onder vuur te liggen en doodden zij vier personen ter plekke. Drie anderen, onder wie Oseguera Cervantes, raakten gewond en overleden later, aldus de verklaring.
Twee personen werden gearresteerd en onder meer pantservoertuigen, raketwerpers en andere wapens werden in beslag genomen. Drie leden van de strijdkrachten raakten gewond en kregen medische zorg.
De woordvoerder van het Witte Huis, Karoline Leavitt, liet via X weten dat de Amerikaanse regering inlichtingensteun had geleverd voor de operatie. "'El Mencho' was een topdoelwit voor de Mexicaanse en de Amerikaanse regering, als een van de belangrijkste smokkelaars van fentanyl naar ons thuisland,' schreef ze, waarbij ze het Mexicaanse leger prees voor zijn inzet.
Grote fentanylhandelaar
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken had een beloning van maximaal 15 miljoen dollar uitgeloofd voor informatie die tot de arrestatie van El Mencho zou leiden. Het Jalisco New Generation Cartel is een van de machtigste en snelst groeiende criminele organisaties in Mexico en begon rond 2009 actief te worden.
Het kartel geldt als een van de meest agressieve in zijn aanvallen op het leger, ook op helikopters, en liep voorop met het inzetten van explosieven die vanaf drones worden afgevuurd en het plaatsen van mijnen. In 2020 pleegde het een spectaculaire aanslag met granaten en zware automatische wapens, midden in Mexico-Stad, op het toenmalige hoofd van de hoofdstadspolitie, nu federaal veiligheidsminister.
Oseguera Cervantes (59) kwam oorspronkelijk uit Aguililla in de naburige deelstaat Michoacán. Sinds de jaren negentig was hij diep betrokken bij de drugshandel. Hij migreerde eerst naar de VS, waar hij in 1994 door de federale rechtbank voor het noordelijke district van Californië werd veroordeeld wegens samenzwering om heroïne te verhandelen. Hij zat bijna drie jaar in de gevangenis.
Na zijn vrijlating keerde Oseguera Cervantes terug naar Mexico en stortte hij zich opnieuw op de drugshandel, ditmaal aan de zijde van drugsbaron Ignacio Coronel Villarreal, alias "Nacho Coronel". Na de dood van Villarreal richtten Oseguera Cervantes en Erik Valencia Salazar, alias "El 85", rond 2007 het Jalisco New Generation Cartel op. In eerste instantie werkten ze voor het Sinaloa-kartel, maar uiteindelijk kwam het tot een breuk en sindsdien bevechten de twee kartels elkaar al jaren om gebied in heel Mexico.
De Amerikaanse Drug Enforcement Administration (DEA) beschouwt het Jalisco New Generation Cartel als even machtig als het Sinaloa-kartel, een van de beruchtste criminele organisaties van Mexico, met een aanwezigheid in alle 50 Amerikaanse staten.
Het is een van de belangrijkste leveranciers van cocaïne aan de Amerikaanse markt en verdient, net als het Sinaloa-kartel, miljarden met de productie van fentanyl en methamfetamines. Het Sinaloa-kartel is echter verzwakt door interne strijd na het wegvallen van zijn leiders Ismael "El Mayo" Zambada en Joaquín "El Chapo" Guzmán, die beiden in Amerikaanse hechtenis zitten.
In februari 2025 wees de regering-Trump het kartel aan als buitenlandse terroristische organisatie.
De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum heeft kritiek geuit op de "kingpin"-strategie van vorige regeringen, waarbij kartelleiders werden uitgeschakeld, maar dat steeds leidde tot geweldsexplosies doordat kartels in facties uiteenvielen.
Hoewel de presidente in Mexico populair is gebleven, vormt veiligheid een aanhoudende zorg. Sinds de Amerikaanse president Donald Trump een jaar geleden aantrad, ligt zij onder grote druk om zichtbare resultaten te boeken in de strijd tegen de drugshandel.
(©Euronews 2026 / Managing Editor: Rob Kruiswinkel - The Press Junction /Picture: picture alliance / Anadolu | Daniel Cardenas)