Wereld
Politiek
Duitse kanselier Merz noemt Israëlisch nederzettingenplan op Westelijke Jordaanoever ‘grote vergissing’
Berlijn heeft opgeroepen tot een eensgezinde Europese reactie op het zogeheten “E1-project”, dat volgens sommige functionarissen een “existentiële bedreiging” vormt voor de toekomst van de tweestatenoplossing. Israël weerlegt dat en houdt vol dat de status van nederzettingen onderwerp is van onderhandelingen.
Het nieuwe Israëlische nederzettingeninitiatief op de Westelijke Jordaanoever is een "grote vergissing", zei de Duitse bondskanselier Friedrich Merz dinsdag. Op een persconferentie met de Tsjechische premier Andrej Babiš in Berlijn omschreef Merz de ontwikkelingen als "annexatiemanoeuvres" en riep hij Israël op een einde te maken aan de nederzettingenplannen.
Merz voegde eraan toe dat verdere voortgang van het project de "tweestatenoplossing ingewikkelder zou maken” en drong er bij de Israëlische regering op aan haar besluitvorming te heroverwegen.
Het zogenoemde "E1-project" werd afgelopen augustus goedgekeurd en maakt de weg vrij voor 3.400 woningen in een gebied van 12 vierkante kilometer ten oosten van Jeruzalem, op het grondgebied van de Westelijke Jordaanoever.
Merz heeft tevens gepleit voor een gezamenlijke Europese boodschap over deze kwestie.
De Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich, die verantwoordelijk is voor het nederzettingenbeleid, verdedigde het project vorig jaar. "De Palestijnse staat wordt van tafel geveegd, niet met leuzen maar met daden. Elke nederzetting, elke wijk, elke woning is een extra nagel aan de doodskist van dit gevaarlijke idee”, zei Smotrich medio 2025.
Dringende oproepen tot terughoudendheid
Ondertussen herhaalde de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul tijdens zijn onaangekondigde bezoek aan Israël, dat uit veiligheidsoverwegingen geheim was gehouden, het standpunt van Merz en bekritiseerde hij het beleid van de Israëlische regering ten aanzien van de Westelijke Jordaanoever.
"De Duitse regering verzoekt de Israëlische regering deze plannen grondig te heroverwegen”, zei de CDU-politicus. "Er mag geen situatie ontstaan waarin de mogelijkheid van een toekomst voor de Palestijnen in een eigen staat wordt uitgesloten”, verklaarde hij tijdens zijn ontmoeting met zijn Israëlische ambtgenoot Gideon Sa'ar in Jeruzalem.
Wadephul sprak ook scherpe veroordelingen uit over het "geweld dat wordt gepleegd door radicale kolonisten”, nadat Palestijnse autoriteiten hadden gemeld dat drie mensen in het weekend bij aanvallen om het leven waren gekomen.
"De Israëlische rechtsstaat moet hier met de grootst mogelijke vastberadenheid tegen optreden”, besloot hij.
In een reactie op eerdere kritiek op de uitbreiding van nederzettingen stelde Sa'ar in december dat "buitenlandse regeringen het recht van Joden om in het Land Israël te wonen niet zullen beknotten, en dat elke dergelijke oproep moreel verwerpelijk en discriminerend jegens Joden is.”
"Het kabinetsbesluit om nieuwe nederzettingen op te richten is er onder meer op gericht de veiligheidsdreigingen waar Israël mee wordt geconfronteerd het hoofd te bieden”, voegde Sa'ar daaraan toe.
Volgens het internationaal recht worden de Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever als illegaal beschouwd.
Israël spreekt dat tegen en stelt dat de status van nederzettingen via onderhandelingen moet worden bepaald en niet door eenzijdige verklaringen.
Ongeveer 500.000 Israëli’s wonen momenteel in het gebied, naast zo’n 3 miljoen Palestijnen. De grondverwerving voor kolonisten is onder de huidige regering aanzienlijk eenvoudiger geworden, zo meldden recente mediaberichten.
Het project maakt deel uit van een bredere golf van Israëlische expansie, die na de goedkeuring van 19 nieuwe nederzettingen in december 2025 het hoogste niveau sinds 2017 bereikte.
Smotrich kondigde in augustus aan dat de autoriteiten de nederzettingen hadden goedgekeurd "om de oprichting van een Palestijnse terreurstaat te blokkeren” en dat de erkenning van een Palestijnse staat "van ons een antwoord op de grond zal krijgen”.
(©Euronews 2026 / Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction / Picture: ©picture alliance / NurPhoto | Christian Marquardt)