Duitsland belooft grotere rol in Noordpoolgebied terwijl Trump zegt dat Groenland wordt beschermd door ‘twee hondensledes’

©Cassie Matias via Unsplash

Duitsland heeft zondag gezegd bereid te zijn meer verantwoordelijkheid op zich te nemen in het Noordpoolgebied, nadat de Amerikaanse president Donald Trump dreigde Groenland "hoe dan ook" in te lijven en zo een diplomatieke crisis ontketende tussen Washington en zijn Europese bondgenoten.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul verklaarde dat Berlijn zijn inzet in het Noordpoolgebied zal opvoeren, terwijl het de dreigementen van Trump tegen het mineraalrijke Deense gebied van de hand wees.

"Veiligheid in het Noordpoolgebied wordt steeds belangrijker en maakt deel uit van ons gemeenschappelijk belang binnen de NAVO", zei Wadephul op een gezamenlijke persconferentie met de IJslandse minister van Buitenlandse Zaken in Reykjavik.

"Als de Amerikaanse president kijkt naar mogelijke dreigingen van Russische of Chinese schepen of onderzeeërs in de regio, dan kunnen we daar natuurlijk samen een antwoord op vinden."

"Maar over de toekomst van Groenland moeten de mensen in Groenland en in Denemarken beslissen", voegde hij eraan toe.

Trump zei zondag tegen verslaggevers aan boord van Air Force One dat Washington Groenland "hoe dan ook" zou nemen, en waarschuwde dat Rusland en China het eiland zouden "overnemen" als de Verenigde Staten niet zouden ingrijpen.

"Als wij Groenland niet nemen, doen Rusland of China het, en ik ga dat niet laten gebeuren", zei Trump, hoewel geen van beide landen aanspraak maakt op het eiland. "Groenland zou op het voorstel moeten ingaan, want Groenland wil niet dat Rusland of China het daar voor het zeggen krijgt."

Trump maakte Groenlands veiligheidstroepen belachelijk en zei: "Weet je wat hun verdediging is? Twee hondensledes", terwijl Rusland en China "vernietigers en onderzeeërs overal hebben rondvaren."

'Beslissend moment' temidden van 'dreigende retoriek'

De Deense premier Mette Frederiksen zei zondag dat haar land zich in een "beslissend moment" bevindt in het diplomatieke conflict met de Verenigde Staten over Groenland.

"Er is een conflict over Groenland. Dit is een beslissend moment", zei Frederiksen in een debat met Deense politieke leiders in aanloop naar overleg in Washington op maandag.

Op Facebook schreef ze dat Denemarken "klaarstaat om onze waarden te verdedigen — waar dan ook — ook in het Noordpoolgebied. Wij geloven in internationaal recht en in het recht van volkeren op zelfbeschikking."

De Zweedse premier Ulf Kristersson veroordeelde de "dreigende retoriek" van de VS na de meest recente uitspraken van Trump.

"Zweden, de Scandinavische landen, de Baltische staten en verschillende grote Europese landen staan schouder aan schouder met onze Deense vrienden", zei hij op een defensieconferentie in Sälen, bijgewoond door de opperbevelhebber van de NAVO.

"In plaats daarvan zouden de VS Denemarken dankbaar moeten zijn, dat door de jaren heen een zeer loyale bondgenoot is geweest. In Afghanistan en Irak hebben meer dan vijftig Deense militairen de ultieme prijs voor die loyaliteit betaald", aldus Kristersson.

De Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil zei: "We versterken de veiligheid in het Noordpoolgebied samen, als NAVO-bondgenoten, en niet tegenover elkaar."

Leiders van zeven Europese landen, onder wie Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Italië, ondertekenden dinsdag een brief waarin staat dat het "uitsluitend" aan Denemarken en Groenland is om over de toekomst van het gebied te beslissen.

Trump stelt dat controle over Groenland cruciaal is voor de nationale veiligheid van de VS, gezien de toegenomen Russische en Chinese militaire activiteit in het Noordpoolgebied. De Verenigde Staten onderhouden sinds de Tweede Wereldoorlog een militaire basis op het eiland.

'Geen onmiddellijke dreiging' terwijl belang toeneemt

De Opperbevelhebber van de NAVO, generaal Alexus Grynkewich, zei op de Zweedse conferentie dat de bondgenoten Groenlands status bespreken.

Hoewel er volgens hem "geen onmiddellijke dreiging" is voor NAVO-gebied, neemt het strategische belang van het Noordpoolgebied snel toe. Hij zei dat de gesprekken over Groenland plaatsvinden in de Noord-Atlantische Raad in Brussel.

"Die dialogen gaan door in Brussel. Voor zover ik heb gehoord, zijn het goede, gezonde gesprekken", aldus de generaal.

Grynkewich zei dat Russische en Chinese schepen gezamenlijk zijn gesignaleerd langs de noordkust van Rusland en in de buurt van Alaska en Canada, waar zij samenwerken om meer toegang te krijgen tot het Noordpoolgebied nu het ijs zich door de opwarming van de aarde terugtrekt.

Groenland was tot 1953 een Deense kolonie, kreeg in 1979 zelfbestuur en overweegt op termijn de banden met Denemarken verder te lossen. Peilingen laten zien dat de bevolking van Groenland fel gekant is tegen een overname door de VS.

De overgrote meerderheid van de Groenlandse politieke partijen heeft verklaard niet onder Amerikaans gezag te willen vallen en erop te staan dat de Groenlanders zelf over hun toekomst beslissen.

Frederiksen waarschuwde vorige week dat elke poging van de VS om Groenland met geweld in te lijven, tachtig jaar trans-Atlantische veiligheidsrelaties zou vernietigen.

Trump veegde die opmerking van tafel en zei: "Als het gevolgen heeft voor de NAVO, dan heeft het gevolgen voor de NAVO. Maar je weet, zij hebben ons veel harder nodig dan wij hen."

Wadephul voerde overleg in IJsland voordat hij maandag in Washington de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zou ontmoeten om de "strategische uitdagingen van het hoge noorden" te bespreken, aldus een verklaring van het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken.

(BS/©Euronews/vertaling en adaptatie: The Press Junction/Illustratie: Cassie Matias via Unsplash)