Terwijl de oorlog in Iran voortwoedt, heeft de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, woensdag in Bakoe gesprekken gevoerd met de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev om de samenwerking van de Europese Unie met Azerbeidzjan op het vlak van defensie, veiligheid en energie uit te breiden.
De voorzitter van de Europese Raad, António Costa, reisde woensdag naar Bakoe om de samenwerking van de Europese Unie met Azerbeidzjan op het gebied van defensie, veiligheid en vooral energie verder uit te bouwen, nu de escalerende oorlog in Iran de mondiale energiemarkten met onvoorziene gevolgen in zijn greep houdt.
Costa sprak met de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev en betuigde de EU’s “volle solidariteit met het volk van Azerbeidzjan” na de aanval van Iran op de Azerbeidzjaanse exclave Nachitsjevan vorige week.
Sinds het begin van de oorlog in Iran heeft Azerbeidzjan geholpen bij de evacuatie van ongeveer 1.800 mensen van Iran naar Azerbeidzjan, onder wie ook EU-burgers.
“Laat mij mijn oprechte waardering uitspreken voor de hulp die Azerbeidzjan aan Europese burgers heeft verleend om hun veilige repatriëring uit Iran mogelijk te maken”, zei Costa tijdens een gezamenlijke persverklaring met Aliyev.
Nieuw kader voor nauwere samenwerking
Costa zei dat Brussel en Bakoe momenteel werken aan een nieuw kader voor nauwere samenwerking, bedoeld om de relaties te verbreden voorbij de bestaande energiebanden.
Volgens de verklaring van de voorzitter van de Europese Raad zou het voorgestelde kader de samenwerking verdiepen op het gebied van veiligheid, defensie, energie, digitale ontwikkeling en transport.
“Dit is een krachtig signaal van onze gezamenlijke visie op de toekomst”, aldus Costa, die benadrukte dat “energieveiligheid de hoeksteen vormt van de samenwerking van de EU met Azerbeidzjan.”
Hij stelde dat Azerbeidzjan, en met name de zuidelijke gascorridor, centraal heeft gestaan in de inspanningen van de EU om haar aanvoerbronnen voor gas, olie en steenkool te diversifiëren.
Nu de oorlog in Iran de mondiale energiemarkt doet daveren, is deze regionale samenwerking volgens Costa “belangrijker dan ooit”.
“De EU staat klaar om particuliere investeringen en financiering te mobiliseren om de energietransitie van Azerbeidzjan te ondersteunen. We moedigen ook een grotere betrokkenheid aan van Europese cleantechbedrijven bij uw ambitieuze plannen”, zei de voorzitter van de Europese Raad.
Costa sprak ook over de mogelijkheid om, in het kader van het memorandum van overeenstemming uit 2022, extra Azerbeidzjaans gas aan te kopen voor Europa. Dit akkoord beoogt een verdubbeling van de leveringen tot 20 miljard kubieke meter.
Volgens Aliyev ontvangen momenteel 16 Europese landen Azerbeidzjaans gas, waaronder 10 EU-lidstaten.
Costa wees daarnaast op connectiviteit als een ander cruciaal samenwerkingsgebied en zei dat “de ontwikkeling van de Middle Corridor een strategische kans biedt voor nieuwe transportverbindingen.”
“De voltooiing van de spoorverbinding Bakoe-Nachitsjevan is daarbij essentieel. Door de handelsweerbaarheid tussen Europa en Azië te versterken, kunnen we banen creëren, groei stimuleren en samen onze economieën versterken”, aldus Costa.
Rol van de Zuidelijke Kaukasus in het Midden-Oosten
De oorlog in Iran en de militaire escalatie in het Midden-Oosten volgen op het historische vredesakkoord dat Azerbeidzjan en Armenië sloten na bijna vier decennia van een tragisch conflict.
“De Washington-akkoorden weerspiegelen uw inzet voor dialoog en verzoening, en de EU staat aan uw zijde bij het ondersteunen van de volledige uitvoering ervan”, zei Costa.
Aliyev antwoordde dat de twee landen “al in omstandigheden van duurzame vrede leven”.
Hij wees erop dat Azerbeidzjan de voorbije zeven maanden extra petroleumproducten is gaan leveren aan Armenië en alle beperkingen heeft opgeheven op de doorvoer van goederen uit derde landen naar Armenië via Azerbeidzjaans grondgebied.
Aliyev voegde eraan toe dat de ontluikende vrede het economische en transitpotentieel van de regio al versterkt. In het bijzonder wees hij op nieuwe kansen voor de ontwikkeling van de Middle Corridor die Azië en Europa verbindt.
“Transit en connectiviteit zijn van cruciaal belang. Na het bereiken van een voorlopig vredesakkoord met Armenië zijn nieuwe mogelijkheden ontstaan om de Middle Corridor uit te breiden, wat ons optimistischer stemt”, zei Aliyev.
Groeiende samenwerking van Armenië met Azerbeidzjan en de EU
Ondertussen benadrukte de Armeense premier Nikol Pasjinian woensdag, op het moment dat Costa en Aliyev in Bakoe bijeenkwamen om de vrede in de Zuidelijke Kaukasus te onderstrepen, in een toespraak tot het Europees Parlement in Straatsburg de ambities van Armenië voor EU-integratie.
Vorig jaar nam het land een wet aan waarin het begin van het proces om zich bij het 27 leden tellende blok aan te sluiten werd aangekondigd, en sindsdien werkt Jerevan actief aan nauwere banden met Brussel.
“Nu, na de aanneming van deze wet, vragen velen in Armenië: wanneer wordt Armenië lid van de Europese Unie? Ons antwoord is heel duidelijk: geen enkel land kan lid worden van de EU zonder aan haar normen te voldoen”, zei Pasjinian in het Europees Parlement.
In zijn toespraak wees Pasjinian ook alle kritiek op het vredesakkoord tussen Armenië en Azerbeidzjan van de hand.
“Men verwijt ons dat de vrede die tussen Armenië en Azerbeidzjan is tot stand gebracht niet perfect is”, zei de Armeense premier. “Maar ik vraag u: waar is vrede wél perfect? Waar en wanneer heeft er ooit perfecte vrede bestaan?”
“Integendeel, juist de wil om vrede te koesteren kan die zo dicht mogelijk bij perfectie brengen”, besloot Pasjinian.
(©Euronews 2026 / Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction / Picture: ©picture alliance / Anadolu | Resul Rehimov)