Europees Parlement zet stap naar heropleving handelsakkoord met de VS na maandenlange impasse

©picture alliance / Newscom | DANIEL TOROK

Europarlementariërs hebben dinsdag een stap gezet om het EU‑VS‑handelsakkoord nieuw leven in te blazen en hebben een commissiestemming ingepland, maar interne twisten tussen politieke fracties maken de uiteindelijke goedkeuring door het voltallige parlement onzeker, met zowel maart als april als mogelijke data.

Europarlementsleden hebben dinsdag, na maanden van weerstand tegen de druk uit Washington en van de Europese Commissie, een stap gezet om het EU‑VS‑handelsakkoord vooruit te helpen.

De koerswijziging is opmerkelijk, omdat hiermee een proces weer op gang komt dat lange tijd gegijzeld werd door fundamentele meningsverschillen tussen Brussel en Washington, die uiteenlopen over zo goed als alles – van handel en digitale regels tot Groenland en nu Iran.

Leden van het Europees Parlement hadden zich verzet tegen de verderzetting van het proces om een akkoord uit te voeren dat als onevenwichtig en in het voordeel van de VS wordt gezien.

Toch hebben ze, ondanks juridische en politieke bezwaren, besloten het opnieuw op te starten.

“Er was een breed begrip bij min of meer alle politieke fracties voor mijn compromis en dat is een grote overwinning”, zei de Duitse europarlementariër Bernd Lange (S&D), voorzitter van de handelscommissie, tegen journalisten. Hij voegde eraan toe: “Daarom gaan we donderdag stemmen in de commissie.”

Het akkoord dat afgelopen zomer werd gesloten door Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en president Donald Trump legt 15% Amerikaanse tarieven op voor EU‑goederen, terwijl Europa ermee instemt zijn eigen tarieven tot nul terug te brengen. Brussel verkocht het aanvankelijk als het minst slechte van een reeks negatieve scenario’s.

De weerstand van de Europarlementariërs in de afgelopen maanden vloeide voort uit wat zij zien als een grillig handelsbeleid uit het Witte Huis, sinds daar vorig jaar na Bevrijdingsdag een agressieve mondiale agenda werd gelanceerd. Het akkoord raakte in het ongerede nadat het Amerikaanse Hooggerechtshof begin dit jaar Trumps oorspronkelijke “wederkerige” tarieven onwettig verklaarde.

Parlementsleden onderhandelden tot het laatste moment over een compromis met daarin een clausule die de EU in staat stelt het akkoord op te schorten als de territoriale integriteit in het geding komt, na Trumps voortdurende dreigementen toen Europese landen weigerden hem in januari Groenland te laten overnemen, op het hoogtepunt van de spanningen over het gebied dat toebehoort aan lidstaat Denemarken.

In het door Lange doorgedrukte compromis is ook een zogenaamde 'sunsetclausule' opgenomen, op basis waarvan de tariefverlagingen van de EU eind maart 2028 automatisch aflopen, tenzij het akkoord expliciet wordt verlengd.

Onzekerheid over de eindstemming in het Parlement

De uitspraak van het Hooggerechtshof in februari zorgde voor nog meer onzekerheid: de aanvankelijke Amerikaanse tarieven werden onwettig verklaard, waardoor de voorwaarden van de deal tussen Washington en Brussel ter discussie kwamen te staan. Nieuwe tarieven – die de heffingen boven de 15% duwen, het door de EU als maximum beschouwde niveau – brachten de Europarlementariërs, wier instemming vereist is, ertoe het akkoord in de ijskast te zetten en het proces herhaaldelijk uit te stellen.

Ondanks het feit dat de VS vorige week een onderzoek zijn gestart naar vermeende oneerlijke handelspraktijken van de EU, houdt de Commissie vol dat het blok zich aan de deal moet houden. EU‑handelscommissaris Maroš Šefčovič heeft het Parlement herhaaldelijk opgeroepen werk te maken van de stemming.

De vraag is nu of het proces snel genoeg kan verlopen om het akkoord nog voor eind maart, zoals de Commissie vraagt, door het voltallige Europees Parlement te laten goedkeuren. De politieke fracties blijven verdeeld en ook april wordt genoemd als mogelijke datum.

“Ik houd niet van politieke spelletjes. We hebben nu beloften van het Witte Huis en alles [wat we nodig hebben]”, zei Željana Zovko, hoofdonderhandelaar voor de Europese Volkspartij, tegen journalisten in Brussel. Ze beschuldigde sommige Europarlementariërs ervan de definitieve goedkeuring om politieke redenen te willen rekken die niets te maken hebben met de inhoud van het akkoord zelf.

Socialisten & Democraten en andere linkse fracties dringen aan op meer tijd voor interne besprekingen en willen de beslissing minstens tot april uitstellen.

“Mijn fractie heeft om wat extra tijd gevraagd om het onderling te bespreken”, zei Lange, die erkende dat sommige parlementsleden nog moeten worden overtuigd.

Volgens interne bronnen behoren Franse en Italiaanse socialisten tot de meest terughoudende voorstanders van het akkoord, dat zij, geconfronteerd met Trump, als suboptimaal voor Europa beschouwen.

(©Euronews 2026 / Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction / Picture: ©picture alliance / Newscom | DANIEL TOROK)