Factcheck: Jaagt Ursula von der Leyen haar eigen salaris ‘automatisch’ de hoogte in?

©Masood Aslami via Unsplash

Op sociale media duiken recente beweringen op dat EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen haar eigen salaris “automatisch verhoogt”. The Cube onderzocht de claims om te verduidelijken hoe de salarissen van EU‑functionarissen in werkelijkheid worden vastgesteld.

Een onlangs op Instagram gedeelde video beweert dat voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen haar eigen salaris "automatisch" met € 2.400 per maand verhoogt.

De claim steekt opnieuw de kop op op sociale media nadat extreemrechtse politieke figuren, onder wie voormalig Europarlementariër Florian Philippot, hem hebben uitvergroot. Zij verwijzen naar een artikel van de Duitse krant Bild.

In dat artikel staat dat "EU‑ambtenaren hun zevende salarisverhoging in drie jaar tijd hebben gekregen".

Volgens publiek toegankelijke gegevens, gepubliceerd op EUR-Lex — de officiële databank van de Europese Unie voor wetsteksten en openbare documenten — klopt het dat de salarissen van EU‑functionarissen tussen 2020 en 2025 zijn gestegen.

Die verhogingen zijn echter niet het gevolg van een persoonlijke beslissing van Ursula von der Leyen zelf.

Hoe worden de salarissen van EU‑functionarissen vastgesteld?

De salarissen van EU‑ambtenaren worden in principe één keer per jaar aangepast.

Het mechanisme voor salarisaanpassingen, dat sinds 2013 van kracht is, is goedgekeurd door de EU‑lidstaten en het Europees Parlement. Het is gebaseerd op een formule die is vastgelegd in het Statuut van de ambtenaren van de EU.

De berekening, uitgevoerd door Eurostat — het statistiekbureau van de EU — is geen automatische, aan de inflatie gekoppelde loonsverhoging. Het gaat ook niet om een simpele indexering.

In plaats daarvan weerspiegelt zij veranderingen in de koopkracht van nationale ambtenaren in de EU‑lidstaten.

In de praktijk betekent dit dat het salaris van een EU‑functionaris die in Brussel werkt kan stijgen of dalen, afhankelijk van de manier waarop de Belgische overheid de lonen en koopkracht van haar eigen ambtenaren aanpast.

Toegepast op de huidige regels voor hoge EU‑functionarissen, is het maandsalaris van Ursula von der Leyen gestegen van ongeveer € 28.400 in 2020 naar circa € 35.800 nu.

Toch blijven de salarisverhogingen bij de EU vaak achter bij de nationale inflatiecijfers. In 2022 bijvoorbeeld stegen de salarissen van EU‑functionarissen in Brussel met 4,4%, terwijl de inflatie in België datzelfde jaar opliep tot 10,5%.

Een woordvoerder van de Europese Commissie zei tegen The Cube, de factcheckredactie van Euronews, dat "er absoluut geen sprake is van zoiets als 'zelf je salaris verhogen' bij de Europese Commissie".

"De algemene situatie voor de salarisaanpassing in 2025 ligt onder het niveau van de nominale loonstijgingen in de lidstaten", aldus de woordvoerder.

Ter vergelijking: de nominale loonstijgingen bedroegen ongeveer 3,4% in Oostenrijk, 6,7% in Zweden en 18% in Polen.

De woordvoerder voegde daaraan toe dat "in de periode 2004–2025 het EU‑personeel een aanzienlijk verlies aan reële koopkracht heeft moeten incasseren".

Volgens cijfers van de Commissie heeft het EU‑personeel ongeveer 11,9% van zijn koopkracht verloren als gevolg van opeenvolgende hervormingen van het ambtenarenstatuut en herhaalde beperkingen op salarisaanpassingen.

Betalen EU‑functionarissen belasting?

In het publieke debat wordt vaak beweerd dat EU‑functionarissen geen belasting betalen. Die bewering is misleidend.

Internationale organisaties zoals de Europese Unie vallen niet onder de fiscale jurisdictie van één enkele lidstaat. Daardoor betalen EU‑functionarissen geen nationale inkomstenbelasting in de landen waar zij werken.

Wel betalen zij belastingen op EU‑niveau.

EU‑functionarissen betalen een progressieve EU‑inkomstenbelasting, die kan oplopen tot 45%, plus een extra solidariteitsheffing van maximaal 7%, naast sociale zekerheidsbijdragen. Deze belastingen vloeien rechtstreeks terug naar de EU‑begroting.

Bovendien betalen EU‑medewerkers, net als andere inwoners, btw, lokale belastingen en regionale belastingen.

EU‑functionarissen kunnen ook toelagen ontvangen die verband houden met hun persoonlijke situatie, zoals een expatriatietoelage of gezinstoelagen. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen die variëren van ongeveer € 2.300 tot € 18.000 per maand.
 

(BS/©The Cube voor Euronews/vertaling en adaptatie: The Press Junction/Illustratie: Masood Aslami via Unsplash)