Filmfestival van Berlijn 2026: politiek en protesten domineren openingsceremonie

© picture alliance/dpa | Soeren Stache

Het was grijs, nat en troosteloos boven de Duitse hoofdstad, maar bij de openingsceremonie van de 76e Berlinale op Potsdamer Platz gaf een gouden gloed het geheel toch een welkome zweem van glamour.

Voor het gala verschenen enkele van de grootste namen uit Hollywood, aangevuld met tal van andere beroemdheden en een rij nationale publiekslievelingen, zoals Sean Baker, Bella Ramsey, Neil Patrick Harris, Iris Berben, Daniel Brühl, Lars Eidinger, Karoline Herfurth, Frederick Lau en Matthias Schweighöfer.

Politici en gasten tonen hun solidariteit

Eigenlijk had de avond helemaal in het teken moeten staan van de filmkunst. Althans, zo zag de jury het. Al in de namiddag, tijdens de welkomstpersconferentie, werd de toon gezet, toen juryvoorzitter Wim Wenders duidelijk maakte dat men geen politiek standpunt wilde innemen. "We houden ons buiten de politiek", zei hij in antwoord op een vraag over steun aan Palestina.

Op de rode loper werd echter al snel duidelijk dat politiek en cinema niet volledig los van elkaar te zien zijn. Auteur en journalist Düzen Tekkal greep haar optreden op de rode loper aan om aandacht te vragen voor de situatie in Iran. Samen met Banafshe Hourmazdi, Jasmin Tabatabei en Pheline Roggan hield ze borden omhoog met de teksten "Free Iran" en "Rojava in my Heart".

Ook de Duitse politica van Bündnis 90/Die Grünen Katrin Göring-Eckardt had een boodschap meegenomen. Op haar hand stond geschreven: "remembrance is not a violation". Deze woorden maken deel uit van een omstreden Oekraïense campagne tijdens de Olympische Spelen in Milaan-Cortina.

Andere gasten vormden samen een citaat van de Duits-Amerikaanse filosofe Hannah Arendt, volgens wie niemand het recht heeft om niet te gehoorzamen. Daarmee keerden ze zich tegen fascisten en claimden ze in de meerderheid te zijn.

Dit jaar kwamen de politieke boodschappen vooral van de gasten van het gala. De prominente filmmakers zelf hielden zich op de rode loper grotendeels op de vlakte en concentreerden zich op hun optredens voor de camera’s.

In een interview met Euronews zei Lars Eidinger dat hij vooral was gekomen voor de films – die waren voor hem de enige echte reden om aanwezig te zijn. "Al het andere kan me gestolen worden", aldus de Duitse acteur. Eidinger is dit jaar opnieuw op het grote doek te zien, in de film ‘The Blood Countess’ (Die Blutgräfin) van Ulrike Ottinger en Elfriede Jelinek, die zijn wereldpremière beleeft op de Berlinale. Hij keek extra uit naar de première, juist omdat hij het eindresultaat zelf nog niet heeft gezien: "Soms kom je naar de Berlinale om de films te bekijken die je zelf hebt gemaakt", vertelde hij aan Euronews.

Matthias Schweighöfer daarentegen verheugde zich er in het bijzonder op om collega’s en vrienden uit het vak weer terug te zien. Zijn hoogtepunt is "om iedereen weer te ontmoeten. Dat iedereen samenkomt. Dat is gewoon prachtig", zei hij. Diezelfde enthousiasme was duidelijk merkbaar bij zijn fans: samen met zijn vrouw Ruby O. Fee werd hij met bijzonder luid gejuich onthaald.

Openingsfilm ‘No Good Men’

In de zaal ging ernst en lichtheid hand in hand. De openingsfilm die donderdagavond werd vertoond, ‘No Good Men’ van de Afghaanse regisseur Shahrbanoo Sadat, vertelt het verhaal van een cameravrouw die door Afghanistan reist, vlak voor de terugkeer van de Taliban. Ze is haar geloof kwijtgeraakt dat er nog goede mannen in Afghanistan zijn. De verslaggever met wie ze op pad is, doet haar daaraan twijfelen. Een komedie met politieke diepgang: een contrast dat ook de avond op de rode loper kenmerkte.

Competitie en prijzen

Na de parade op de rode loper begon het gala, inclusief de eerste prijsuitreiking: Oscarwinnares Michelle Yeoh ontving de Gouden Beer voor haar levenswerk als erkenning voor haar uitmuntende acteerprestaties in film en cinema.

Het was de eerste van een reeks prijsuitreikingen in de komende dagen. De competitie van de Berlinale vormt het hart van het festival, met 22 films die strijden om de Gouden Beer voor beste film. Tot de favorieten behoren ‘Rose’, ‘Dao’ en ‘Josephine’. De jury onder voorzitterschap van Wim Wenders reikt de Gouden Beer uit op 21 februari. Daarnaast worden nog zeven andere prijzen toegekend voor bijzondere filmische prestaties – de Zilveren Beren.

Naast de hoofdcompetitie zijn er tal van andere onderscheidingen, waaronder de Berlinale Documentary Film Prize, de Teddy Awards voor queer cinema, de Heiner Carow-prijs, de Gilde-Filmpreis, de prijs van de oecumenische jury van de kerken, de prijs van de FIPRESCI-jury, de Amnesty International Film Prize, de Vredesfilmprijs en de prijs van de lezersjury van de Berliner Morgenpost.

Fans en festival

De prijsuitreikingen vinden plaats in het slotweekend van het festival. 22 februari staat volledig in het teken van het publiek. Bezoekers kunnen die dag tal van films nog een keer zien.

Gedurende het hele festival staan wereldpremières op het programma – waaronder competitie-inzendingen als ‘Rosebush Pruning’ met Pamela Anderson en ‘The Moment’ van Charli xcx. De vertoningen vinden plaats in bioscopen door de hele stad, vaak met een extra rode loper.

Het gala op Potsdamer Platz was nog maar het begin.

(©Euronews 2026 / Managing Editor: Yves Peeters - The Press Junction /Picture: picture alliance/dpa | Soeren Stache)