Gemengde reacties op Trumps gewaagde nucleaire deal met Saoedi-Arabië

©picture alliance / Consolidated News Photos | Nathan Howard - Pool via CNP

De Verenigde Staten en Saoedi-Arabië hebben een nieuw nucleair akkoord gesloten dat officieel bedoeld is voor civiele kernenergie, maar in Washington en het Midden-Oosten meteen voor onrust zorgt. Het gaat om een dertigjarige samenwerking waarbij Amerikaanse bedrijven technologie, expertise en infrastructuur leveren voor de bouw van Saoedische kerncentrales.

De kern van de deal is dat Saoedi-Arabië met Amerikaanse hulp kernenergie mag uitbouwen om een deel van zijn elektriciteitsproductie te dekken. Het land wil zo minder olie zelf verbranden en meer olie exporteren. Voor de VS is het akkoord ook economisch en strategisch interessant: het moet Amerikaanse invloed in de Saoedische nucleaire sector veiligstellen en tegelijk voorkomen dat China of Rusland daar een dominante rol krijgen. Zo meldt Reuters.

Opstap richting kernwapens?

De gevoeligste kwestie is uraniumverrijking. Die techniek is nodig om kernbrandstof te maken, maar kan ook worden doorgetrokken tot materiaal voor kernwapens. Volgens de deal komt er eerst een gezamenlijke Amerikaans-Saoedische studie van twee jaar om te bekijken of een verrijkingsinstallatie in Saoedi-Arabië nodig is. Pas daarna zou een Amerikaanse president daar eventueel groen licht voor kunnen geven. De overeenkomst voorziet wel toezicht op verrijkt uranium en gebruikt nucleair materiaal, maar volgens Reuters ontbreken strengere waarborgen die in eerdere akkoorden wel golden. Die leemte veroorzaakt kritiek. Democratische politici waarschuwen dat de deal te weinig niet-verspreidingsgaranties bevat, en ook nucleaire experts vrezen dat Saoedi-Arabië hiermee een technologische opstap krijgt naar een eigen kernwapen. Israël bekijkt de overeenkomst eveneens met argwaan, uit vrees voor een nieuwe kernwapenwedloop in de regio.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio probeert die zorgen te temperen. Volgens hem zal Washington nooit instemmen met een akkoord dat nucleaire proliferatie in de hand werkt. Toch is de deal niet meteen van tafel: het Congres krijgt 90 zittingsdagen om bezwaar te maken, maar een blokkering wordt moeilijk door de Republikeinse meerderheid en de hoge drempel om een presidentieel veto te overrulen.

©picture alliance / Consolidated News Photos | Nathan Howard - Pool via CNP