Gevangen Venezolaanse leider Nicolás Maduro arriveert in New York terwijl toekomst van land onzeker blijft

Maduro landde zaterdagavond op een kleine luchthaven in New York na de nachtelijke operatie waarbij hij en zijn vrouw Cilia Flores uit hun woning op een militaire basis in de Venezolaanse hoofdstad Caracas werden gehaald.

De Venezolaanse leider Nicolás Maduro is in de Verenigde Staten aangekomen en overgebracht naar het Metropolitan Detention Center in New York, waar hij nu zijn proces afwacht op aanklachten wegens narco-terrorisme.

Maduro en zijn vrouw, Cilia Flores, werden uit hun woning in de Venezolaanse hoofdstad Caracas gehaald tijdens een Amerikaanse militaire operatie die de regering-Maduro “imperialistisch” noemde.

Na de operatie, met de codenaam "Absolute Resolve", zei de Amerikaanse president Donald Trump dat zijn land Venezuela zal “aansturen” tot er een “veilige” overgang is, en de controle zal nemen over de enorme olievoorraden van het land.

Daarmee kwam een einde aan een felle drukcampagne van de regering-Trump op Maduro en maanden van geheime planning, die uitmondden in de meest assertieve Amerikaanse poging tot regimeverandering sinds de invasie van Irak in 2003.

De Venezolaanse vicepresident Delcy Rodríguez eiste dat de Verenigde Staten Maduro vrijlaten en noemde hem de rechtmatige leider van het land.

Volgens Rodríguez zijn bij de operatie Venezolaanse burgers en militairen om het leven gekomen, al noemde ze geen aantallen. Trump verklaarde dat enkele Amerikaanse militairen gewond raakten, maar dat er geen dodelijke slachtoffers aan Amerikaanse zijde vielen.

Venezolanen tasten in het duister over toekomst van het land

Trump zei niet wie Venezuela zal gaan leiden, maar leek samenwerking met oppositieleider en Nobelprijswinnares voor de Vrede Maria Corina Machado uit te sluiten, omdat zij volgens hem niet genoeg steun heeft om het land te besturen.

Delcy Rodríguez, die als volgende in de presidentiële opvolgingslijn staat, was sinds 2018 vicepresident onder Maduro. Zij hield toezicht op grote delen van de olieafhankelijke Venezolaanse economie en op de gevreesde inlichtingendienst. Zaterdag droeg het hooggerechtshof van Venezuela haar op de rol van interim-president op zich te nemen.

Trump gaf te kennen dat Rodríguez inmiddels was beëdigd als president van Venezuela, zoals voorzien in de grondwettelijke regeling voor de machtsoverdracht.

De staatszender zond echter geen enkele beëdigingsceremonie uit.

Tijdens de televisietoespraak van Rodríguez werd zij in een lopende tekst onderin beeld nog steeds als vicepresident aangeduid. Ze gaf geen enkele aanwijzing dat ze met de VS zou samenwerken, en reageerde niet direct op een verzoek om commentaar.

“Wat Venezuela wordt aangedaan is een gruweldaad die in strijd is met het internationaal recht”, zei ze in haar rede. “De geschiedenis en het recht zullen de extremisten die deze gewapende agressie hebben aangewakkerd, ter verantwoording roepen.”

Minister van Binnenlandse Zaken Diosdado Cabello, een van Maduro’s belangrijkste handhavers, riep Venezolanen op om “de straat op te gaan” om de soevereiniteit van het land te verdedigen.

Sommige Venezolanen gaven gehoor aan zijn oproep, kwamen bijeen om de regering te steunen en verbrandden Amerikaanse vlaggen bij verspreide demonstraties in Caracas op zaterdag. Maar de meeste mensen bleven uit angst binnen.

“Wat er nu gebeurt, is ongekend”, zei Yanire Lucas, een andere bewoonster van Caracas, terwijl ze glasscherven opraapte na een explosie op een nabijgelegen militaire basis, waarbij de ramen van haar huis sneuvelden.

“We zijn nog steeds gespannen en weten nu niet wat we moeten doen.”

Internationale reacties zijn verdeeld

Leiders wereldwijd reageerden met een mix van veroordeling en steun op de gevangenneming van Maduro.

Europese leiders stelden dat Maduro als een illegitieme leider wordt beschouwd, maar riepen tegelijk op tot terughoudendheid en de-escalatie.

De EU-buitenlandchef Kaja Kallas schreef op X: "De EU heeft herhaaldelijk gesteld dat de heer Maduro geen legitimiteit heeft en heeft steeds gepleit voor een vreedzame overgang. Onder alle omstandigheden moeten de beginselen van het internationaal recht en het VN-Handvest worden gerespecteerd. Wij roepen op tot terughoudendheid."

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zei dat "Maduro zijn land de afgrond in heeft geleid."

"De meest recente verkiezing was vervalst. Net als vele andere landen hebben wij zijn presidentschap dan ook niet erkend. Maduro heeft een problematische rol gespeeld in de regio", voegde hij daaraan toe.

De Franse president verwelkomde eveneens de arrestatie van Maduro en zei dat "mensen daar alleen maar blij mee kunnen zijn."

Ondertussen liet het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken weten dat de Verenigde Staten de Venezolaanse leider Nicolás Maduro en zijn vrouw onmiddellijk moeten vrijlaten en de situatie in Venezuela via dialoog en onderhandelingen moeten oplossen.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde "uiterst verontrust" te zijn en riep op tot "onmiddellijke opheldering", aldus een mededeling zaterdag op het Telegram-kanaal van het ministerie.

VN-secretaris-generaal António Guterres sprak zijn bezorgdheid uit over de operatie. "Deze ontwikkelingen vormen een gevaarlijk precedent," zei de woordvoerder van Guterres.

"De secretaris-generaal blijft het belang benadrukken van volledige eerbiediging – door iedereen – van het internationaal recht, inclusief het VN-Handvest. Hij is diep bezorgd dat de regels van het internationaal recht niet zijn nageleefd."

In de hele VS trokken Amerikanen de straat op om te protesteren tegen de militaire interventie in Venezuela, terwijl sommige Venezolaanse migranten zich verzamelden om het nieuws te vieren.

(BS/©Euronews/vertaling en adaptatie: The Press Junction/Illustratie: picture alliance / Captital Pictures | CNP/ADM)