Groenland 'zeer blij met de EU' vanwege steun tegenover bedreigingen overname van Trump

De Groenlandse politica en medeoprichter van de liberale Samenwerkingspartij van het gebied, Tillie Martinussen, heeft de Europese landen bedankt voor hun steun aan het eiland nu het werd geconfronteerd met de dreiging van een overname door de Amerikaanse president Donald Trump.

"De Groenlandse bevolking is heel dankbaar tegenover al onze Europese bondgenoten, maar ook Canada. Zij hebben zich echt vastgebeten in deze kwestie en we zien dat ze leren van fouten uit het verleden. En dat vind ik prachtig. We zijn heel, héél blij met de Europese Unie zoals die nu is, en met Europa als geheel," aldus de politica in een interview met Euronews.

In de afgelopen weken zei Trump dat de VS Groenland, een autonome gebied van Denemarken, in handen moest krijgen. Hij verwees daarbij naar het strategische belang van het gebied voor de Amerikaanse nationale veiligheid.

Die eisen brachten de trans-Atlantische alliantie bijna aan het wankelen, zeker nadat hij dreigde met hogere tarieven als vergelding tegen Europese landen die zich achter Groenland schaarden.

Woensdag krabbelde Trump plotseling terug op die eisen en koos hij in plaats daarvan voor een langetermijndeal over de veiligheid in het Noordpoolgebied. Dat akkoord kwam er na bemiddeling van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.

"We zien Mark Rutte zeggen dat we de veiligheid moeten opschalen, en dat is makkelijk te doen omdat mensen daar nu al mee bezig zijn. Denemarken én Groenland hebben al fors geïnvesteerd in het verbeteren van de veiligheid in het Noordpoolgebied. Dus als het dat is wat hij wil, dan zijn we daar al mee bezig," zei Martinussen tegen Euronews.

Trump beweerde ook, zonder daarvoor een bewijs te leveren, dat de VS Groenland moest beschermen tegen vermeende bedreigingen van een overname door China en Rusland. Ook Martinussen zegt daar geen enkel bewijs voor te hebben gezien.

"Ik moet zeggen dat China meteen naar buiten kwam en zei: gebruik ons nu niet als dreiging. Wij zijn geen bedreiging. En alles wat wij hebben gehoord, ook van inlichtingendiensten: er zijn de afgelopen tien jaar geen Chinese oorlogsschepen in Groenlandse wateren geweest. Dus dat is een beetje gek," zei ze.

"Natuurlijk hebben we Poetin aan de overkant, en daar zijn we hier in Groenland óók niet blij mee. Wat opmerkelijk is aan dit alles, is de manier waarop Donald Trump over Groenland praat. Hij had het trouwens ook over IJsland. Het is dus heel verwarrend om hem over ons te horen spreken. Ik weet niet eens zeker of hij precies weet wat er aan de hand is."

De Deense premier Mette Frederiksen zei dat haar land bereid was om zaken rond Groenland met het Witte Huis te bespreken, zolang de soevereiniteit van het gebied niet ter discussie stond: dat is een punt dat zij nadrukkelijk als een "rode lijn" betitelde.

"Hij (Trump) zei dat we niet eens een land waren, maar gewoon een grote ijsblok. Natuurlijk voelt iedereen zich hier beledigd, maar we raken er een beetje aan gewend," aldus Martinussen.

"Wij zijn een soeverein volk. We leven in een natie die hier al honderden jaren is. We zullen er ook nog honderden jaren zijn nadat Donald Trump uit zijn ambt is. Het is bijzonder kwetsend om iemand op deze manier over ons te horen praten."

NAVO-chef Mark Rutte en de Deense premier Mette Frederiksen kwamen vrijdag overeen dat het bondgenootschap zijn inspanningen rond veiligheid in het Noordpoolgebied moet opvoeren, nadat Trump zijn dreigementen om Groenland in te lijven had laten varen.

"We werken samen om ervoor te zorgen dat de hele NAVO veilig en beschermd is en we bouwen voort op onze samenwerking om afschrikking en verdediging in het Noordpoolgebied te versterken," schreef Rutte op X na zijn ontmoeting met Frederiksen in Brussel.

Frederiksen, die vrijdag naar Groenland reist om er de premier te ontmoeten, zei: "We zijn het erover eens dat de NAVO haar betrokkenheid in het Noordpoolgebied moet vergroten."

"Defensie en veiligheid in het Noordpoolgebied zijn zaken voor het hele bondgenootschap," schreef ze op X.

Details over wat er precies is afgesproken, als er al iets concreets is vastgelegd, zijn niet openbaar gemaakt, maar volgens functionarissen maakt een versterking van de NAVO-aanwezigheid in het Arctische gebied deel uit van het plan.

Frederiksen zei donderdag dat de NAVO-bondgenoten het eens zijn over de noodzaak van een "permanente aanwezigheid" in het Noordpoolgebied, ook rond Groenland.

Leden van het bondgenootschap hebben geopperd om een nieuwe NAVO-missie in het Noordpoolgebied op te zetten, maar bevelhebbers zeggen dat er nog niet met concrete planning is begonnen.

Functionarissen met kennis over de gesprekken tussen Rutte en Trump zeiden dat Denemarken en de Verenigde Staten willen kijken naar een heronderhandeling van een akkoord uit 1951 over de inzet van Amerikaanse troepen op Groenland.

"De stemming is nu een stuk luchtiger, maar eerlijk gezegd is het allemaal al wat lichter geworden sinds Frankrijk en Engeland, Duitsland, Finland, Zweden en natuurlijk Canada naar voren zijn gestapt en hebben gezegd: kijk, als we op weg zijn naar een nieuwe wereldorde, dan gáán we naar een nieuwe wereldorde," aldus Martinussen tegen Euronews.

"Het stemt me diep treurig dat veel kinderen die nu in Groenland opgroeien straks zullen denken dat Amerika een agressor is en niet te vertrouwen is. Ik ben ook wel heel blij dat de nieuwe helden straks Emmanuel Macron en de Canadese premier zullen zijn, vanwege de manier waarop zij gisteren in Davos hebben gesproken."
 

(RK/©️Euronews/Vertaling en aanpassing: The Press Junction /Illustratie: Unsplash)