Hitte doet ijs op Zwitserse gletsjers in recordtempo smelten

©Ronnie Schmutz via Unsplash

De Zwitserse gletsjers verliezen dit jaar opnieuw in alarmerend tempo ijs door de aanhoudende hittegolf in Europa. Volgens Glacier Monitoring in Switzerland (GLAMOS) zal de sneeuw- en ijslaag die zich afgelopen winter opbouwde, tegen maandag volledig zijn weggesmolten. Daarmee zal de zogeheten ‘glacier loss day’ opnieuw uitzonderlijk vroeg vallen.

Normaal wordt dat kantelpunt pas halverwege augustus bereikt. Sinds 2000 kwam het alleen in 2022 nóg eerder, op 26 juni. GLAMOS-topman Matthias Huss zegt dat hij overal in de Alpen “enorme” dooi ziet, met hoge cijfers voor zowel ijs- als sneeuwverlies.

De situatie is volgens hem het gevolg van een combinatie van factoren. Niet alleen de huidige hittegolf, maar ook de warme maand mei en een winter met weinig sneeuw hebben de gletsjers verzwakt. Huss vertelde dat op de Rhônegletsjer in tien dagen tijd ongeveer één meter ijs verdween, een illustratie van hoe snel het proces verloopt.

Het probleem is volgens de glacioloog dus niet één enkele hittegolf, maar vooral de aanhoudende warmte gedurende langere tijd. Zodra de witte sneeuwlaag verdwijnt, komt het donkere ijs bloot te liggen. Dat absorbeert meer zonnestraling, waardoor het smelten nog verder versnelt.

De impact van het smelten reikt bovendien verder dan de bergen zelf. Grote rivieren als de Rijn en de Rhône worden deels gevoed door smeltwater uit de Alpen. De Zwitserse gletsjers begonnen zich zo’n 170 jaar geleden terug te trekken, maar het tempo ligt de laatste decennia veel hoger door de opwarming van het klimaat.

Volgens GLAMOS verloor Zwitserland tussen 2000 en 2024 al 38 procent van het totale gletsjervolume, en verdween in de afgelopen vijftig jaar het ijs van 1.200 kleinere gletsjers. Als de opwarming doorzet, blijven tegen 2100 mogelijk alleen kleine ijsresten over.