JD Vance waarschuwt Iran de VS niet te ‘bespelen’ tijdens geplande gesprekken in Pakistan

© picture alliance / Anadolu | Min. of Foreign Affairs of Pakistan

Vice-president JD Vance heeft Iran vrijdag gewaarschuwd de Verenigde Staten niet te "bespelen", terwijl hij op weg ging naar het buitenland voor onderhandelingen die gericht zijn op het beëindigen van de oorlog.

President Donald Trump heeft het lid van zijn naaste kring, dat de afgelopen zes weken een van de meest terughoudende verdedigers van het conflict met Iran leek, nu de opdracht gegeven een oplossing te vinden en zijn opmerkelijke dreigement om de "hele beschaving" van Iran weg te vagen, af te wenden.

JD Vance, die al lange tijd sceptisch is over buitenlandse militaire interventies en zich fel heeft uitgesproken over het vooruitzicht om troepen naar conflicten met open einde te sturen, vertrok vrijdag naar Islamabad, de Pakistaanse hoofdstad, om daar de bemiddelingsgesprekken met Iran te leiden.

"Als de Iraniërs bereid zijn om te onderhandelen te goeder trouw, zijn wij zeker bereid de open hand te reiken", zei Vance tegen verslaggevers voordat hij aan boord ging van Air Force Two, op weg naar de gesprekken in Pakistan. Maar hij voegde daaraan toe: "Als ze ons proberen te bespelen, dan zullen ze merken dat het onderhandelingsteam daar niet erg ontvankelijk voor is."

Vance zei ook dat Trump "ons vrij duidelijke richtlijnen heeft meegegeven" over hoe de gesprekken zouden moeten verlopen, maar hij lichtte dat niet verder toe. Hij beantwoordde geen vragen van de met hem meereizende journalisten.

De reis van Vance vindt plaats nu een wankel, tijdelijk staakt-het-vuren op het punt lijkt te staan in te storten. De kloof tussen de publieke eisen van Iran en die van de VS en partner Israël lijkt onoverbrugbaar. In de Verenigde Staten, waar Vance de kiezers over twee jaar mogelijk zal vragen hem tot volgende president te kiezen, neemt de politieke en economische druk toe om het conflict te beëindigen.

Vance wordt vergezeld door Trumps speciale gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner. Zij namen al deel aan drie rondes indirecte gesprekken met Iraanse onderhandelaars, gericht op het wegnemen van Amerikaanse zorgen over het nucleaire en ballistische wapenprogramma van Teheran en de steun van Iran aan gewapende proxygroepen in het Midden-Oosten, voordat Trump en Israël op 28 februari de oorlog tegen Iran begonnen.

Het Witte Huis heeft nauwelijks details gegeven over de vorm van de gesprekken (of ze direct of indirect zullen zijn) en ook geen concrete verwachtingen voor de bijeenkomst uitgesproken.

Maar de komst van Vance voor onderhandelingen markeert een zeldzaam moment van hoogwaardig contact tussen de Amerikaanse overheid en de Iraanse regering. Sinds de Islamitische Revolutie in 1979 was het meest directe contact het telefoongesprek in september 2013, toen de Democratische president Barack Obama de pas verkozen Iraanse president Hassan Rohani belde om het nucleaire programma van Iran te bespreken.

Starmer noemt staakt-het-vuren ‘broos’

De Britse premier Keir Starmer heeft vrijdag in de Golfstaat Qatar gesprekken gevoerd met hooggeplaatste Qatarese functionarissen over wat hij het "broze" staakt-het-vuren in de oorlog met Iran noemde.

Volgens Starmer is er een gevoel "dat er meer werk nodig is, dat de Straat van Hormuz deel van de oplossing moet zijn. Een heel sterk gevoel dat er geen tolheffing of beperkingen mogen komen op die vaarroute."

In reactie op de dreiging van de Amerikaanse president Donald Trump om uit de NAVO te stappen, benadrukte Starmer dat het trans-Atlantische bondgenootschap de leden al decennialang veiligheid biedt, maar hij voegde daaraan toe dat "er een sterker Europees element moet zijn".

Trump bestempelde bondgenoten als "lafaards" en noemde de NAVO "een papieren tijger". Na zijn ontmoeting woensdag in het Witte Huis met NAVO-chef Mark Rutte zei Trump dat de NAVO er niet voor de VS was geweest en er ook niet zal zijn als dat opnieuw nodig is.

Europese leiders stonden grotendeels aan de zijlijn van de Amerikaans-Israëlische oorlog met Iran, maar proberen hun stem te laten horen om het wankele staakt-het-vuren te verstevigen, het geweld in Libanon te bedaren en de Straat van Hormuz weer te openen.

De oorlog plaatst Europa in een lastige positie: enerzijds wil het de steun aan de VS als belangrijke NAVO-bondgenoot behouden, anderzijds moet het de incidenten van kritiek en druk van Trump doorstaan omdat Europese landen niet meevechten en slechts beperkt gebruik van hun militaire bases toestaan.

Israël zet Spanje uit toezichtsorgaan voor Gaza

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft Spanje vrijdag uitgesloten van deelname aan een door de VS geleid internationaal orgaan dat Gaza monitort. "Ik heb vandaag opdracht gegeven de Spaanse vertegenwoordigers te verwijderen uit het coördinatiecentrum in Kiryat Gat, nadat Spanje er herhaaldelijk voor heeft gekozen tegen Israël in te gaan," zei Netanyahu.

Het gaat om een door de VS geleid multinationaal orgaan dat in oktober 2025 is opgericht om toezicht te houden op de uitvoering van het door Trump gesponsorde vredesakkoord voor Gaza en dat is gevestigd in Kiryat Gat, in het zuiden van Gaza.

Ongeveer 200 Amerikaanse militairen werken er zij aan zij met het Israëlische leger en delegaties uit andere landen aan plannen voor de stabilisatie en wederopbouw van Gaza.

Netanyahu voegde daaraan toe dat hij geen enkel land met anti-Israëlisch beleid zal toestaan deel te nemen aan inspanningen in het Midden-Oosten: "Ik ben niet van plan een land toe te staan een diplomatieke oorlog tegen ons te voeren zonder dat daar een onmiddellijke prijs tegenover staat."

(©Euronews 2026 / Managing Editor: Yves Peeters - The Press Junction /Picture: picture alliance / Anadolu | Min. of Foreign Affairs of Pakistan)