Jesse Jackson overleden: samen met Martin Luther King streed hij voor een rechtvaardigere samenleving

©picture alliance / Chicago Tribune | Vashon Jordan Jr.

Afscheid van Jesse Jackson, een van de centrale figuren van de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten, boegbeeld van de strijd voor rassengelijkheid aan de zijde van Martin Luther King jr. en later politiek leider die generaties Amerikaanse progressieven wist te beïnvloeden.

Van zijn geboorte in het gesegregeerde Zuiden tot de geweldloze protesten van de jaren zestig, en van de oprichting van de Rainbow PUSH Coalition tot zijn twee presidentscampagnes in de jaren tachtig: zijn loopbaan verweefde sociaal activisme, politieke ambitie en een groot persoonlijk charisma.

Een charismatische maar ook polariserende figuur, Jackson was vrijwel tot op de dag van vandaag aanwezig in de strijd om burgerrechten, van historische herdenkingen tot de protesten van Black Lives Matter.

De jeugd en opleiding van Jesse Jackson

Jesse Jackson werd op 8 oktober 1941 geboren in Greenville, South Carolina, als Jesse Louis Burns, zoon van de zestienjarige Helen Burns en Noah L. Robinson, een getrouwde buurman. Toen Jesse ongeveer een jaar oud was, trouwde zijn moeder met Charles Jackson, wiens achternaam hij later aannam. Hij bleef aan beide vaderfiguren gehecht en zei na de dood van Robinson in 1987: "Ze zeggen dat ik een vadertekort had, maar in werkelijkheid had ik een overschot aan vaders."

Hij groeide op in het door rassenscheiding gekenmerkte Zuiden, waar hij langs een witte school moest lopen om de gesegregeerde school te bereiken die hij zelf bezocht. Al vroeg begon Jackson met zijn activisme. In 1960 leidde hij een groep studenten – later de “Greenville Eight” genoemd – in een vreedzaam protest in de gesegregeerde stadsbibliotheek. Hij studeerde met een sportbeurs aan de University of Illinois en stapte daarna over naar het North Carolina Agricultural and Technical College, waar hij in 1964 afstudeerde in sociologie. Daar ontmoette hij Jacqueline Lavinia Brown, met wie hij in 1962 trouwde. Ze verhuisden naar Chicago, waar Jackson theologie studeerde, al rondde hij die studie niet af. In 1968, na de dood van King, werd hij tot baptistenpredikant gewijd.

In 1965 nam hij deel aan de marsen van Selma samen met Martin Luther King jr., die hem aanstelde als hoofd van Operation Breadbasket, een economisch initiatief van de Southern Christian Leadership Conference. Jacksons manier van leidinggeven riep echter kritiek op, vooral op financieel vlak: het zou niet de laatste keer zijn dat zijn leiderschapsstijl ter discussie stond.

Jackson was in Memphis op de avond van 4 april 1968, toen King werd vermoord. Zijn gedrag na de tragedie is altijd onderwerp van uiteenlopende interpretaties gebleven: oprechte traumareactie of poging om de politieke erfenis van de vermoorde leider naar zich toe te trekken?

Het PUSH-tijdperk

In 1971 richtte hij zijn eigen organisatie op: Operation PUSH (“People United to Save Humanity”, later “Serve Humanity”), om jonge Afro-Amerikanen in moeilijkheden te helpen en discriminerende handelspraktijken te bestrijden, onder meer met boycots tegen grote bedrijven als Coca-Cola, Burger King en Revlon.

In 1984 richtte hij ook de National Rainbow Coalition op, die zich inzette voor de rechten van Afro-Amerikanen, vrouwen en de LHBTQ+ gemeenschap. In 1996 fuseerden beide organisaties tot de Rainbow PUSH Coalition.

Na zijn twee presidentscampagnes in de jaren tachtig bleef Jackson zich in de daaropvolgende decennia inzetten als activist. Hij nam deel aan herdenkingen van de marsen voor burgerrechten en aan de protesten van Black Lives Matter na de moord op George Floyd in 2020. Zijn progressieve ideeën hebben politieke figuren als Bernie Sanders en Alexandria Ocasio-Cortez beïnvloed.

(©GreenMe.it 2026/Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction/Illustratie: ©picture alliance / Chicago Tribune | Vashon Jordan Jr.l)