Het aantal kankergevallen neemt in de hele EU toe door een vergrijzende bevolking, leefstijlgerelateerde risicofactoren en betere opsporingsmethoden.
In 2024 werden in de 27 lidstaten van de EU 2,7 miljoen nieuwe kankerdiagnoses gesteld, zo blijkt uit een nieuw OESO-rapport. Sinds 2000 is het aantal nieuwe kankergevallen bij zowel mannen als vrouwen met zo’n 30% toegenomen, met ramingen die voorspellen dat er tegen 2040 nog eens een half miljoen nieuwe gevallen bijkomen. De incidentie van kanker onder jonge vrouwen stijgt bijzonder snel: naar schatting kregen in 2024 elke minuut 2,4 vrouwen en 2,8 mannen de diagnose kanker. De helft van alle geschatte kankerdiagnoses concentreert zich bij drie kankertypen, afhankelijk van het geslacht: bij vrouwen gaat het om borstkanker (30%), dikkedarmkanker (12%) en longkanker (9%), bij mannen om prostaatkanker (22%), longkanker (14%) en dikkedarmkanker (13%).
Krijgen mensen op jongere leeftijd kanker?
Het aantal nieuwe kankergevallen in verhouding tot de bevolking is in de afgelopen twintig jaar met 16% gestegen. Dat komt vooral door factoren als een toename van het aantal vastgestelde gevallen van schildklierkanker, veranderingen in het nakomelingschap bij borstkanker en vroege blootstelling en voedingspatronen bij dikkedarmkanker.
De stijging van het aantal kankergevallen onder jonge vrouwen van 15 tot 49 jaar was goed voor bijna een kwart van de totale toename, terwijl het bij mannen van dezelfde leeftijdsgroep nagenoeg gelijk bleef.
De belangrijkste aanjagers van de toename van kanker onder jonge vrouwen sinds 2000 zijn schildklierkanker (+9,9 per 100.000 vrouwen), borstkanker (+8,7), melanoom van de huid (+4,2) en dikkedarmkanker (+0,8).
De sterkste stijging van borstkanker werd gemeten in Cyprus, Tsjechië, Estland, Ierland, Portugal, Slovenië en Zweden. De hoogste incidentie van schildklierkanker bij jongere vrouwen werd geregistreerd in Cyprus, Kroatië en Italië. Bij mannen nam de incidentie van vroeg optredende teelbalkanker en melanoom van de huid tussen 2000 en 2022 toe met respectievelijk +3,7 per 100.000 en +2,8 per 100.000. De grootste stijging van het aantal gevallen van teelbalkanker werd gezien in Kroatië, Nederland en Polen.
EU pompt meer geld in kankerzorg
Geconfronteerd met sterk oplopende kankerpercentages hebben Europese landen hun uitgaven om de ziekte te bestrijden fors opgevoerd.
Een rapport uit 2025 van het Zweedse Institute for Health Economics schat dat de kankerkosten in 2023 uiteenliepen van ongeveer 4% van de zorguitgaven in de Noordse landen (Denemarken, Finland, IJsland en Noorwegen) tot circa 8% in Frankrijk, Duitsland en de Centraal- en Oost-Europese landen Bulgarije, Litouwen, Polen en Roemenië.
Bovendien zijn de kankergerelateerde zorguitgaven in de EU sinds 1995 verdubbeld, tot 6,9% van de totale zorguitgaven in 2023. De geschatte uitgaven voor kankerzorg zijn tussen 1993 en 2023 in Centraal- en Oost-Europa sneller gestegen dan in andere landen, wat heeft geleid tot enige toenadering tussen landen als het gaat om kankeruitgaven.
De groei van de uitgaven voor kanker ligt in Tsjechië, Frankrijk, Duitsland, Polen en Nederland hoger dan de groei van de totale zorguitgaven, maar dat geldt niet voor landen als Estland, Finland, Noorwegen en Slovenië. Toch zal tegen 2050 de toename van het aantal kankergevallen, in verband met de vergrijzing, naar verwachting leiden tot 59% hogere reële uitgaven per hoofd van de bevolking aan kankerzorg in de 27 lidstaten.
Bevolkingsonderzoek naar kanker blijkt kosteneffectief, omdat het vroegtijdige opsporing bevordert en de overlevingskansen vergroot, maar de deelname eraan blijft ongelijk verdeeld tussen landen en sociale groepen.
Volgens het OESO-onderzoek hebben mannen met een laag opleidingsniveau in EU-landen een 83% hogere kans om aan kanker te overlijden dan hoogopgeleide mannen, terwijl vrouwen met een laag opleidingsniveau 31% meer kans hebben om aan kanker te sterven dan hoogopgeleide vrouwen.
Mensen die leven met kanker worden daarnaast langdurig geconfronteerd met problemen rond werk, financiële zekerheid en psychosociale gezondheid.
Een kankerdiagnose verkleint de kans op betaald werk gemiddeld met 14%, met de grootste impact in Centraal- en Zuid-Europa.
(©Euronews 2026/Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction/Illustratie: ©Angiola Harry via Unsplash)