De gesprekken zijn de eerste diplomatieke ontmoeting tussen de Verenigde Staten en Iran sinds Washington zich in juni met aanvallen op nucleaire installaties aansloot bij Israëls conflict met de islamitische republiek.
Iraanse en Amerikaanse functionarissen zijn aangekomen in de Omaanse hoofdstad Muscat voor de langverwachte gesprekken over het Iraanse nucleaire programma, terwijl de spanningen hoog blijven na dodelijke protesten tegen de regering in Iran.
Het is de eerste ontmoeting van dit type tussen beide partijen sinds de VS zich in juni, met aanvallen op nucleaire installaties, aansloot bij Israëls twaalf dagen durende conflict met de Islamitische Republiek.
De Amerikaanse Midden-Oosten-gezant van president Donald Trump, Steve Witkoff, en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi leiden hun delegaties bij de onderhandelingen in het Golf-sultanaat, dat eerder al meerdere keren als bemiddelaar tussen beide landen optrad.
Voorafgaand aan de gesprekken zei Araghchi dat Teheran tijdens een ontmoeting in Muscat met de Omaanse minister van Buitenlandse Zaken Badr al-Busaidi de “koers van diplomatie zal volgen om de nationale belangen van Iran veilig te stellen”.
Tegelijkertijd voegde hij eraan toe dat zijn land “volledig paraat is om de soevereiniteit en nationale veiligheid van het land te verdedigen tegen elke buitensporige eis of avonturisme” door de Verenigde Staten, aangezien Trump ook heeft geweigerd militair ingrijpen tegen Teheran uit te sluiten.
De Amerikaanse delegatie is naar eigen zeggen van plan te onderzoeken of Iran kan worden teruggebracht tot “een nucleaire capaciteit van nul”, zei Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt. Zij waarschuwde daarbij dat Trump “veel opties tot zijn beschikking heeft naast diplomatie”.
“Ze zijn aan het onderhandelen”, zei Trump donderdag over Iran.
“Ze willen niet dat wij hen raken, we hebben een grote vloot die daarheen gaat”, voegde hij eraan toe, verwijzend naar de vliegdekschepergroep die hij herhaaldelijk een “armada” heeft genoemd.
De bijeenkomst vindt plaats net geen maand na de piek van een golf van landelijke protesten in Iran, aangewakkerd door aanhoudende hyperinflatie en de hoge kosten van levensonderhoud, die uitmondden in demonstraties tegen het regime in Teheran.
De protesten werden neergeslagen met een informatieblack-out en een ongekende repressie, die volgens ingewijden in Iran en mensenrechtenorganisaties heeft geleid tot de dood van wel 30.000 mensen.
Trump dreigde aanvankelijk met militair ingrijpen tegen Teheran en zei tegen de demonstranten dat “hulp onderweg is”, maar heeft tot dusver afgezien van een directe interventie.
Reikwijdte van de gesprekken blijft onduidelijk
De reikwijdte, aard en samenstelling van de gesprekken blijven onduidelijk, slechts enkele uren voordat ze in Muscat van start zouden gaan.
In de aanloop naar de gesprekken waren er spanningen over de vraag of de bijeenkomst ook landen uit de regio moest omvatten en of zij tevens Teherans steun aan proxy’s en zijn ballistische raketprogramma’s moest behandelen, twee Amerikaanse zorgen waar Iran zich tegen verzette. Teheran houdt vol dat deze gesprekken uitsluitend over zijn nucleaire programma zullen gaan.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei dat alle genoemde kwesties in de gesprekken aan bod moeten komen. “Ik denk dat, wil er uit de gesprekken echt iets betekenisvols voortkomen, ze bepaalde zaken moeten omvatten, en daar hoort het bereik van hun ballistische raketten bij”, zei Rubio woensdag tegen journalisten.
“Daar hoort hun steun aan terroristische organisaties in de hele regio bij. Daar hoort het nucleaire programma bij, en daar hoort de manier waarop ze hun eigen bevolking behandelen bij.”
Met het vliegdekschip USS Abraham Lincoln en andere marineschepen in de regio, aangevuld met meer gevechtsvliegtuigen, beschikken de VS nu waarschijnlijk over voldoende vuurkracht om een aanval uit te voeren als ze dat zouden willen.
Ondertussen vrezen de Arabische Golfstaten dat een aanval kan uitmonden in een bredere regionale oorlog, aangezien Amerikaanse troepen deze week een Iraanse drone hebben neergeschoten in de buurt van het vliegdekschip, terwijl Iran met snelle motorboten probeerde een schip onder Amerikaanse vlag in de Straat van Hormuz tot stoppen te dwingen.
(©Euronews 2026/Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction/Illustratie: ©picture alliance / Anadolu | Harun Ozalp)