© picture alliance / imageBROKER | Malcolm Schuyl/FLPA
Wetenschappers hebben nieuwe aanwijzingen gevonden over hoe krabben hun kenmerkende zijwaartse beweging hebben ontwikkeld.
Een nieuwe studie, die als ‘Reviewed Preprint’ in eLife is gepubliceerd, brengt de grootste dataset tot nu toe samen over hoe krabben zich voortbewegen. Uit de analyse blijkt dat het zijwaarts lopen bij 'echte krabben' (Brachyura) terug te leiden is tot één enkele evolutionaire oorsprong, zo’n 200 miljoen jaar geleden bij een gemeenschappelijke voorouder.
De Brachyura vormen de grootste groep binnen de tienarmige schaaldieren. Een zijwaartse beweging heeft het voordeel dat ze makkelijker roofdieren kunnen ontwijken, omdat ze snel zijdelings kunnen wegkomen. Daardoor konden ze zich wellicht ontwikkelen in verschillende habitats, van de diepe zee tot het land.
Japans onderzoek
Het team onder leiding van hoofdonderzoeker Yuuki Kawabata van de universiteit van Nagasaki in Japan, filmde gedurende 10 minuten één exemplaar van 50 soorten echte krabben in arena's die hun habitat nabootsten. Het team combineerde de gegevens met een eerdere fylogenie van 344 soorten (vereenvoudigd tot 44 geslachten). Zo brachten ze het gedrag in kaart op een evolutionaire stamboom.
Van de 50 soorten liepen er 35 zijwaarts en 15 voorwaarts. De zijwaartse voortbeweging bleek zich eenmaal te hebben ontwikkeld aan de basis van Eubrachyura (geavanceerde echte krabben), vanuit een voorwaarts lopende voorouder. Deze eigenschap bleef stabiel bestaan.
Voordeel van zijwaartse verplaatsing
De onderzoekers veronderstellen dat deze eenmalige overgang naar zijwaartse beweging een belangrijke rol heeft gespeeld in het succes van echte krabben. Door zich zijwaarts te verplaatsen kunnen krabben zich snel in beide richtingen voortbewegen, waardoor hun traject onvoorspelbaarder is en ze gemakkelijker aan roofdieren kunnen ontsnappen.
Zijwaarts lopen zou volgens de wetenschappers een zeldzame evolutionaire innovatie kunnen zijn die vooral bij echte krabben voorkomt, en mogelijk ook bij enkele andere groepen, zoals krabspinnen en dwergcicaden. De onderzoekers schatten dat de zijwaartse beweging bij echte krabben ongeveer 200 miljoen jaar geleden is ontstaan.
Picture: © picture alliance / imageBROKER | Malcolm Schuyl/FLPA