Nieuwe IOC-richtlijn: Transgender vrouwelijke atleten uitgesloten van deelname aan vrouwenonderdelen op Spelen

© picture alliance/dpa | Peter Kneffel

Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft besloten transgender vrouwen uit te sluiten van vrouwenonderdelen. De nieuwe richtlijn gaat in vanaf de volgende Zomerspelen, die in juli 2028 in het Amerikaanse Los Angeles gepland staan.

Het besluit volgt nadat IOC-bestuurders donderdag een nieuwe richtlijn hebben goedgekeurd over de "Bescherming van de vrouwelijke (women’s) categorie in de olympische sport". De oproep tot hervormingen kwam na de Zomerspelen van Parijs in 2024 en de recente Winterspelen in Milaan-Cortina, enkele weken geleden.

Die oproepen waren echter grotendeels gebaseerd op speculatie, nadat velen zich op sociale mediaplatformen stortten en verschillende vrouwelijke atleten, met name de Algerijnse bokser Imane Khelif, ervan beschuldigden het systeem te misbruiken om een voordeel te behalen.

"De deelname aan welk vrouwenevenement dan ook op de Olympische Spelen of een ander IOC-evenement, inclusief individuele en teamsporten, is nu beperkt tot biologische vrouwen," aldus het Internationaal Olympisch Comité. Dat moet worden vastgesteld via een verplichte genetische test die één keer in de loopbaan van een atleet wordt uitgevoerd.

Richtlijn raakt ook vrouwen met medische aandoeningen

Het is onduidelijk hoeveel transgender vrouwen (als die er al zijn) momenteel op olympisch niveau uitkomen. Geen enkele vrouw die in transitie is van man naar vrouw deed mee aan de Zomerspelen van Parijs 2024, al kwam gewichtheffer Laurel Hubbard in 2021 wel in actie op de Spelen van Tokio, zonder een medaille te winnen.

De toelatingsrichtlijn die vanaf de Spelen in Los Angeles in juli 2028 zal gelden, "beschermt de eerlijkheid, veiligheid en integriteit in de vrouwencategorie", aldus het IOC.

"De richtlijn werkt niet met terugwerkende kracht en is niet van toepassing op sport op grassrootsniveau of recreatieve sportprogramma’s," zei het IOC, waarvan het Olympisch Handvest stelt dat toegang tot sport een mensenrecht is.

Na een vergadering van het uitvoerend comité publiceerde het IOC een beleidsdocument van tien pagina’s, dat ook beperkingen oplegt aan vrouwelijke atleten zoals de tweevoudig olympisch kampioen Caster Semenya. Zij hebben medische aandoeningen die bekendstaan als differences of disorders of sex development (DSD), oftewel variaties in de geslachtsontwikkeling.

"We weten dat dit een gevoelig onderwerp is," zei IOC-voorzitter Kirsty Coventry tijdens een online persconferentie om de richtlijn toe te lichten.

Besluit gestoeld op ‘biologisch onderzoek’

Coventry en het IOC wilden een heldere, eigen richtlijn, in plaats van sportbonden te blijven adviseren die tot nu toe hun eigen regels opstelden.

"Op de Olympische Spelen kunnen zelfs de kleinste marges het verschil maken tussen winst en verlies," zei Coventry, zelf tweevoudig olympisch kampioene zwemmen, in een schriftelijke verklaring. "Daarom is het volstrekt duidelijk dat het niet eerlijk zou zijn als biologische mannen in de vrouwencategorie zouden meedoen."

In het IOC-document wordt onderzoek uiteengezet waaruit zou blijken dat geboren worden als man fysieke voordelen oplevert die volgens een werkgroep van experts behouden blijven. "Mannen maken drie significante testosteronpieken door: in de baarmoeder, tijdens de ‘mini-puberteit’ in de babytijd en bij het begin van de adolescentie tot in de volwassenheid," staat in het document. Daardoor hebben mannen volgens het IOC "individuele, seksegebonden prestatievoordelen in sporten en onderdelen die draaien om kracht, explosiviteit en/of uithoudingsvermogen".

Trump prijst besluit van IOC

De Amerikaanse president Donald Trump, een uitgesproken voorstander van de richtlijn, prees het IOC in een bericht op zijn eigen platform Truth Social: "Gefeliciteerd aan het Internationaal Olympisch Comité met hun beslissing om mannen uit vrouwensporten te weren," schreef hij. "Dit gebeurt alleen dankzij mijn krachtige presidentiële decreet, waarin ik opkom voor vrouwen en meisjes!"

Trump ondertekende in februari vorig jaar, kort na de start van zijn tweede termijn, een presidentieel decreet dat transgender atleten verbiedt deel te nemen in vrouwencategorieën binnen de Verenigde Staten.

De Amerikaanse president had eerder "de woke-linkerzijde" ervan beschuldigd de "basisbiologie" te negeren om hun ideologie vooruit te helpen, en zei dat vrouwen beschermd moeten worden tegen mannen die zouden proberen vals te spelen. Ook verklaarde hij dat hij de toenmalige minister van Homeland Security, Kristi Noem, had opgedragen "alle visumaanvragen af te wijzen van mannen die proberen de Verenigde Staten binnen te komen door zich frauduleus als vrouwelijke atleten te presenteren".

Mogelijke beroepszaken?

De IOC-richtlijn kan – en zal waarschijnlijk – worden aangevochten bij het Hof van Arbitrage voor Sport (CAS) in Lausanne, de Zwitserse thuisbasis van het IOC, mogelijk door een individuele atleet.

Atletes als de Indiase sprinter Dutee Chand en de Zuid-Afrikaanse Caster Semenya hebben eerdere versies van de toelatingsregels in hun sport al bij dit hof aangevochten.

Eventuele beroepszaken zullen de wetenschappelijke basis van het IOC-onderzoek onder de loep nemen. Dat onderzoek werd donderdag niet openbaar gemaakt. Een zaak zou een groot deel van de bijna 28 maanden tot aan de opening van de Olympische Spelen in Los Angeles in beslag kunnen nemen.

(©Euronews 2026 / Managing Editor: Yves Peeters - The Press Junction /Picture: picture alliance/dpa | Peter Kneffel)