Ook in Nederland moet je baas je voortaan vertellen hoeveel je collega’s verdienen

©Annie Spratt via Unsplash - illustratiebeeld

Een oplossing voor je eindeloze nieuwsgierigheid, een trigger voor je tomeloze competitiviteit of voer voor jouw jaloezie? Hoe het ook zal uitdraaien, feit is dat op Europees niveau beslist werd dat werkgevers aan werknemers voortaan moeten vertellen hoeveel hun collega’s verdienen indien ze die vraag krijgen. Alleen zijn heel wat EU-lidstaten er niet in geslaagd om op tijd een wetgevend kader en de praktische uitwerking op tijd rond te krijgen. De klok tikt, maar ook in Nederland lijkt er geen ontsnappen aan deze opvallende regelgeving die de loonkloof tussen mannen en vrouwen moet verkleinen.

Vanaf vandaag, 7 juni 2026, zijn bazen verplicht om een werknemer die ernaar vraagt te vertellen wat zijn of haar collega’s verdienen. Dat staat in de Europese loontransparantierichtlijn. Aanvankelijk gold dat Nederland de richtlijn eveneens uiterlijk 7 juni 2026 moest omzetten in nationale wetgeving. Maar eind mei heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de Tweede Kamer reeds geïnformeerd dat dit niet haalbaar is en dat de implementatie wordt verschoven naar uiterlijk 1 januari 2027.

Loonkloof verkleinen

De Europese loontransparantierichtlijn moet de loonkloof tussen mannen en vrouwen in de EU verminderen door beloningsbeleid transparanter te maken. Bedrijven moeten vanaf 7 juni 2026 transparant zijn over hun verloningsbeleid.

Werknemers krijgen immers voortaan het recht op informatie over aanvangsloon, individuele loonniveaus en geslachtsuitgesplitste gemiddelden. Ook wordt het voor werkgevers verboden om te vragen naar de loongeschiedenis van kandidaten.

De Europese richtlijn verplicht bedrijven met meer dan 100 werknemers om openbaar te maken wat vrouwen in bepaalde functies verdienen ten opzichte van mannen in diezelfde functies. Anciënniteit kan bijvoorbeeld een verklaring zijn, of een evaluatie met duidelijk meetbare criteria. Valt het verschil niet te verklaren, dan moeten bedrijven die loonkloof corrigeren. Werknemers zelf mogen ook controleren of hun loon vergelijkbaar is met dat van de “gemiddelde” man of vrouw die gelijkwaardig werk levert. Ze mogen dus (geanonimiseerde) informatie vragen over wat hun collega’s van het andere geslacht verdienen.

Bedrijven met 100+ werknemers moeten periodiek rapporteren over de loonkloof; bij een ongerechtvaardigde kloof ≥ 5% is een uitgebreide analyse en zijn herstelmaatregelen nodig. De Europese richtlijn vereist genderneutrale functieclassificaties en beloningsstructuren gebaseerd op objectieve criteria zoals vaardigheden en verantwoordelijkheid. 

Vrouwen verdienen nog steeds minder

De EU-lidstaten kregen tot 7 juni 2026 de tijd om de Europese loontransparantierichtlijn om te zetten in eigen wetten en cao’s. Maar heel wat lidstaten zijn daar dus niet in geslaagd. Het Nederlandse demissionaire kabinet heeft aangegeven dat tijdige implementatie niet haalbaar is en de implementatiedatum uitgesteld naar 1 januari 2027.

Nederland en België missen de boot

De Europese Commissie heeft echter officieel gereageerd dat alle lidstaten, inclusief Nederland, de richtlijn uiterlijk juni 2026 volledig moeten omzetten in nationale wetgeving, en weigert uitstel.

Toch houdt Nederland vast aan het uitstel. Het wetsvoorstel “Wet implementatie richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen” is naar de Raad van State gestuurd en moet per 1 januari 2027 inwerking treden. De rapportageverplichting voor bedrijven met 150+ werknemers geldt dan ook niet voor 2026, maar voor het eerst voor het jaar 2027.