Protest in Iran tegen mogelijke vredesdeal: “Dood aan de compromissluiter”

©Sina Drakhshani

De Verenigde Staten en Iran naderen mogelijk een historisch akkoord dat de gevechten tussen beide landen zou moeten beëindigen. In Teheran groeit echter het verzet op de straten tegen deze naderende vredesdeal. De grootste tegenstanders roepen “Dood aan de compromissluiter” en eisen het ontslag van minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi.

Amerikaans president Donald Trump schreef zaterdag op Truth Social dat het akkoord met Iran op zijn tachtigste verjaardag, zondag 14 juni, zou worden ondertekend. Pakistaanse premier Shehbaz Sharif bevestigde dat beide partijen het eens zijn over een kader en dat Islamabad een elektronische ondertekening op zondag voorbereidt. Iran bevestigde die timing echter niet. 

Woordvoerder Esmaeil Baghaei van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwde voor uitspraken over het precieze moment en zei dat het “niet morgen” zou gebeuren, maar mogelijk “in de komende dagen”.

Volgens Trump zou de Straat van Hormuz meteen na de ondertekening opnieuw “open voor iedereen” zijn. Die zeeroute is cruciaal voor de wereldwijde oliebevoorrading en werd door Iran geblokkeerd. Het voorstel zou ook de opheffing van de Amerikaanse marineblokkade omvatten. Het akkoord zou eerst focussen op het heropenen van de Straat van Hormuz, waarna gesprekken over het Iraanse nucleaire programma zouden volgen.

De tegenstand van hardliners in Iran blijft zichtbaar. Op sociale media en Iraanse nieuwssites doken beelden van tegenstanders op pleinen en voor het ministerie van Buitenlandse Zaken in Teheran op. Zij richtten zich tegen Araqchi met slogans zoals “Araqchi, schaam je, laat Amerika los”. Tijdens regeringsgezinde bijeenkomsten zaterdagavond klonk onvrede; demonstranten riepen “Compromissluiter, neem ontslag”.

De Revolutionaire Garde hekelt op Telegram de “ongebruikelijke druk” van Trump om zondag het akkoord te tekenen. Volgens Teheran komt Trumps aankondiging terwijl Iraanse onderhandelaars duidelijk hebben gemaakt dat het memorandum nog niet afgerond is. Trump suggereerde dat er een “ultiem alternatief” bestaat mocht het proces mislukken.

Terwijl de onderhandelingen doorgaan, gaan de gevechten voort. Amerikaanse troepen haalden zaterdagochtend meerdere Iraanse aanvalsdrones neer die richting de zeestraat vlogen. Israël meldde dat het in 24 uur tijd meer dan zeventig doelwitten in Libanon had getroffen tegen Hezbollah, een bondgenoot van Iran.

Iraanse betogers in Mashhad eisten zaterdagavond het ontslag van Araqchi. Binnen Iran bestaat verdeeldheid over zo’n deal, waarbij vooral conservatieve kringen zich verzetten tegen mogelijke toegevingen aan Washington. Israëlische premier Benjamin Netanyahu roept zijn veiligheidskabinet bijeen naar aanleiding van berichten over het nakend akkoord, omdat voorwaarden de veiligheidsbelangen van het land in gevaar zouden brengen.

Het voorgestelde akkoord zou miljarden dollars aan bevroren Iraanse tegoeden vrijgeven en sancties op Iraanse olie-export tijdelijk opheffen in ruil voor de opening van de zeestraat. Iran zou kosten aanrekenen voor diensten in de Straat van Hormuz. Het nucleaire programma zou binnen zestig dagen worden besproken, met uiteindelijk de ontmanteling ervan als doel.