©picture alliance / Anadolu | Stringer
De Servische president Aleksandar Vucic heeft zaterdag aangekondigd dat hij binnen enkele weken zal aftreden. Daarmee komt er mogelijk versneld een einde aan de huidige politieke impasse in Servië, waar al anderhalf jaar massaal wordt geprotesteerd tegen zijn beleid. Tegelijk zei Vucic dat het land vervroegde presidents- én parlementsverkiezingen zal houden.
De aankondiging kwam tijdens een pro-regeringsbijeenkomst in Belgrado, waar duizenden aanhangers waren samengebracht. Vucic zei dat hij “nog een paar weken” president zal zijn, maar gaf geen exacte datum voor zijn ontslag of voor de ontbinding van het parlement, wat nodig is om vervroegde parlementsverkiezingen uit te schrijven. Zijn tweede en laatste presidentiële termijn zou normaal aflopen in 2027.
De timing van het besluit lijkt geen toeval. Sinds de dodelijke instorting van een stationsluifel in Novi Sad in november 2024 waarbij 16 mensen omkwamen, is Servië het toneel van aanhoudende anti-corruptieprotesten, aangevoerd door studenten. Betogers en oppositiegroepen zien de ramp als symbool van dieperliggende problemen zoals wanbeheer, corruptie en gebrekkige controle bij grote infrastructuurprojecten.
Vucic zelf wijst die kritiek af en zegt dat de protesten worden aangejaagd door buitenlandse machten die Servië willen ontwrichten. Tijdens zijn toespraak in Belgrado beschuldigde hij demonstranten ervan het land te willen kapotmaken, terwijl hij tegelijk beloofde dat zijn partij de strijd tegen corruptie zou opvoeren en de pensioenen en sociale uitgaven zou verhogen.
Dan maar opnieuw premier?
Toch betekent zijn aangekondigde vertrek waarschijnlijk niet dat Vucic echt van het politieke toneel in Servië verdwijnt. Analisten wijzen erop dat hij mogelijk opnieuw premier wil worden, een functie die hij eerder al bekleedde. Omdat de president in Servië formeel minder macht heeft dan de premier, zou hij via die omweg zijn invloed kunnen behouden.
Servië balanceert ondertussen tussen EU-aspiraties en nauwe banden met Rusland en China. Voor toetreding tot de Europese Unie moet het land onder meer de rechtsstaat versterken, corruptie aanpakken en vrije verkiezingen garanderen.
©picture alliance / Anadolu | Stringer