Vijandigheid in de openbare ruimte, antisemitische graffiti en antisemitisme op internet zijn de meest genoemde vormen van antagonisme.
Meer dan de helft van de Europeanen vindt antisemitisme een probleem in hun land, dat blijkt uit nieuwe gegevens van Eurobarometer. Vooral Fransen, Italianen en Zweden bestempelen het als een groot probleem, terwijl inwoners van Estland, Finland en Letland dat het minst vaak doen. In alle landen geven vrouwen, stedelingen, mensen die tot een minderheidsgroep behoren en hoger opgeleiden vaker aan dat zij antisemitisme als een probleem zien. Ook wie Joodse vrienden of kennissen heeft, herkent antisemitisme vaker (67%) dan mensen zonder dergelijke contacten (52%).
Oorlog lijkt een belangrijke factor: bijna zeven op de tien Europeanen vinden dat conflicten in het Midden-Oosten het beeld van Joodse mensen in hun land beïnvloeden.
"Haatzaaierij, in het bijzonder antisemitisme en ontkenning van de Holocaust, heeft een niveau bereikt dat we sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer hebben gezien", zei UNESCO-directeur-generaal Khaled El-Enany in een recent rapport over antisemitisme op scholen.
Bovendien denkt bijna de helft van de Europeanen dat antisemitisme de afgelopen vijf jaar in hun land is toegenomen, vooral in Nederland, Zweden en Denemarken. Daarentegen vindt slechts 9% van de respondenten dat antisemitisme is afgenomen, met name in Malta, Roemenië en Polen.
Hoe herkennen EU-burgers de signalen?
Meer dan een derde van de EU-burgers vindt alle vormen van antisemitisme een probleem in hun land, een stijging van 10 procentpunt ten opzichte van 2018. Vijandigheid in de openbare ruimte, antisemitische graffiti en antisemitisme op internet worden het vaakst genoemd. Uitingen van vijandigheid en bedreigingen jegens Joodse mensen op straat of in andere openbare ruimtes worden vooral als probleem gezien door respondenten in Frankrijk, Italië en Nederland. Mensen tussen de 15 en 24 jaar zijn zich meer bewust van antisemitisme op internet dan 55-plussers. Dat is "waarschijnlijk te wijten aan een generatieverschil in blootstelling", aldus het Eurobarometer-rapport.
Wijdverbreid op scholen
Antisemitisme is ook aanwezig op EU-scholen: meer dan driekwart van de ondervraagde leraren in 23 lidstaten heeft antisemitische incidenten in hun klas meegemaakt, zo blijkt uit de UNESCO-studie. Zo’n 61% van de ondervraagde leraren zegt te maken te hebben gehad met ontkenning of verdraaiing van de Holocaust onder hun leerlingen, en 42% meldde dat zij andere leraren antisemitisch hebben zien handelen. Bijna de helft van de leraren maakte mee dat leerlingen nazi-groeten brachten of nazi-symbolen tekenden of droegen. Toch geeft 70% van de leraren aan geen enkele professionele training te hebben gehad in het herkennen en aanpakken van hedendaags antisemitisme. "De meeste leraren hebben nooit specifieke training gekregen om deze realiteit het hoofd te bieden, inclusief de gevolgen van de ontwikkeling van AI", zei El-Enany. Minder dan een derde nam deel aan cursussen over antisemitisme die werden aangeboden door gespecialiseerde organisaties van buiten de school.
(©Euronews 2026/Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction/Illustratie: ©Sam Balye via Unsplash)