Wereld
Politiek
Trump haalt fel uit naar paus Leo XIV in escalerende ruzie met katholieke kerkleider over oorlog met Iran
De Amerikaanse president Donald Trump heeft zondagavond een uitzonderlijk harde uithaal gedaan naar paus Leo XIV. Hij zei niet te vinden dat de grote baas van de rooms-katholieke kerk "het erg goed doet" en noemde hem "een zeer liberaal persoon". Hij suggereerde ook dat de paus moet "ophouden met de radicale linkerzijde te behagen".
Op de terugweg van Florida naar Washington gebruikte Donald Trump een lang bericht op sociale media om de paus scherp te bekritiseren. Na de landing ging hij op het vliegveld tegenover verslaggevers in dezelfde toon verder. "Ik ben geen fan van paus Leo (XIV)," zei hij.
Trumps opmerkingen volgden nadat Leo dit weekend had gesuggereerd dat een "waan van almacht" de oorlog met Iran aanwakkert.
Hoewel het niet ongebruikelijk is dat pausen en presidenten elkaar in de weg zitten, is het uiterst zeldzaam dat de paus een Amerikaanse leider rechtstreeks bekritiseert.
Trumps vlijmscherpe reactie is al even ongewoon, aangezien de verhoudingen met het hoofd van de katholieke kerk, die wereldwijd zo’n 1,4 miljard gelovigen telt, doorgaans hartelijk zijn.
Trumps vicepresident JD Vance is katholiek en publiceerde onlangs een boek over zijn bekering tot het geloof. Hij is ook een van de laatste mensen die de inmiddels overleden paus Franciscus in levenden lijve heeft gezien: hij ontmoette hem kort op eerste paasdag. Paus Franciscus overleed de volgende ochtend.
"Paus Leo (XIV) is soft on crime en rampzalig voor het buitenlandse beleid," schreef de Amerikaanse president in zijn bericht, eraan toevoegend: "Ik wil geen paus die vindt dat het oké is dat Iran een kernwapen heeft." Hij herhaalde die boodschap tegenover verslaggevers: "Wij houden niet van een paus die zegt dat het oké is om een kernwapen te hebben."
De paus reageerde maandag en stelde dat hij "niet van plan is" om met Trump in debat te gaan:
"Ik ben geen politicus," zei de paus tegen verslaggevers aan boord van het pauselijke vliegtuig onderweg naar Algerije, tijdens zijn eerste bezoek aan Afrika. "Ik ben niet van plan om in debat te gaan met (Trump). De boodschap blijft dezelfde: vrede bevorderen."
Beeld als heilige
Intussen plaatste Trump ook een afbeelding waarin hij zichzelf neerzet met bijna heilige krachten, vergelijkbaar met die van Jezus Christus. Gekleed in een gewaad in bijbelse stijl legt Trump zijn handen op een bedlegerige man, terwijl er licht uit zijn vingers straalt. Een soldaat, een verpleegkundige, een biddende vrouw en een bebaarde man met een baseballpet kijken vol bewondering toe. De hemel erboven is gevuld met arenden, een Amerikaanse vlag en wazige beelden.
Zichzelf afbeelden als Jezus Christus wordt in de katholieke en bredere christelijke leer doorgaans als godslasterlijk gezien, met enige ruimte voor respectvolle religieuze of dramatische films, toneelstukken of reconstructies.
Constructieve kritiek op de paus, die wordt beschouwd als de opvolger van Sint-Pieter en de leermeester van de kerk, is toegestaan. Maar venijnige aanvallen of valse beeldvorming gelden als zware zonden.
Dit alles volgde op een vesperdienst die paus Leo XIV zaterdagavond in de Sint-Pietersbasiliek leidde, op dezelfde dag dat de VS en Iran in Pakistan begonnen aan onderhandelingen onder een wankel staakt-het-vuren. De paus noemde de VS of Trump niet expliciet, maar zijn toon en boodschap leken gericht op Trump en Amerikaanse functionarissen, die hebben opgeschept over militaire superioriteit en de oorlog religieus hebben proberen te rechtvaardigen.
Paus Leo XIV, die maandag aan een elfdaagse reis naar Afrika zou beginnen, heeft eerder gezegd dat God "niet luistert naar de gebeden van wie oorlog voeren, maar die verwerpt". Hij haalde ook een passage uit het Oude Testament aan, uit Jesaja: "Al bidden jullie nog zo veel, Ik luister niet, jullie handen zitten vol bloed."
Voorafgaand aan het staakt-het-vuren, toen Trump waarschuwde voor massale aanvallen op Iraanse energiecentrales en andere infrastructuur en stelde dat "een volledige beschaving vannacht zal sterven", noemde paus Leo XIV zulke uitlatingen "werkelijk onaanvaardbaar".
'Hij houdt blijkbaar van misdaad'
In zijn bericht op sociale media zondagavond ging Trump echter veel verder dan alleen de oorlog met Iran in zijn kritiek op paus Leo XIV.
De president schreef: "Ik wil geen paus die het verschrikkelijk vindt dat Amerika Venezuela heeft aangevallen, een land dat enorme hoeveelheden drugs naar de Verenigde Staten stuurde", een verwijzing naar de geheime militaire operatie van de regering-Trump in Caracas in januari waarbij Nicolás Maduro werd gevangengenomen.
"Ik wil geen paus die kritiek heeft op de president van de Verenigde Staten terwijl ik precies doe waarvoor ik, met een verpletterende meerderheid, ben gekozen," voegde Trump eraan toe, verwijzend naar zijn verkiezingsoverwinning in 2024.
Hij suggereerde in het bericht ook dat paus Leo XIV zijn positie alleen heeft gekregen "omdat hij een Amerikaan was en men dacht dat dat de beste manier zou zijn om met president Donald J. Trump om te gaan".
"Als ik niet in het Witte Huis zat, zat Leo (XIV) niet in het Vaticaan," schreef Trump, eraan toevoegend: "Leo (XIV) moet zich als paus herpakken, zijn gezond verstand gebruiken, ophouden met het behagen van de radicale linkerzijde en zich richten op het zijn van een groot paus, niet een politicus. Het schaadt hem enorm en, belangrijker nog, het schaadt de katholieke kerk."
In zijn latere opmerkingen tegen verslaggevers bleef Trump uitermate kritisch. Over paus Leo XIV zei hij: "Ik vind niet dat hij het erg goed doet. Hij houdt blijkbaar van misdaad," en hij voegde eraan toe: "Hij is een zeer liberaal persoon."
Aartsbisschop Paul S. Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie, gaf in een verklaring aan "ontmoedigd" te zijn door Trumps uitspraken: "Paus Leo is niet zijn rivaal, en de paus is ook geen politicus. Hij is de plaatsvervanger van Christus, die spreekt vanuit de waarheid van het Evangelie en uit zorg voor zielen," zei Coakley.
Bij de verkiezingen van 2024 stemde 55% van de katholieke kiezers op Trump, volgens AP VoteCast, een grootschalig onderzoek onder de kiezers. Tegelijkertijd onderhoudt Trumps regering nauwe banden met conservatieve evangelische leiders en claimt zij goddelijke goedkeuring voor de oorlog met Iran.
De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth riep Amerikanen op te bidden voor de overwinning "in de naam van Jezus Christus". Toen Trump werd gevraagd of hij dacht dat God de oorlog goedkeurde, zei hij: "Dat denk ik, want God is goed. Omdat God goed is en God wil dat er voor mensen wordt gezorgd."
Paus van de vrede
Vorige week lag Washington onder vuur na mediaberichten dat de gezant van de Heilige Stoel in de VS was uitgenodigd voor een besloten ontmoeting die volledig uit de hand liep.
Volgens die berichten zouden Amerikaanse functionarissen de paus hebben bedreigd met een ballingschap naar Avignon, een duister hoofdstuk uit de Europese geschiedenis, toen de Franse kroon met geweld de zetel van de katholieke kerk naar Frankrijk verhuisde om controle en invloed op de gelovigen uit te oefenen.
Zowel Washington als de Amerikaanse en Vaticaanse gezanten hebben de berichtgeving als onjuist van de hand gewezen.
De in Chicago geboren paus Leo XIV werd in april 2025 gekozen, na het overlijden van paus Franciscus. Het conclaaf koos hem na vier stemrondes in twee dagen. Het werd een van de kortste pausverkiezingen in de moderne geschiedenis, zelfs korter dan de vijf stemrondes die paus Franciscus in 2013 aan de macht brachten.
Hij heeft vrede, gerechtigheid en waarheid aangewezen als de pijlers van de Vaticaanse diplomatie onder zijn pontificaat. In een toespraak in januari hekelde de paus wat hij "diplomatie gebaseerd op macht" noemde, en in zijn paasboodschap riep hij "diegene die de macht hebben om oorlogen te ontketenen" op om "voor vrede te kiezen".
Volgens de archieven van de katholieke kerk was de laatste keer dat een paus expliciet opriep tot en instemde met een oorlog in 1095, toen paus Urbanus II de Eerste Kruistocht lanceerde.
(©Euronews 2026 / Managing Editor: Rob Kruiswinkel - The Press Junction /Picture: picture alliance / ipa-agency | VATICAN MEDIA)