Kernfusie is niet langer alleen maar een belofte uit het laboratorium. In de Verenigde Staten is de procedure opgestart om een elektriciteitscentrale van 350 megawatt te bouwen op een locatie waar tot enkele jaren geleden nog steenkool werd verstookt. Een paradigmaverschuiving die veel meer vertelt dan een eenvoudige industriële reconversie.
Het project draagt de handtekening van Type One Energy, een bedrijf dat zich toelegt op de ontwikkeling van kernfusie en onder meer wordt gesteund door Bill Gates. Aan hun zijde staat de Tennessee Valley Authority, die de voormalige kolencentrale Bull Run Fossil Plant, die in 2023 werd gesloten, wil omvormen tot een van de eerste commerciële fusiecentrales ter wereld. Het is nog te vroeg om van een revolutie te spreken, maar dit keer zijn de documenten ingediend, zijn de namen officieel en staan de tijdschema’s zwart op wit.
Een kernfusiecentrale op de voormalige kolensite
De vergunningsaanvraag is ingediend bij het Tennessee Department of Environment & Conservation en is het eerste concrete geval dat gebruikmaakt van het nieuwe regelgevingskader voor fusie. De cruciale stap kwam in 2023, toen de Nuclear Regulatory Commission besloot fusie-installaties te reguleren als laagrisicotechnologieën, die duidelijk te onderscheiden zijn van traditionele kernsplijting. Een keuze die investeringen heeft losgemaakt en projecten heeft versneld.
Om het helder te zeggen: zonder dat groene licht van de toezichthouder zou een centrale van 350 MW niet eens op de agenda zijn verschenen. Nu zet kernfusie daarentegen de eerste stappen buiten het laboratorium.
En het is geen detail dat alles begint bij een voormalige kolencentrale. Waar vroeger klimaatveranderende emissies werden uitgestoten, wil men nu energie opwekken met een technologie die, althans op papier, nagenoeg geen directe uitstoot en meer veiligheid belooft dan splijting.
Project Infinity: prototype in 2029 en commerciële centrale al vanaf 2028
Het industriële plan heet Project Infinity en volgt een duidelijke strategie. Eerst komt er Infinity One, een operationeel prototype, geflankeerd door een opleidingscentrum voor gespecialiseerde technici en ingenieurs. De ingebruikname is voorzien voor 2029. Meteen daarna, als de definitieve vergunningen op tijd worden verleend, start de bouw van Infinity Two, de commerciële centrale van 350 MW, waarbij de werkzaamheden mogelijk al in 2028 kunnen beginnen.
Rond het project ontstaat ook een wetenschappelijk ecosysteem. In hetzelfde gebied wordt een installatie ontwikkeld voor testen bij extreem hoge warmtestromen, in samenwerking met het Oak Ridge National Laboratory. Een technisch detail? Zeker niet. De bestendigheid van materialen tegen extreme temperaturen is een van de centrale uitdagingen om fusie echt haalbaar te maken op industriële schaal.
In de afgelopen jaren heeft het onderzoek belangrijke stappen gezet. De National Ignition Facility in Californië heeft voor het eerst een netto energetische winst in het lab aangetoond. Maar een experimenteel resultaat omzetten in een centrale die 24 uur per dag elektriciteit produceert, is een ander verhaal. Dáár wordt de echte strijd gestreden.
Enthousiasme, maar met de voeten op de grond
Wie kernfusie volgt, weet dat elk decennium zijn eigen “historische aankondiging” heeft gehad. Veel projecten zijn gestrand op hoge kosten, technische complexiteit en langere doorlooptijden dan verwacht.
Het verschil vandaag zit in de krachtige intrede van private partijen, de regelgevende duw in de rug en de herbestemming van bestaande sites. Bestaande infrastructuur uit de kolensector hergebruiken betekent tijd en kosten besparen, maar ook een sterk symbolisch signaal afgeven: de energietransitie kan verlopen via transformatie, niet alleen via sloop.
Kernfusie blijft een open uitdaging. Als Infinity Two echt volgens de aangekondigde planning in bedrijf zou komen, zouden we te maken hebben met een van de eerste installaties ter wereld die van meet af aan voor commercieel gebruik is ontworpen.
(©Type One Energy via GreenMe.it 2026/Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction/Illustratie: ©Aldward Castillo via Unsplash)