Veiligheidsconferentie München: Rubio roept Europa op het Westen te redden, schouder aan schouder met de VS

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken zegt dat Amerika en Europa dezelfde wortels en een gemeenschappelijk lot delen, maar waarschuwt dat de economische en culturele neergang moet worden gekeerd. In een diplomatiekere toon wees Rubio op een ‘klimaatcultus’ en massamigratie als bedreigingen voor de gezamenlijke welvaart.

De hoogste Amerikaanse diplomaat, Marco Rubio, heeft Europa tijdens een toespraak op de Veiligheidsconferentie van München opgeroepen om samen met Washington een beschavingsstrijd aan te gaan om het Westen te redden.

In een mildere toon dan die van vicepresident JD Vance een jaar geleden op dezelfde bijeenkomst herhaalde Rubio dat het Westen voor een bewuste, zelfgekozen beschavingsoverdracht staat, als gevolg van beleid dat volgens hem is ingegeven door een klimaat-"cultus" en massamigratie.

In zijn toespraak op zaterdag riep hij Europeanen op zich aan te sluiten bij een gemeenschappelijke missie met de Verenigde Staten om een nieuwe eeuw van welvaart in te luiden. Hij benadrukte dat beide zijden historisch, cultureel en economisch met elkaar vervlochten zijn, maar ook dezelfde principes moeten delen.

"Wij vinden dat Europa moet overleven”, zei Rubio op de Veiligheidsconferentie van München. "Uiteindelijk is ons lot – en zal het altijd zijn – nauw verweven met het uwe.”

Zijn toon was verzoenender dan die van vicepresident Vance, die Europeanen vorig jaar schokte met een toespraak waarin hij betoogde dat het continent dreigt te veranderen in een land van censuur, verstikt door overregulering en bedreigd door open grenzen.

Vance stelde dat de grootste bedreiging voor Europa niet uit Rusland komt, maar van binnenuit.

Rubio gebruikte niet de hyperbolische taal waar de regering-Trump om bekendstond, die Europeanen neerzette als zwak en teloorgaan, maar de kern van de boodschap bleef overeind. Hij presenteerde de uitdagingen waar het Westen voor staat als een zoektocht om een hele beschaving van de ondergang te redden.

Hij hekelde liberale politici die volgens hem een "bewuste keuze" hebben gemaakt om het Westen en zijn industriële capaciteit af te breken en cruciale toeleveringsketens uit te besteden aan rivalen en concurrenten. "De‑industrialisatie was niet onvermijdelijk”, aldus Rubio.

"Het was een bewuste beleidskeuze, een decennialang economisch project dat onze landen hun rijkdom, hun productieve vermogen en hun onafhankelijkheid heeft ontnomen. Het verlies van onze soevereiniteit over de toeleveringsketens... het was een dwaze, maar vrijwillige transformatie”, zei hij.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken verwees ook naar "massamigratie” als bron van conflict.

"Dit is geen randverschijnsel van geringe betekenis. Het was en is nog steeds een crisis, die samenlevingen in het hele Westen verandert en ontwricht”, zei hij.

Zijn opmerkingen sloten aan bij een omstreden Amerikaanse veiligheidsanalyse die vorig jaar werd gepubliceerd en waarin de EU werd opgeroepen het roer om te gooien op cruciale beleidsterreinen, op straffe van "beschavingserosie”. In het document werd ook gesuggereerd dat de VS de banden wil aanhalen met en samenwerken met patriottische partijen binnen de EU die van binnenuit de status quo willen doorbreken, zonder namen te noemen.

Toch kreeg Rubio een staande ovatie van het publiek op de Veiligheidsconferentie van München toen hij betoogde dat de VS nog altijd diep begaan is met de toekomst van Europa en stelde dat meningsverschillen voortkomen uit een "diepe bezorgdheid” over het continent, dat hij omschreef als de bakermat van een gedeelde beschaving.

"We zijn niet alleen economisch en militair met elkaar verbonden. We zijn geestelijk met elkaar verbonden en cultureel”, voegde hij daaraan toe.

Rubio verwees daarbij naar Mozart, Dante, Shakespeare, The Beatles en The Rolling Stones.

Amerikaans leiderschap ter discussie

Zijn uitspraken kwamen kort nadat de Franse president Emmanuel Macron Europeanen had opgeroepen trots in het geweer te komen tegen een campagne om het continent zwart te maken, die via sociale media wordt versterkt.

"We hebben een veel positiever denkkader nodig. Hier, maar ook daarbuiten, is er een neiging geweest om Europa te negeren en het soms ronduit af te branden”, zei Macron vrijdag in een toespraak voorafgaand aan de Veiligheidsconferentie van München.

In opmerkingen die leken in te gaan tegen het Amerikaanse narratief verwees de Franse president naar een "karikaturaal” beeld van Europa, afgeschilderd als een zwak, versnipperd en overgereguleerd continent dat ten prooi valt aan migratie die erop uit zou zijn "zijn kostbare tradities te corrumperen”.

Macron zei dat Europeanen trots moeten zijn op de Unie die zij hebben opgebouwd.

In dezelfde geest erkende de Duitse bondskanselier Friedrich Merz dat er uiteenlopende visies bestaan tussen Europa en de Verenigde Staten, maar betoogde dat de Amerikaanse cultuurstrijd niet thuishoort in Europa.

"De vrijheid van meningsuiting houdt hier op waar woorden zijn gericht tegen de menselijke waardigheid en onze grondwet. Wij geloven niet in tarieven en protectionisme, maar in vrijhandel. We houden ons aan klimaatafspraken en de Wereldgezondheidsorganisatie, omdat we ervan overtuigd zijn dat mondiale uitdagingen alleen gezamenlijk kunnen worden aangepakt”, zei Merz vrijdag.

(©Euronews 2026/Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction/Illustratie: ©picture alliance / Anadolu | Robert Nemeti)