Westerlingen die naar Moskou trokken voor traditionele waarden, keren van kale reis terug

©Andrey via Unsplash

Is Rusland het beloofde land voor wie zich ergert aan normvervaging en wil terugkeren naar traditionele waarden? BBC World trok op onderzoek en zocht de Westerlingen die openlijk anti-woke zijn en naar Rusland verhuisden. 

Een kleine maar opvallende groep mensen uit landen als de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada en delen van Europa trekt naar Rusland in de hoop op een leven met meer geloof, gezin en veiligheid. Zo verhuisde Leo Hare, een christelijke Amerikaan uit Texas, eind 2023 naar Rusland nadat hij asiel had gekregen. Hij geloofde dat hij daar een betere toekomst voor zijn gezin kon opbouwen. Maar inmiddels zegt ook hij dat hij steeds meer moeite heeft met de beperkingen op informatie en andere kanten van het Russische systeem.

Hare maakt deel uit van een bredere migratiestroom die Rusland zelf actief probeert te stimuleren. In 2024 voerde president Vladimir Poetin de zogeheten Shared Values-visa in, in de wandelgangen ook wel de “anti-woke”-visumregeling genoemd. Die geeft burgers uit 47 door Rusland als “onvriendelijk” bestempelde landen recht op tijdelijk verblijf tot drie jaar, zonder taal-, geschiedenis- of kennistoets. Aanvragers moeten wel verklaren dat zij de Russische traditionele spirituele en morele waarden delen en de “destructieve neoliberale ideologie” van hun thuisland afwijzen. 

Westerlingen die naar Rusland verhuisden voor ‘traditionele waarden’, komen bedrogen uit

De regeling past in de manier waarop het Kremlin Rusland neerzet als tegenpool van het Westen. Online bemiddelingsbureaus en influencers schetsen het land als een plek waar familiewaarden nog overeind staan en het dagelijks leven veiliger aanvoelt. Maar voor veel nieuwkomers blijkt de realiteit weerbarstiger. Hare zegt dat hij na een financieel verlies zelfs dakloos raakte, terwijl hij later opnieuw moest beginnen in een kleine flat in Ivanovo.

Niet iedereen vertrekt vanwege ideologie. Ben, een Brit uit Derby, verhuisde in 2023 naar Rusland vanwege een Russische partner. Hij zegt zich er veiliger te voelen, maar noemt Rusland geen conservatief paradijs. Volgens hem zijn de werkelijkheid en het beeld dat sommige westerse influencers schetsen twee verschillende dingen.

Deze migratiestroom blijft voorlopig klein, maar laat wel zien hoe Rusland probeert ideologische onvrede in het Westen om te zetten in een immigratieverhaal.