Wetenschappers vinden 169 chemicaliën (en 48 daarvan zijn schadelijk) in jouw extensions

©Lindsay Cash via Unsplash

De wereldwijde markt voor hair extensions is nu al miljarden dollars waard en zal naar verwachting de 14 miljard overschrijden tegen 2028. Toch behoren deze producten, ondanks hun wijdverbreide gebruik, nog altijd tot de minst gereguleerde en minst bestudeerde cosmetica die er zijn.

En in dat gat is een groep onderzoekers van het Silent Spring Institute gesprongen. In het tijdschrift Environment & Health hebben de onderzoekers gepubliceerd wat zij zelf omschrijven als "de meest volledige openbare analyse ooit uitgevoerd op hairextensions."

Wat zit er in hairextensions verborgen?

Om te achterhalen wat er nu echt in hairextensions zit, kochten de onderzoekers 43 van de meest verkochte producten op de Amerikaanse markt, geselecteerd op basis van hun populariteit op sociale media, de claims op het etiket en de variëteit aan materialen: van synthetische Kanekalon-vezels tot ruwe, menselijke haren, en verder bananenvezels, zijde en hybride mengsels.

Elk monster werd geanalyseerd met tweedimensionale gaschromatografie gekoppeld aan hoog-resolutie time-of-flight-massaspectrometrie (GCxGC-TOF-MS), een geavanceerde techniek die vluchtige en halfvluchtige verbindingen zelfs in zeer kleine sporen kan detecteren. De gegevensverwerking werd toevertrouwd aan Highlight, een speciaal voor grootschalige, niet-gerichte chemische analyses ontwikkelde AI-platform.

Het resultaat? Maar liefst 933 verschillende chemische signaturen, goed voor in totaal meer dan 5.200 detecties over alle monsters samen. Daarvan konden de onderzoekers met zekerheid 169 chemische stoffen identificeren, waarna zij het potentiële risico ervan hebben ingeschat.

De meest zorgwekkende stoffen

Onder de geïdentificeerde verbindingen staan 48 stoffen vermeld op ten minste een van de officiële lijsten met gevaarlijke stoffen, waaronder de bekende Proposition 65 van Californië, die waarschuwingslabels verplicht voor producten die kankerverwekkende of voortplantingstoxische stoffen bevatten. In 91% van de geanalyseerde monsters zat minstens één stof uit deze lijst.

Dit zijn de categorieën die de meeste alarmbellen deden rinkelen:

Organotinverbindingen

Bijna 10% van de onderzochte monsters bevatte organotinverbindingen, een chemische klasse die normaal gesproken in verband wordt gebracht met PVC-stabilisatoren en aangroeiwerende scheepsverven. Vier monsters van synthetische vezels van niet-gespecificeerd type vertoonden tinconcentraties boven 0,4 gewichtsprocent, een waarde die de door de Europese Unie vastgestelde grens (0,1%) overschrijdt.

Onder de geïdentificeerde verbindingen vallen vooral dibutyldichloortin, in de EU geclassificeerd als een bijzonder zorgwekkende stof en boven bepaalde niveaus verboden in consumentenproducten, en tributyltinchloride, een bekende hormoonverstoorder die bij proefdieren stofwisselingsveranderingen veroorzaakt die vergelijkbaar zijn met metabool syndroom, naast insulineresistentie en lipidenstoornissen. Deze stof werd historisch veel gebruikt in scheepsverven, maar is inmiddels verboden vanwege de uitgesproken aquatische toxiciteit.

Bijzonder zorgwekkend is dat uit uitlooganalyses bleek dat deze verbindingen deels in water kunnen migreren onder omstandigheden die een normale douche nabootsen, met een nog sterkere uitloging in een zure omgeving — zoals die wordt gecreëerd met appelazijn, een huismiddeltje dat vaak wordt aangeraden als voorwasbehandeling voor synthetische extensions voor gebruik.

Vlamvertragers en gehalogeneerde verbindingen

De meeste geanalyseerde synthetische extensions worden op de markt gebracht als brandvertragend of hittebestendig, eigenschappen die worden bereikt door gehalogeneerde verbindingen in het polymeer in te bouwen. Alle Kanekalon-vezels vertoonden zeer hoge concentraties chloor — tot 277.000 microgram per gram — in lijn met de aanwezigheid van een vinylchloridepolymeer en gechloreerde vlamvertragers.

In Mastermix-vezels werden daarentegen hoge niveaus van broom aangetroffen, tussen 25.000 en 44.400 microgram per gram, wat wijst op gebromeerde polymeren of gebromeerde vlamvertragers. Aquatex-vezels, die als waterafstotend worden verkocht, bevatten significante concentraties fluor: een mogelijk signaal voor de aanwezigheid van PFAS-stoffen, de beruchte “forever chemicals”, ook al lieten de beschikbare gerichte analyses geen bevestiging toe van specifieke PFAS.

Ftalaten, nitroaromaten en bekende kankerverwekkende stoffen

Onder de andere bevestigde of voorlopig geïdentificeerde stoffen op gevarenlijsten bevinden zich bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP), een weekmaker met effecten op het voortplantingssysteem, dibutylftalaat, styreen (waarschijnlijk kankerverwekkend), tetrachloorethaan (sterk toxisch voor lever en nieren) en benzofenon, aangetroffen in talrijke monsters van uiteenlopend type, waaronder Kanekalon, Mastermix en zelfs enkele extensions van menselijk haar. Ook het insecticide permethrin werd in een monster van ruwe menselijke haren gevonden, vermoedelijk als residu van een insectenbehandeling tijdens de verwerking.

Wie loopt het meeste risico?

Voor veel consumenten zijn hairextensions geen product dat je af en toe een keer gebruikt: ze worden dagen- tot wekenlang gedragen, in direct contact met de hoofdhuid, nek en huid. Ze worden nat onder de douche, verhit met stijltangen en föhns, en soms ook door kinderen gedragen. Kappers hebben er dagelijks mee te maken.

De onderzoekers wijzen op een belangrijk vraagstuk van gezondheidsrechtvaardigheid: in de Verenigde Staten gebruikt meer dan 70% van de zwarte vrouwen minstens één keer per jaar hairextensions, terwijl bij witte vrouwen het aandeel onder de 10% blijft. Het gaat om een markt die vooral drukt op een gemeenschap die nu al onevenredig wordt blootgesteld aan milieuvervuiling en die, door de gebrekkige producttransparantie en beperkte regelgevende controle, haar keuzes noodgedwongen vrijwel “blind” moet maken.

“Groene” claims niet altijd betrouwbaar

Opvallend zijn de resultaten voor extensions die als ecologisch of niet-toxisch worden verkocht. Spetra-vezels, gelabeld als “vrij van giftige stoffen” en “ftalaatvrij”, bleken tot de schoonste van alle onderzochte producten te behoren, in overeenstemming met de claims. Maar de bananenvezels — verkocht als biologisch afbreekbaar, PVC-vrij en ftalaatvrij — bevatten in beide geanalyseerde monsters wel degelijk bis(2-ethylhexyl)ftalaat.

Slechts twee producten uit het volledige panel bevatten geen enkele chemische stof die op een of andere gevarenlijst voorkomt. Dat resultaat laat zien dat naleving van bepaalde normen mogelijk is, maar allerminst de regel.

Wat de onderzoekers vragen

De auteurs van de studie pleiten voor meer transparantie over de samenstelling van de vezels, strengere regelgeving — met name voor organotinverbindingen, die in de EU al verboden zijn maar in de VS niet — en meer aandacht van de gezondheidsautoriteiten.

Praktisch bevelen zij aan om de blootstellingsroutes (inhalatie, huidcontact, inslikken) verder te onderzoeken, vooral bij de meest kwetsbare groepen, en om nauwkeurigere kwantificatiemethoden voor de geïdentificeerde verbindingen te ontwikkelen. Verder moedigen zij producenten aan hun producten te herformuleren en gevaarlijke stoffen te elimineren, waarbij ze erop wijzen dat er al veiligere alternatieven op de markt zijn.

Hoe we ons kunnen beschermen

Hoewel de studie betrekking heeft op producten die in de Verenigde Staten worden verkocht — waar de cosmeticawetgeving minder streng is dan in de Europese Unie — is het probleem niet vreemd aan de Europese markt, waar sommige producten worden geïmporteerd via online kanalen of via kappersgroothandels van dubieuze herkomst.

Enkele praktische tips om de blootstelling te verminderen:

• Kies bij voorkeur voor extensions van onbehandeld menselijk haar, die doorgaans minder synthetische chemicaliën bevatten dan kunststofvezels

• Controleer of de gekochte producten een CE-markering dragen, als minimale garantie dat ze aan Europese normen voldoen

• Vermijd het onnodig verhitten van synthetische vezels, omdat warmte het vrijkomen van vluchtige verbindingen versnelt

• Ventileer de ruimte tijdens en na het inzetten van de extensions

• Vraag producenten om maximale transparantie over de samenstelling

(©Environment & Health via GreenMe 2026/Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction/Illustratie: ©Lindsay Cash via Unsplash)