Wie zijn de recentste Russen die door de EU zijn gesanctioneerd voor het verspreiden van desinformatie?

©Random Institute via Unsplash

Het gaat onder meer om een ex-militair en een freelancejournalist die worden beschuldigd van oorlogsmisdaden. Wie zijn de vier personen die de EU sanctioneert wegens het verspreiden van Russische propaganda?

De Raad van de Europese Unie heeft op 16 maart vier personen gesanctioneerd. Ze worden ervan beschuldigd hybride manipulatie en activiteiten rond buitenlandse inmenging te hebben uitgevoerd namens Rusland.

Concreet betekent dit dat hun tegoeden worden bevroren en dat EU-burgers en -bedrijven hen geen geld of financiële middelen meer mogen verstrekken.

Wie zijn deze vier personen, en hoe hebben zij desinformatie verspreid over de grootschalige Russische invasie van Oekraïne?

Adrien Bocquet

Adrien Bocquet, een voormalig lid van het Franse leger, heeft zijn activiteiten ter versterking van Kremlinpropaganda in Europa en Rusland opgevoerd sinds de grootschalige invasie van Oekraïne door Moskou.

De Franse minister voor Europa en Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, zei tegen verslaggevers dat Bocquet een “ronselaar van buitenlandse strijders in Oekraïne” was, “verantwoordelijk voor het goedpraten van oorlogsmisdaden en ook verantwoordelijk voor desinformatiecampagnes in Europa en Afrika”.

In 2022 werd hij geïnterviewd door meerdere grote Franse media, nadat hij beweerde te zijn teruggekeerd van een humanitaire reis naar Boetsja, waar hij naar eigen zeggen ernstige misdrijven door het Oekraïense leger met eigen ogen had gezien.

In werkelijkheid sloten Bocquets beweringen naadloos aan bij de propaganda van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken en bleken ze volledig verzonnen.

Sindsdien werd Bocquet geïnterviewd door verschillende Russische televisiezenders en heeft hij ook documentaireachtige reportages gemaakt waarin hij de Kremlinrichtlijnen herhaalt.

Graham Phillips

Phillips, een voormalig medewerker van het inmiddels opgeheven Britse Central Office of Information, begon zijn activiteiten rond Rusland en Oekraïne met een blog onder de titel Brit in Ukraine. In 2009 reisde hij voor het eerst naar Oekraïne voor een voetbalwedstrijd.

Screenshots van de blog, die inmiddels is verwijderd, laten zien dat Phillips schreef over van alles: van politiek en geschiedenis tot voetbal en sekstoerisme in Oekraïne.

In de loop der tijd werd Phillips berucht in pro-Kremlinbloggerskringen doordat hij zijn eigen YouTube-kanaal opbouwde en vanuit de Krim verslag deed, vaak in samenwerking met de Russische staatszender Russia Today, waarvoor hij als freelancer werkte.

Na een korte periode in het Verenigd Koninkrijk keerde hij terug naar door Rusland bezette delen van Oekraïne na de grootschalige invasie door Moskou. In april 2022 werd hij door het Britse parlementslid Robert Jenrick beschuldigd van oorlogsmisdaden, nadat hij de Britse staatsburger Aiden Aslin interviewde, die krijgsgevangen was gemaakt door Rusland terwijl hij in het Oekraïense leger vocht.

Het interviewen van krijgsgevangenen onder dwang is verboden onder de Conventies van Genève. Zijn YouTube-kanaal, waarop het interview te zien was, werd daarna gedemonetiseerd.

In 2022 werd Phillips de eerste Britse staatsburger die op de sanctielijst van de Britse regering belandde in verband met de grootschalige Russische invasie van Oekraïne — een beslissing die hij hevig bekritiseerde. Hij staat daarnaast sinds 2022 op de sanctielijst van Oekraïne en mag het land niet meer in.

Zijn sociale media doen vermoeden dat Phillips nu in door Rusland bezet gebied woont. Hij is actief op X, Telegram, Instagram en Facebook, waar hij video’s over zijn leven plaatst. In zijn meest recente video is hij te zien in de door Rusland bezette stad Marioepol.

In 2017 toonde een onderzoek van de BBC aan dat Phillips crowdfundingplatforms gebruikte om zijn verslaggeving vanuit het oorlogsgebied te financieren.

Uit een Telegrambericht van Phillips uit mei 2025 blijkt dat hij nog steeds een beroep doet op publieke steun voor zijn video’s. In het bericht vraagt hij donateurs geld over te maken naar een Russische bankrekening of hem te mailen om andere vormen van steun aan te bieden.

Onder de nieuwe door de EU ingevoerde maatregelen wordt Phillips’ vermogen bevroren en is het EU-burgers en -bedrijven verboden hem financieel te steunen.

Ernest Mackevičius en Sergey Klyuchenkov

De EU-maatregelen zijn ook gericht tegen Sergey Klyuchenkov en Ernest Mackevičius, beiden presentatoren die regelmatig te zien zijn op door de Russische staat gecontroleerde televisiezenders.

Klyuchenkov, presentator bij pro-Kremlinmedia zoals Komsomolskaya Pravda en Soloviev LIVE, wordt door de EU omschreven als een “propagandist” die de aanvallen op Oekraïne, ook op burgers, heeft gesteund en heeft opgeroepen tot verdere escalatie.

Het blok verwijt hem ook dat hij pleit voor de “de-Oekraïnisering” van door Rusland bezette gebieden, onder meer door het verbieden van de Oekraïense taal en het verwijderen van Oekraïense culturele symbolen. Hij heeft gesuggereerd het conflict buiten Oekraïne uit te breiden en opgeroepen tot Russische bezetting van de Baltische staten en vergeldingsaanvallen tegen Europese landen.

Mackevičius is intussen de hoofdpresentator van het journaal Vesti om 20.00 uur op de staatszender Rossiya 1. Volgens de EU zendt hij consequent misleidende en eenzijdige berichtgeving over de oorlog uit, waarbij Russische opmarsen positief worden neergezet en het Oekraïense verzet wordt gebagatelliseerd.

In 2014 werd hij door de Russische president Vladimir Poetin onderscheiden met de “Orde van de Vriendschap” voor zijn verslaggeving over de Krim.

(©Euronews 2026 / Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction / Picture: ©Random Institute via Unsplash)