©picture alliance / NurPhoto | Piotr Lapinski
“De oorlog begon op de Krim en zal ook eindigen op de Krim”. Dat zei de Oekraïense president in augustus 2022 op een top met wereldleiders bij aanvang van de grootschalige Russische invasie. En dat blijken nu profetische woorden te zijn.
Oekraïne richt zijn pijlen steeds duidelijker op de Krim. Het ultieme doel van president Zelenski is om het schiereiland af te snijden en volledig te isoleren. Het is niet alleen militair-strategisch cruciaal, Kiev wil de Krim immers helemaal onleefbaar maken om eindelijk naar echte vredesonderhandelingen te kunnen manoeuvreren.
“De oorlog begon op de Krim”, stelde president Volodymyr Zelensky in augustus 2022, verwijzend naar de Russische annexatie in 2014. “De oorlog zal ook eindigen op de Krim”, klonk het toen. Hij noemde het herwinnen van het schiereiland de “grootste anti-oorlog stap” en beloofde er het Oekraïens gezag te herstellen om uiteindelijk ook de “wereldorde en wet” te herstellen.
De Krim is zeker geen toevallig doelwit. Het belangrijkste mikpunt van de recente Oekraïense aanvallen is de R-280, de levenslijn van Rostov-aan-de-Don via de bezette steden Marioepol, Berdyansk en Melitopol naar de Krim. Het is ook een levensader voor het Russische front. De belangrijkste voorraden wapens, munitie, voedsel en medicijnen worden immers op het schiereiland gestockeerd.
De redenering is simpel: Oekraïne wil de Russische fronttroepen afsnijden. Niet voor een groot tegenoffensief – daarvoor heeft het ondanks westerse steun niet voldoende middelen en manschappen. Wel omdat zowel Kiev als de EU willen dat de oorlog aan de huidige frontlinie stopt, als eerste stap naar een definitief einde en een duurzame vrede.
Oekraïne sistematiseert al drie jaar de luchtverdediging op de Krim, waardoor veilige corridors werden gecreëerd. Die tactiek werpt vruchten af: in mei werden meer dan 1.000 droneaanvallen uitgevoerd op militaire transporten ver in bezet gebied. Maandag werden voor het eerst zowel 's nachts als overdag grootschalige droneaanvallen uitgevoerd. Zaterdag werd een brug bij Chonhar zwaar beschadigd, een kritiek punt in de route. In de nacht van zondag op maandag werd het offensief uitgebreid naar het spoor: treinen en een elektriciteitscentrale werden aangevallen, waardoor zowel passagiers- als vrachtvervoer tot stilstand kwamen.
De Krim afsnijden van de buitenwereld
Het is de bedoeling van de Oekraïense strijdkrachten om de Krim te isoleren, zodat het schiereiland enkel nog bereikbaar is via de kwetsbare Kerchbrug en de Zwarte Zee. Door marinedrones – waar Oekraïne wereldleider in is – controleert het land ruim 60% van de belangrijkste vaarroutes.
Tegelijk werden doelen op het schiereiland zelf aangevallen: twee luchtmachtbasissen, twee oliedepots en infrastructuur in Simferopol, Feodosia, Sevastopol, Hvardiiske en Krasnohvardiiske. Dit past in de tweede fase die de deur naar vredesgesprekken moet openbreken.
Niet alleen moet militaire infrastructuur vernietigd worden, maar het schiereiland moet onbewoonbaar worden – ook voor burgers. Als Oekraïne daarin slaagt, is dat het onmiskenbare signaal dat Poetin de oorlog nooit kan winnen. Ijdele hoop dat dit Poetin naar de onderhandelingstafel drijft? Het is het proberen alvast waard.
De toestand verslechtert immers zienderogen op de door Rusland bezette Krim. Door aanvallen op oliedepots en tankwagens is er nijpend gebrek aan benzine en diesel. Truckchauffeurs weigeren de R-280, inmiddels als de “highway to hell”. Zeventig procent van de zomervakantieboekingen is tevens inmiddels geannuleerd. De rekken in de winkels zijn leeg, aankoop van suiker, rijst, bloem en boekweit gelimiteerd. Deze zomer dreigt bovendien een kritiek drinkwatertekort. De grote Russische militaire aanwezigheid slokt er immers het water op, nadat het Kremlin in 2023 de Kakhovkadam opblies.