Na het breken van nieuwe records in de buurt van de maan hebben de astronauten van Artemis II vrijdag de eerste bemande maanreis in meer dan een halve eeuw voltooid met een splashdown in de Stille Oceaan: een grande finale van een missie die niet alleen maangedeelten aan de verre zijde onthulde die nooit eerder door mensenogen zijn gezien, maar ook een totale zonsverduistering en een parade van planeten, met als stralend middelpunt onze eigen fonkelende aarde.
Nu hun vlucht erop zit, hebben de vier astronauten NASA op koers gezet voor een maanlanding door een andere bemanning over slechts twee jaar, en een volwaardige maanbasis binnen tien jaar.
De triomferende maandreizigers, gezagvoerder Reid Wiseman, piloot Victor Glover, Christina Koch en de Canadees Jeremy Hansen, stapten vanuit hun deinende capsule het zonlicht in, voor de kust van San Diego.
Militaire helikopters takelden de astronauten één voor één uit een opblaasbaar vlot dat aan de capsule was bevestigd en brachten hen aan boord voor de korte vlucht naar het klaar liggende marineschip, de USS John P. Murtha. Dit schouwspel deed denken aan NASA’s Apollo-maanreizen van weleer.
"Dit waren de ambassadeurs van de mensheid naar de sterren die we er net opuit hebben gestuurd, en ik kan me geen betere bemanning voorstellen," zei NASA-baas Jared Isaacman vanaf het bergingsschip.
In NASA’s Mission Control barstte een uitbundige viering los, terwijl honderden medewerkers uit achterliggende ondersteuningsruimtes toestroomden. "We hebben het gedaan," jubelde NASA’s Lori Glaze op een persconferentie. "Welkom bij onze moonshot."
Hun Orion-capsule, Integrity gedoopt, legde de volledige afdaling autonoom af, terwijl het maantuig de atmosfeer binnenkwam met Mach 33 (33 keer de snelheid van het geluid), een verblindende vuurbol die sinds de Apollo-vluchten van de jaren zestig en zeventig niet meer was vertoond.
Een historische en diverse, multinationale bemanning
De spanning in Mission Control liep op toen de capsule bij de fase van maximale verhitting werd opgeslokt door gloeiendrode plasma en in een geplande radiostilte verdween. Alle aandacht ging uit naar het levensreddende hitteschild van de capsule, dat tijdens de terugkeer temperaturen van duizenden graden moest doorstaan.
De families van de astronauten waren in de publieksruimte van Mission Control samengekomen om het spektakel op zo’n 3.200 kilometer afstand te volgen. Ze juichten toen de capsule na zes minuten radiostilte weer contact maakte en opnieuw bij de splashdown.
Voor deze terugkeer was Apollo 17 in 1972 de laatste keer dat NASA en het ministerie van Defensie samenwerkten bij de re-entry van een bemande maanvlucht. Artemis II raasde terug met 36.174 voet (11.026 meter) per seconde, oftewel 39.693 km/u, net onder het snelheidsrecord, voordat de capsule afremde tot een snelheid van circa 30 km/u bij splashdown.
Tot Artemis II keerde NASA telkens terug van de maan met uitsluitend blanke, mannelijke astronauten. Vastbesloten de maatschappelijke veranderingen te weerspiegelen, koos NASA voor zijn rentree naar de maan een diverse, multinationale bemanning.
Koch werd de eerste vrouw die naar de maan vloog, Glover de eerste zwarte astronaut en Hansen de eerste niet-Amerikaan, een bron van ongekende Canadese trots. Ze lachten, huilden en omhelsden elkaar op weg naar de maan en weer terug, vastbesloten om de hele wereld in gedachten met zich mee te nemen.
Artemis II’s recordvlucht en unieke maanzichten
Na de lancering vanuit Florida op 1 april boekten de astronauten overwinning na overwinning, terwijl ze koers zetten door NASA’s langverwachte terugkeer naar de maan, de eerste grote stap naar de inrichting van een duurzame maanbasis.
Artemis II landde niet op de maan en ging zelfs niet in een baan eromheen. Maar de missie brak wel het afstandsrecord van Apollo 13 en bracht mensen verder van de aarde dan ooit tevoren, toen de bemanning een afstand van 406.771 kilometer bereikte.
In misschien wel het meest aangrijpende moment van de missie vroegen de zichtbaar geëmotioneerde astronauten toestemming om twee maankraters te vernoemen naar hun maanvaartuig en naar Wisemans overleden vrouw, Carroll.
Tijdens de recordbrekende scheervlucht van maandag legden ze beelden vast van de verre zijde van de maan die nooit eerder door mensenogen waren gezien, samen met een totale zonsverduistering. Vooral die verduistering "blies ons allemaal compleet van onze sokken," zei Glover.
Hun gevoel voor verwondering en hun liefde voor de ruimte werkten aanstekelijk, net als hun adembenemende foto’s van de maan en de aarde. De Artemis II-bemanning riep herinneringen op aan de eerste maanfoto’s van Apollo 8 met een nieuwe Earthrise: onze blauwe planeet die opkomt achter het grijze maanlandschap. Het deed sterk denken aan de beroemde Earthrise-opname van Apollo 8 uit 1968.
Isaacman, die een decennium na Apollo werd geboren, verwelkomde de astronauten met omhelzingen toen ze van de helikopters naar de ziekenboeg van het schip liepen voor de gebruikelijke medische controles. Ze liepen op eigen kracht en sloegen de aangeboden rolstoelen af.
"We zitten weer in het vak van astronauten naar de maan sturen, ze veilig terugbrengen en de weg vrijmaken voor nog een reeks van dit soort missies," zei Isaacman. "Dit is nog maar het begin."
(©Euronews 2026 / Managing Editor: Yves Peeters - The Press Junction /Picture: picture alliance / Newscom | NASA/Bill Ingalls)