Chinees Nieuwjaar 2026: alles wat je ABSOLUUT niet mag doen als je je jaar niet wilt verpesten

©Image by Vuong Viet from Pixabay

Vandaag, 17 februari 2026, begint een van de meest langverwachte en spectaculaire feesten van de maankalender: het Chinese Nieuwjaar. Dit jaar luidt het Jaar van het Vuurpaard in, een sterrenbeeld dat wordt gezien als krachtig, dynamisch en vol overweldigende energie. De festiviteiten duren tot 3 maart, met twee weken vol vieringen, lichtgevende lantaarns, drakendansen en kleurrijke optochten die de Chinatowns over de hele wereld tot leven brengen, van Peking tot San Francisco, van Londen tot Milaan. Een explosie van kleuren, smaken en tradities die elk jaar weer miljoenen mensen weet te betoveren, ook degenen die weinig met de Chinese cultuur te maken hebben.

Maar het Lentefeest, zoals het Chinese Nieuwjaar ook wordt genoemd, is niet alleen vuurwerk en gezellig samenzijn. Het is ook een feest dat diep geworteld is in oeroude overtuigingen, rituelen voor voorspoed en — vooral — in een lange lijst dingen die je beter níet doet als je het jaar goed wilt beginnen. Want de Chinese traditie is duidelijk: de manier waarop je de eerste dagen van het nieuwe jaar doorbrengt, bepaalt wat er in de daaropvolgende maanden zal gebeuren. Daarom hier een gids met alles wat je volgens volkswijsheid beter kunt vermijden tijdens dit bijzondere feest.

Let op je woorden

In het Chinees is klank alles; de taal zit vol homofonen — woorden die hetzelfde klinken maar iets anders betekenen — en daardoor is taalgebruik tijdens de feestdagen een mijnenveld dat je voorzichtig moet betreden. Sommige woorden gelden als onheilspellend enkel en alleen omdat hun uitspraak doet denken aan begrippen die te maken hebben met dood, einde of tegenslag. Daarom is het tijdens de jaarwisselingsfeesten beter om geen termen te gebruiken die met een “einde” of een “afloop” van iets worden geassocieerd.

Een praktisch voorbeeld: als jij tijdens het oudejaarsdiner als eerste je bord leeg hebt, kondig dan niet luid aan: “Ik ben klaar!” of “Ik ben al klaar!”. Dat woord klinkt in die context als een somber voorteken. Beter zwijgen, of je woorden zorgvuldig kiezen. De eerste woorden van het jaar zijn als zaadjes: ze groeien uit tot vruchten voor de twaalf maanden die volgen.

Geen medicijnen op de eerste dag van het jaar

Een van de opmerkelijkste bijgeloven gaat over gezondheid: op de eerste dag van het Chinese Nieuwjaar zou je geen medicijnen mogen innemen. Volgens het volksgeloof betekent dat namelijk dat je jezelf veroordeelt tot een jaar vol kwaaltjes. Een paradox, zeker, en een behoorlijke beproeving voor wie geplaagd wordt door seizoensgebonden ongemakken. Maar de logica van de traditie is helder: liever één dag wat ongemak verdragen dan een heel jaar ziekten over je afroepen. Een klein offer in naam van toekomstige voorspoed.

Schoonmaken doe je vóór de feestdagen, niet tijdens

Bezem en stoffer moeten ruim voor aanvang van het feest opgeborgen zijn. Het is een van de grootste fouten die je volgens de traditie kunt maken om tijdens de feestdagen te vegen of het huisvuil buiten te zetten: daarmee zou je letterlijk de pas in huis gekomen gelukskansen “wegvegen” en de opgebouwde voorspoed van het afgelopen jaar bij het afval zetten. De grote schoonmaak in huis doe je in de dagen vóór het feest, om je woning van alle achtergebleven negativiteit te ontdoen. Maar zodra de festiviteiten zijn begonnen, blijft de bezem waar hij staat.

Mocht je onverhoopt toch iets breken — een bord, een glas, een voorwerp van glas — raak dan niet in paniek. De traditie leert dat je de pech eenvoudig in een zegen kunt ombuigen door hardop de woorden 岁岁平安 (suì suì píng ān, “vrede het hele jaar door”) uit te spreken. Het karakter 岁 (suì, “jaar”) klinkt namelijk precies hetzelfde als 碎 (suì, “breken”), en dankzij die klankovereenkomst kun je de betekenis van het ongeluk symbolisch transformeren in iets positiefs.

Messen, scharen en haar: wat je beter niet knipt

Het gebruik van messen of scharen tijdens het Nieuwjaar wordt afgeraden, omdat het symbool staat voor het “doorknippen” van geluk of emotionele banden. Daarom worden in de meer traditionele huishoudens alle gerechten al in de dagen ervoor voorbereid, zodat er tijdens het feest geen messen meer nodig zijn. Evenzo geldt het knippen van je haar in de eerste maanmaand als onheilspellend: men zegt dat het ongeluk zou brengen voor je ooms aan moederskant. Een zeer specifieke overtuiging die laat zien hoe belangrijk familiebanden en bloedverwantschap zijn in de Chinese cultuur.

Ook het wassen van je haar op de eerste dag van het nieuwe jaar wordt traditioneel afgeraden. In het Chinees wordt “haar” geschreven als 发 (fà), maar hetzelfde karakter en dezelfde klank verwijzen ook naar het begrip “welvaart” of “groeiende voorspoed”. Je haar wassen zou dan, symbolisch gezien, neerkomen op het wegwassen van je rijkdom.

Kleuren zeggen alles: dag zwart en wit

Op nieuwjaarsdag verandert de kledingkast. Zwart en wit zijn in China rouwkleuren, en ze dragen tijdens het feest staat gelijk aan verdriet aan tafel uitnodigen. De hoofdrol is weggelegd voor rood, bij uitstek de kleur van geluk, vreugde en levenskracht. Rode kleding, rode enveloppen (de bekende hongbao met geld erin), rode versieringen overal: rood is de absolute hoofdrolspeler van deze viering.

Geen schulden, geen ruzies

Geld vragen of uitlenen tijdens het Chinese Nieuwjaar wordt gezien als een slecht voorteken voor je financiën: het jaar met een schuld beginnen, betekent die symbolisch het hele jaar meeslepen. Evenmin is het verstandig om te ruziën, te schreeuwen of grove taal te gebruiken. Negatieve emoties in de allereerste dagen van het jaar zouden als een donkere waas over alles kunnen hangen wat erna komt. Zelfs huilen wordt beschouwd als een onheilspellend teken, een voorteken van verdriet dat zich over het hele jaar zou uitstrekken.

De vis eet je nooit helemaal op

Aan tafel, tijdens het oudejaarsdiner, is vis onmisbaar. Maar let op: die mag je niet helemaal opeten. Er bestaat een Chinees gezegde, 年年有余 (nián nián yǒu yú), dat “elk jaar méér dan genoeg hebben” betekent. Het karakter 余 (yú, “over, in overvloed”) wordt precies hetzelfde uitgesproken als 鱼 (yú, “vis”). Een beetje vis laten liggen is dus een krachtig symbolisch gebaar: je wenst jezelf en je familie daarmee overvloed en voorspoed toe voor het komende jaar. Een smakelijk, maar noodzakelijk offer.

Een getrouwde vrouw wacht tot de tweede dag

Tot slot een van de meest verrassende gebruiken voor wie de Chinese cultuur niet kent: een getrouwde vrouw hoort haar ouders niet op de eerste dag van het nieuwe jaar te bezoeken. Volgens het bijgeloof zou dit financiële moeilijkheden veroorzaken voor haar geboortefamilie. Ze wacht tot de tweede dag om samen met hen het nieuwe jaar te vieren. Een regel die veel vertelt over het waardensysteem en de familiestructuren waarop de Chinese samenleving al eeuwenlang rust.

Of je nu bijgelovig bent of niet, kennis van deze tradities betekent respect tonen voor een eeuwenoude cultuur die er ook vandaag nog in slaagt miljarden mensen te verbinden rond een gemeenschappelijk vuur van hoop, familie en het verlangen naar een betere toekomst. Gelukkig Jaar van het Vuurpaard voor iedereen: moge het een krachtig, vrij en uiterst voorspoedig jaar worden.

(©GreenMe.it 2026/Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction/Illustratie: ©Image by Vuong Viet from Pixabay)