Conversietherapie: Kwart van EU-burgers komt ermee in aanraking, terwijl Raad van Europa oproept tot verbod

©Yana y via Unsplash

De EU loopt elk jaar tot €89 miljoen aan bbp mis door discriminatie op grond van seksuele oriëntatie, zo blijkt uit een OESO-rapport.

Bijna een kwart van alle LGBTIQ+-burgers in de EU heeft te maken gehad met een vorm van conversiepraktijken, zo blijkt uit het nieuwste rapport van ILGA-Europe.

Respondenten uit Griekenland zeggen in de EU het vaakst te zijn blootgesteld aan dergelijke praktijken, namelijk 38%, terwijl Franse, Italiaanse en Nederlandse respondenten aangaven het minst te zijn blootgesteld, slechts 18%.

Conversiepraktijken, ook wel conversietherapie genoemd, beweren ten onrechte dat ze de seksuele oriëntatie of genderidentiteit van een persoon kunnen veranderen. Ze worden geregeld omschreven als schadelijk, ineffectief en pseudowetenschappelijk.

Deze praktijken kunnen uiteenlopende vormen aannemen, waaronder ingrijpen door familieleden, religieuze rituelen en begeleiding, psychiatrische behandelingen, medicatie, fysieke en seksuele mishandeling, verbaal geweld en vernedering.

Trans, non-binaire en intersekse personen werden vaker blootgesteld dan cisgender respondenten, aldus het ILGA-Europe-rapport.

Het gaat om de eerste studie in de nieuwe reeks "Intersections reports" en ze is gebaseerd op gegevens van het Bureau voor de grondrechten van de Europese Unie (FRA), afkomstig uit de LGBTIQ III-enquête van 2023.

De impact

Vrijwel alle respondenten die conversiepraktijken hadden meegemaakt in de vorm van fysieke, seksuele of verbale mishandeling, meden bepaalde plekken uit angst om te worden aangevallen, bedreigd of lastiggevallen omdat ze LGBTIQ+ zijn.

Ook andere factoren, zoals leeftijd en financiële situatie, spelen mee in de vraag hoe waarschijnlijk het is dat iemand instemt met zogenoemde conversietherapie en onder welke omstandigheden.

Meer dan een kwart van de trans mannen die aangaven moeite te hebben om rond te komen, had eerder onder druk of bedreiging toestemming gegeven voor conversiepraktijken, zo staat in het rapport.

Daarnaast heeft 22% van de respondenten die trans vrouwen zijn tussen de 40 en 54 jaar, op enig moment in hun leven vrijwillig ingestemd met conversiepraktijken.

'Praktijken gebaseerd op een leugen'

De EU loopt elk jaar tot €89 miljoen aan bbp mis door discriminatie op grond van seksuele oriëntatie, zo blijkt uit een rapport van de OESO. Het verlies wordt veroorzaakt door een lagere productiviteit op de werkvloer, lagere inkomens en belemmeringen bij toegang tot werk.

Toch lijkt er een bredere Europese poging gaande om discriminatie en conversiepraktijken harder aan te pakken: eind januari keurde de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa, de mensenrechtenwaakhond van het continent in Straatsburg, een resolutie goed waarin landen worden opgeroepen een verbod op conversiepraktijken in te voeren.

Daarin staat dat dergelijke praktijken duidelijk in de nationale wetgeving moeten worden gedefinieerd en strafrechtelijk moeten worden gesanctioneerd, en dat er ook mechanismen voor monitoring en rapportage moeten worden opgezet.

De aangenomen resolutie stelt daarnaast een pakket maatregelen voor rond slachtofferondersteuning en -bescherming, het evalueren van ingevoerde wetgeving en het stimuleren van onderzoek en dataverzameling over de verspreiding en impact van conversiepraktijken.

"Deze praktijken zijn gebaseerd op een leugen, de leugen dat diversiteit een defect is", zei Helena Dalli, voormalig Europees Commissaris voor Gelijkheid en voormalig minister voor Europese Zaken en Gelijkheid van Malta, tijdens het debat over de resolutie. "Ze worden in stand gehouden door stigma, en ze bestaan alleen nog omdat instituties en staten het hebben toegestaan dat ze blijven bestaan."

De resolutie is niet juridisch bindend, maar kan wel dienen als een vorm van politieke druk op de 46 lidstaten van de Raad van Europa.

De EU zelf zet eveneens stappen tegen discriminatie: eind 2025 heeft de Europese Commissie een strategie aangenomen om de toenemende aanvallen op leden van de LGBTIQ+-gemeenschap aan te pakken.

De helft van de EU-landen heeft momenteel een nationale strategie voor LGBTIQ+-gelijkheid, en minstens acht lidstaten, waaronder België, Cyprus, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Malta, Portugal en Spanje, hebben conversiepraktijken verboden.

(©Euronews 2026/Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction/Illustratie: ©Yana y via Unsplash)