©Dan Gold via Unsplash
Op de Nationale dag tegen voedselverspilling, die op 5 februari plaatsvindt, willen we jullie het opmerkelijke voorbeeld van de Fransen vertellen.
In februari 2016 heeft Frankrijk een duidelijke keuze gemaakt: voorkomen dat nog eetbaar voedsel in de vuilniscontainers van de grote distributie belandt. Met de Loi Garot, genoemd naar de parlementariër Guillaume Garot die de wet door het parlement loodste, heeft de staat een wijdverspreide praktijk tot een overtreding gemaakt. Supermarkten met een oppervlakte van meer dan 400 vierkante meter mogen onverkochte maar veilige levensmiddelen niet langer weggooien: zij zijn verplicht deze te doneren. Het beoogde doel was ambitieus: de nationale verspilling halveren en voorkomen dat miljoenen tonnen voedsel tegen 2025 op de stort terechtkomen.
Een wet die de spelregels veranderde
De impact van de maatregel liet zich al snel voelen. Volgens een IPSOS-onderzoek was in 2018 93% van de betrokken supermarkten aangesloten bij donatieprogramma’s, tegenover 33% vóór de inwerkingtreding van de wet. Het volume van herverdeeld voedsel nam al in de eerste jaren aanzienlijk toe, met stijgingen tussen 15 en 50%, afhankelijk van de regio. Cijfers die duiden op een structurele verandering, niet op een loutere vrijwillige bijsturing.
Sinds 2018 is de wet ook uitgebreid naar de collectieve catering die meer dan 3.000 maaltijden per dag bereidt, en naar voedingsproducenten met een omzet van meer dan 50 miljoen euro, waardoor het verbod op vernietiging van onverkochte producten ook op andere cruciale schakels in de keten van kracht werd. In dit kader houdt verspilling op een randvariabele te zijn en wordt ze een gereglementeerde verantwoordelijkheid.
Sancties en stimulansen: het dubbele spoor
De Loi Garot laat het niet enkel aan de goede wil over. Ze voorziet in administratieve sancties voor wie de verplichtingen niet naleeft, met boetes die kunnen oplopen tot tienduizenden euro’s. De controles worden uitgevoerd door de lokale autoriteiten, vaak in samenwerking met non-profitorganisaties die de overschotten ontvangen en eventuele tekortkomingen kunnen melden. Tegelijkertijd heeft het Franse systeem fiscale voordelen en administratieve vereenvoudigingen ingevoerd voor bedrijven die doneren, waardoor herverdeling aantrekkelijker is geworden dan vernietiging.
Deze combinatie heeft ertoe bijgedragen dat de wet doeltreffend en daadwerkelijk toegepast wordt, en niet op een loutere intentieverklaring is blijven steken. Ondanks de nog duidelijke beperkingen heeft de maatregel een proces versneld dat, zonder een duidelijke verplichting, veel meer tijd had gevergd.
(©Loi Garot via GreenMe.it 2026/Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction/Illustratie: ©Dan Gold via Unsplash)