Wereld
Politiek
Denemarken stemt bij vervroegde verkiezingen terwijl Mette Frederiksen derde termijn nastreeft
De Denen gaan naar de stembus voor vervroegde verkiezingen terwijl Mette Frederiksen een derde termijn probeert veilig te stellen. Peilingen voorspellen een versnipperd parlement en een nek-aan-nekrace tussen links en rechts.
Deense kiezers trokken dinsdag naar de stembus voor vervroegde parlementsverkiezingen, uitgeschreven door sociaaldemocratisch premier Mette Frederiksen, die na een crisis rond de poging van de Amerikaanse president Donald Trump om greep te krijgen op Groenland, een derde termijn ambieert.
De jongste peilingen geven de huidige coalitie achter Frederiksen een voorsprong van negen zetels op het rechtse blok, maar geen van beide kampen ligt op koers voor een absolute meerderheid in het 179 zetels tellende Folketing, het Deense parlement.
Frederiksen, een sociaaldemocrate die sinds 2019 aan de macht is, wordt geprezen om haar leiderschap nadat zij voet bij stuk hield tegenover Trumps herhaalde pogingen om Groenland, een semi-autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken waarvan Trump stelde dat de VS het nodig heeft om veiligheidsredenen, in te lijven.
In haar tweede ambtstermijn brokkelde Frederiksens steun af naarmate de kosten voor levensonderhoud stegen — iets wat, samen met pensioenen en een mogelijke vermogensbelasting, een prominent verkiezingsthema is geworden.
Frederiksen staat bekend om haar uitgesproken steun aan Oekraïne in de verdediging tegen de grootschalige Russische invasie en om haar restrictieve migratiekoers.
Uitdagers op rechts
Om de druk van rechts het hoofd te bieden en wijzend op een mogelijk sterke stijging van de migratie als gevolg van de oorlog in Iran, kondigde Frederiksen deze maand voorstellen aan, waaronder een mogelijke “noodrem” op asiel en strengere controle op criminelen zonder verblijfsrecht.
Haar regering had eerder al een plan gepresenteerd om vreemdelingen die voor zware misdrijven tot minstens een jaar gevangenisstraf zijn veroordeeld, uit te kunnen zetten.
Twee centrumrechtse uitdagers hopen Frederiksen op te volgen als Deens regeringsleider. Een van hen maakt nu al deel uit van haar kabinet: minister van Defensie Troels Lund Poulsen van de liberale partij Venstre, die de afgelopen decennia meerdere regeringen heeft geleid.
De andere is de 34-jarige Alex Vanopslagh van de oppositionele Liberale Alliantie (LA), die pleit voor lagere belastingen en minder bureaucratie, en wil dat Kopenhagen zijn verzet tegen kernenergie opgeeft.
Meer ter rechterzijde lijkt de immigratiekritische Deense Volkspartij (DF) goed gepositioneerd voor een comeback na een zeer zwakke uitslag bij de vorige verkiezingen in 2022.
Campagne draait om binnenlandse thema’s
Groenland, dat de afgelopen maanden veel aandacht van de regering opslokte, speelde in de campagne nauwelijks een rol omdat er brede consensus is over de plaats van het eiland binnen het koninkrijk.
In het welvarende land met zo’n 6 miljoen inwoners lag de focus van de campagne in plaats daarvan op binnenlandse thema’s, zoals inflatie, de toekomst van de verzorgingsstaat en de hoge nitraatwaarden in agrarisch grond- en oppervlaktewater.
Frederiksens uittredende driepartijenkabinet was het eerste in decennia dat de klassieke scheidslijn tussen links en rechts overbrugde. Het is afwachten of deze verkiezingen opnieuw zo’n constructie opleveren.
De vier zetels voor de overzeese gebieden van het koninkrijk, twee voor Groenland en twee voor de Faeröer, kunnen van doorslaggevend belang zijn als de uitslag bijzonder nipt uitvalt.
Ook de centrumpartij De Gematigden (Moderaterne), de M-partij van minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen, voormalig premier van Denemarken, kan een sleutelrol gaan spelen als het echt op de laatste zetels aankomt.
(©Euronews 2026 / Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction / Picture: ©picture alliance / NurPhoto | Kristian Tuxen Ladegaard Berg)