De grens tussen biologie en technologie wordt steeds dunner. In Rusland heeft de startup Neiry Group een experiment gelanceerd dat tot doel heeft duiven tot biodrones te transformeren, uitgerust met hersenchips en elektronische apparaten die hun vlucht kunnen sturen. Een project dat volgens het bedrijf nieuwe mogelijkheden zou kunnen bieden op het gebied van milieubewaking, reddingsoperaties en industriële inspecties, maar dat wetenschappelijke en ethische vragen oproept die moeilijk te negeren zijn.
Het programma, PJN-1 genaamd, heeft al een eerste testfase onder echte omstandigheden afgerond. Vogels zijn uitgerust met elektroden die in hun hersenen zijn geïmplanteerd, verbonden met een kleine technologische rugzak die een controller, zonnepanelen, GPS en een videocamera bevat. Door middel van lichte elektrische stimulatie van specifieke hersengebieden zorgt het systeem ervoor dat het dier de voorkeur geeft aan bepaalde richtingen, terwijl het vrij blijft om natuurlijk gedrag te vertonen. Neiry beweert dat de biodrones dankzij deze combinatie afstanden tot 400 kilometer per dag kunnen afleggen zonder te stoppen, waarmee ze de autonomiegrenzen van traditionele drones overtreffen.
Van onderzoek naar veldproeven
Volgens het bedrijf worden er tests uitgevoerd in Rusland en andere landen van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten om de vluchtstabiliteit, het bereik, de kwaliteit van de gegevensoverdracht en het uithoudingsvermogen van de apparatuur te beoordelen. Het doel is om biodrones in te zetten in contexten waar mechanische vliegtuigen operationele problemen ondervinden, zoals het bewaken van afgelegen gebieden, het inspecteren van uitgebreide infrastructuur en zoek- en reddingsmissies in vijandige omgevingen.
In het persbericht dat in december werd uitgegeven, stelt Neiry dat het systeem 'klaar voor gebruik in de echte wereld' is en dat er al geïnteresseerde markten zouden zijn in landen als Brazilië en India, vooral in de sectoren landbouw, energie en civiele bescherming. Een verhaal dat sterk gericht is op commerciële ontwikkeling, maar waarvan we niet weten dat het vergezeld gaat van onafhankelijke wetenschappelijke publicaties die de werkelijke betrouwbaarheid van neurale controle in complexe scenario's kunnen certificeren.
De wetenschappelijke knooppunten
Gelijkaardige experimenten die in het verleden zijn uitgevoerd op vogels en andere dieren, hebben aangetoond dat neurale stimulatie op zijn best een grove oriëntatie mogelijk maakt, zonder dat dit een garantie is voor nauwkeurig manoeuvreren of dynamische aanpassing aan omgevingsomstandigheden. Bij gebrek aan openbare gegevens over foutenpercentages, navigatienauwkeurigheid en operationele stabiliteit blijft het moeilijk om te beoordelen in hoeverre biodrones echt kunnen concurreren met conventionele drones, die een grotere voorspelbaarheid en controle bieden.
Ethische dilemma's
Naast de technische aspecten roept het project diepgaande ethische vragen op. Het gebruik van dieren als technologische media wordt bekritiseerd door veel bio-ethici, die spreken van extreme instrumentalisering van levende wezens en van een steeds fragielere grens tussen experiment en uitbuiting. Neiry stelt dat de duiven worden verzorgd door de exploitanten en dat de camera's die op de biodrones zijn geïnstalleerd identificeerbare details wegfilteren om te voldoen aan privacyregels, maar deze regelingen lijken niet voldoende om twijfels weg te nemen.
(©Startup Neiry via GreenMe.it 2026/Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction/Illustratie: ©Tim Mossholder via Unsplash)