Griekenland onthult WOII-fotoarchief over de executie van gevangenen door nazi’s in Athene

© Chris Robert via Unsplash

Het Griekse ministerie van Cultuur heeft een nieuw verworven archief met foto’s uit de Tweede Wereldoorlog gepresenteerd. Dat archief bevat onder meer zeldzame beelden van de executie van 200 Griekse communistische gevangenen door nazi‑troepen in Athene in 1944.

Het archief, bekend als de Collectie‑Heuer, omvat 262 foto’s, 16 documenten en vier historische bankbiljetten uit de periode van de Duitse bezetting van Griekenland. Dertien van de foto’s houden rechtstreeks verband met de executie op de schietbaan van Kaisariani op 1 mei 1944.

De gevangenen werden door de Duitse bezettingsmacht geëxecuteerd als vergeldingsmaatregel voor de dood van een Duitse generaal, die was gedood door Griekse verzetsstrijders. De gebeurtenis groeide uit tot een van de bekendste represailleacties tijdens de nazi‑bezetting van Griekenland.

De beelden werden gemaakt door Hermann Heuer, een Duitse Wehrmachtsoldaat die tussen 1943 en 1944 in Griekenland gestationeerd was. Het archief dook vorige maand op, toen een Belgische verzamelaar het materiaal te koop aanbood op een online veilingplatform. Het Griekse ministerie van Cultuur kocht de collectie voor € 100.000. Het eigendom werd zo overgedragen aan de Griekse staat.

De aankoop volgde op een authenticatieproces dat werd uitgevoerd door een team van deskundigen. Dat team reisde tweemaal naar België om het materiaal te onderzoeken en de historische waarde ervan te beoordelen.

De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis verwees in een bericht op sociale media naar de collectie en zei dat Griekenland nu beschikt over het fotoarchief dat de executie in Kaisariani documenteert. Hij omschreef het materiaal als bewijsmateriaal van de nazi‑bezetting en van het verzet van het Griekse volk tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Mitsotakis zei dat het ministerie van Cultuur snel had gehandeld om het archief veilig te stellen voordat het de internationale markt op zou gaan. Hij voegde eraan toe dat hij het materiaal persoonlijk had bekeken en verklaarde dat de boodschap van de in Kaisariani geëxecuteerden onlosmakelijk verbonden is met de verdediging van een vrij en democratisch Griekenland.

De premier suggereerde ook dat kopieën van de foto’s mogelijk aan de families van de geëxecuteerden kunnen worden verstrekt, zodat deze onderdeel kunnen worden van het collectieve historische geheugen van het land.

Griekenland plant nationaal fotoarchief

Tegelijk met de presentatie van de collectie kondigde het ministerie van Cultuur de oprichting aan van een Nationaal Fotoarchief. Deze nieuwe beeldbank wordt een aparte afdeling binnen het Nationaal Monumentenarchief en wordt gekoppeld aan de bestaande erfgoeddatabanken van het ministerie van Cultuur.

Volgens het ministerie zal het archief fotocollecties omvatten die betrekking hebben op de moderne Griekse geschiedenis. Daaronder bevinden zich foto’s van het voormalige koninklijke landgoed Tatoi, archieven die de vluchtelingenstromen in de 20e eeuw documenteren en fotomateriaal uit het historisch archief van de Archeologische Dienst.

Digitalisering en historisch onderzoek volgen

Het ministerie van Cultuur heeft de foto’s als historische monumenten geklasseerd. Het beheer ervan zal bestaan uit conservering, bescherming, wetenschappelijke ontsluiting en publieke presentatie.

De eerste fase omvat de conservering van het materiaal en de digitalisering van het volledige fotoarchief. Digitale kopieën kunnen later onder bepaalde voorwaarden beschikbaar worden gesteld aan onderzoekers en instellingen.

Het historisch onderzoek naar de collectie is toevertrouwd aan de Nationale Helleense Onderzoeksstichting, in het kader van een programmaovereenkomst met de regering. Het onderzoek heeft tot doel de personen, locaties en data op de foto’s te identificeren en het materiaal te plaatsen binnen de historische context van de Duitse bezetting van Griekenland.

Archief werpt nieuw licht op nazi‑bezetting

Onderzoekers stellen dat het archief waardevol materiaal biedt voor de studie van de aanwezigheid van Duitse troepen in Griekenland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De foto’s tonen zowel aspecten van het militaire leven als scènes die verbonden zijn met het geweld van de bezetting.

Bijzonder interessant is dat de foto’s ogenschijnlijk deel uitmaken van een persoonlijk album van een Wehrmachtsoldaat. Sommige beelden combineren militaire activiteiten met alledaagse momenten uit het leven van de soldaten.

Volgens onderzoekers weerspiegelt het materiaal ook het bredere propagandasysteem van nazi‑Duitsland, dat soldaten en propagandadiensten aanmoedigde om militaire operaties en het dagelijks leven tijdens de oorlog via fotografie vast te leggen.

(©Euronews 2026 / Managing Editor: Rob Kruiswinkel - The Press Junction /Picture: © Chris Robert via Unsplash)