Het paringsspel: Nieuwe DNA‑studie toont dat vrouwelijke mensen vaak kruisten met mannelijke Neanderthalers

©Miguel Collado via Unsplash

Steeds meer onderzoek – waaronder de analyse van oeroud DNA – verandert ons beeld van de menselijke evolutie en van hoe onze voorouders omgingen met andere mensachtige wezens.

Als de eenvoudigste verklaring vaak de meest waarschijnlijke is, dan suggereert een nieuwe studie dat mannelijke Neanderthalers en vrouwelijke mensen zich, zodra ze in hetzelfde gebied leefden, op heel natuurlijke wijze als koppels gedroegen.

Trokken menselijke vrouwen naar Neanderthalerpopulaties, of voelden mannelijke Neanderthalers zich juist aangetrokken tot de grotere menselijke nederzettingen? Waren die ontmoetingen vreedzaam, verwarrend, heimelijk of zelfs gewelddadig? Hoe en waarom die ontmoetingen precies plaatsvonden, weten we nog steeds niet volledig.

Een rapport dat onlangs verscheen in het tijdschrift Science laat echter zien dat er opvallend vaker sprake was van combinaties tussen vrouwelijke mensen en mannelijke Neanderthalers.

Het onderzoek toont aan “dat wanneer Neanderthalers en moderne mensen met elkaar hebben gepaard, er een voorkeur was voor mannelijke Neanderthalers en vrouwelijke moderne mensen, in plaats van andersom”, zegt auteur Alexander Platt, geneticus aan de University of Pennsylvania.

Locatie, locatie, locatie

Wetenschappers weten dat Neanderthalers en mensen zich vermengden omdat er een klein maar belangrijk percentage Neanderthaler‑DNA in de meeste moderne mensen buiten Sub‑Saharaans Afrika aanwezig is — waaronder genen die ons kunnen helpen bepaalde ziekten te bestrijden, maar ons voor andere juist kwetsbaarder maken.

Ze weten ook dat dat Neanderthaler‑DNA niet gelijkmatig verdeeld is over het menselijk genoom.

Wetenschappers dachten dat de genen op die plekken misschien simpelweg niet gunstig waren — of zelfs schadelijk. Mogelijk overleefden mensen met die genpatronen minder goed, waardoor die genen in de loop van de evolutie zijn weggefilterd.

Of, zo dachten ze, misschien viel het verschil te verklaren uit de manier waarop de twee soorten zich onderling vermengden.

Om dat raadsel te ontrafelen, keken Platt en zijn collega’s in plaats daarvan naar het Neanderthalergenoom en naar het menselijke DNA dat tijdens een “paring” 250.000 jaar geleden daarmee vermengd raakte.

De meest waarschijnlijke verklaring hiervoor is paringsgedrag. Dat heeft te maken met de manier waarop geslachtschromosomen van ouders op kinderen worden overgedragen, legt Platt uit. Omdat genetische vrouwen twee X‑chromosomen hebben en genetische mannen één X‑ en één Y‑chromosoom, wordt gemiddeld twee van de drie X‑chromosomen in een populatie geërfd van iemands moeder.

Als er vaker menselijke vrouwen met mannelijke Neanderthalers paren dan andersom, dan zou je na duizenden jaren precies zien wat nu is gevonden: meer menselijk DNA in de Neanderthaler‑X‑chromosomen en minder Neanderthaler‑DNA in de menselijke X‑chromosomen.

(©Euronews 2026 / Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction / Picture: ©Miguel Collado via Unsplash)