© picture alliance / ipa-agency | Emmanuele Mastrodonato/IPA Sport
Er is een heel precies moment waarop je beseft dat het niet alleen een nederlaag is. Dat is wanneer stilte en bitterheid de plaats innemen van woede, alsof het inmiddels een voorspelbaar script is geworden. Italië verliest na strafschoppen van Bosnië, blijft weg van het WK 2026 en het gevoel is niet langer shock, maar iets anders: een terugkerende nachtmerrie. De derde uitschakeling op rij. De derde gemiste kans. De derde keer dat een WK-zomer niet voor Italië, maar voor andere landen is.
Over de wedstrijd zelf valt weinig te zeggen. Italië komt op voorsprong, raakt daarna met tien man door de rode kaart voor Bastoni en begint terug te zakken. Lage verdediging, weinig ideeën, zichtbare angst. Bosnië neemt het initiatief over, maakt gelijk en sleept alles mee naar de strafschoppen. Diezelfde strafschoppen die Italië een WK- en een EK-titel hebben bezorgd en die de Italianen nu, opnieuw, de toegang tot een derde WK op rij ontnemen. Want ja, het eindigt zoals het inmiddels bijna onvermijdelijk leek. Fouten, neergeslagen blikken, weinig helderheid: twee missers en Bosnië mag juichen. Het is niet alleen een sportieve nederlaag, het is het plaatje van een kwetsbare nationale ploeg, die er niet in slaagt haar stempel te drukken, zelfs niet tegen tegenstanders die op papier te verslaan zijn.
De generatie zonder magische nachten
Maar het echte gewicht van deze uitschakeling is niet alleen sportief. Het is cultureel, emotioneel, generatiegebonden. Er zijn jongeren die Italië nog nooit op een WK hebben gezien. Niet één keer. Geen enkele zomer met een veel te groot azuurblauw shirt, geen strafschop waarbij je de adem inhoudt, geen plein vol mensen na een doelpunt. Voor hen is het WK een verhaal uit het verleden. Het is Berlijn 2006, verteld door hun ouders, het is de herinnering aan Paolo Rossi, verteld door hun grootouders, het is iets dat alleen in filmpjes bestaat. Dit is de generatie zonder magische nachten, opgegroeid tussen uitschakelingen en ijdele hoop.
(...)
Natuurlijk staat ook het EK van 2021 de Italianen nog haarscherp voor de geest, een collectieve omhelzing na moeilijke jaren vol corona, de hoop dat het het begin van iets nieuws was. Vandaag voelt die hoop ver weg. En vooral: ze voelt nog verder weg voor wie niet eens één herinnering heeft om te koesteren.
Een systeem dat niet meer werkt
Dit kan zo niet doorgaan. Drie gemiste WK’s zijn geen ongelukje. Het is een signaal. Er is een fundamentele koerswijziging nodig, niet alleen op technisch maar ook op structureel vlak. Er zijn nieuwe ideeën nodig, ruimte voor jongeren, een leiding die het hele systeem durft te herdenken. Het is niet genoeg om een andere bondscoach aan te stellen, het is niet genoeg om te wachten op "de volgende lichting".
Het probleem zit dieper. De voetbalwereld heeft moeite zich te vernieuwen, jonge spelers krijgen weinig kansen, de nationale ploeg verliest haar identiteit. En als die identiteit ontbreekt, wordt zelfs het gewicht van het shirt lichter. Dat was tegen Bosnië duidelijk te zien: weinig persoonlijkheid, weinig overtuiging, weinig honger. Een scenario dat de Italianen al veel te vaak hebben meegemaakt.
Italië is meer dan alleen voetbal
Misschien is Italië de afgelopen jaren – en dit jaar nog sterker – aan het ontdekken dat het meer is dan alleen voetbal. Want terwijl het voetbal "piept en kraakt" (om het zacht uit te drukken, kijkend naar de Europese clubtoernooien), beleeft de "rest" van de Italiaanse sport – die altijd is weggezet als tweederangs – een van de rijkste periodes uit haar geschiedenis. Italië is niet alleen voetbal en bewijst dat met resultaten waar maar weinig landen aan kunnen tippen.
Op de Olympische Spelen van Parijs 2024 heeft Italië het historische record geëvenaard met 40 medailles, en zelfs het aantal gouden plakken ten opzichte van Tokio verbeterd. Een resultaat dat een brede groei in tal van disciplines bevestigt. Daarbij komt nog het absolute record over de Olympische en Paralympische Winterspelen van Milaan-Cortina, een teken van een steeds competitiever sportlandschap, vooral in het zwemmen en het skiën.
Het wielrennen is terug aan de top met Jonathan Milan, die Italië na jaren weer etappezeges in de Tour de France heeft bezorgd. In het tennis heerst Jannik Sinner, maandenlang de nummer één van de wereld en het boegbeeld van een generatie die niet bang is voor het internationale podium. In de MotoGP stapelen de successen zich op, eerst met Pecco Bagnaia en nu met Marco Bezzecchi, momenteel leider in het klassement, op twee (hoe kan het ook anders) Italiaanse motoren: Ducati en Aprilia.
En dan is er nog de Formule 1, waar het talent van Kimi Antonelli zich met kracht aandient: ook hij staat bovenaan in het kampioenschap en is op zijn negentiende al een hoofdrolspeler, met de zekerheid dat hij het Italiaanse volk nog lang zal laten dromen en het Italiaanse volkslied nog jarenlang zal laten klinken. (...)
Een nieuwe sportieve identiteit
Dat alles wist natuurlijk de bitterheid over alweer een WK dat we als "reserve" mogen volgen niet uit. Of beter gezegd: niet eens als reserve, maar als afwezige. Maar het verandert wel de blik. Italië blijft winnen, blijft ontroeren, blijft kampioenen voortbrengen. Alleen gebeurt dat ergens anders. Het gevaar is echter dat het voetbal achterblijft terwijl de rest van de sport vooruit snelt.
Nu moet het Italiaanse voetbal beslissen of het zich aan het verleden wil blijven vastklampen of echt opnieuw wil beginnen, en ook wil leren van andere sporten die juist in de lift zitten. Want jongeren verdienen hun eigen magische nachten, en het recht om herinneringen te maken zoals oudere Italianen die hebben. Maar intussen komen die emoties van andere banen, andere velden, andere wegen. En misschien is het precies daar dat het Italiaanse voetbal opnieuw zou moeten leren kijken.
(©Euronews 2026 / Managing Editor: Yves Peeters - The Press Junction /Picture: picture alliance / ipa-agency | Emmanuele Mastrodonato/IPA Sport)