Patagonië brandt onophoudelijk, meer dan 40.000 hectare bos in vlammen op: waarom herhaalt deze ramp zich elk jaar?

Patagonië staat in brand, en niet alleen daar zijn er eindeloze hittegolven, met hoge temperaturen en droogte. Al deze factoren maken de gebieden droger en kwetsbaarder, waardoor het risico op snelle en felle bosbranden ook nog eens toeneemt.

Tot nu toe zijn meer dan 40.000 hectare — een oppervlakte bijna twee keer zo groot als de stad Buenos Aires — al in vlammen opgegaan bij branden in Noord-Patagonië tijdens hun zuidelijke zomer, met grote brandhaarden in de provincies Neuquén, Río, La Pampa en Chubut.

Als we kijken naar wat er is gebeurd tussen 15 november en nu, dan staan we voor een van de zwaarste brandseizoenen, vooral in het noordwesten van Chubut, waar al duizenden hectares natuurlijke ecosystemen, woningen en bestaansmiddelen verloren zijn gegaan, legt bioloog Javier Grosfeld uit, onderzoeker aan het Instituut voor Biodiversiteit en Milieuonderzoek (INIBIOMA) van de Nationale Universiteit van Comahue.

Alleen al in Noord-Patagonië werden er tussen 1999 en 2022 ongeveer 250 branden geregistreerd met een oppervlakte van meer dan 10 hectare, zo blijkt uit een studie die in 2025 werd gepubliceerd. De afgelopen weken hebben zware bosbranden de Chileense regio’s Biobío en Ñuble medio januari in een “rampentoestand” achtergelaten: 23 doden, meer dan 1.000 verwoeste huizen en 52.000 mensen op de vlucht. In Argentinië werden begin januari de Unesco-nationale parken Los Alerces getroffen, met hun eeuwenoude alerce-bomen die meer dan 3.000 jaar oud kunnen worden.

Maar waarom gebeurt dit allemaal? En waarom elk jaar weer? Het klimaat is niet de enige factor die de toenemende omvang van de branden verklaart; die is vooral het gevolg van decennia van diepgaande veranderingen in de ecosystemen.

Monoculturen

Allereerst heeft er een ingrijpende verandering plaatsgevonden in het inheemse bos door de aanplant van exotische naaldbomen – voornamelijk radiata-den, douglasspar, ponderosa-den en dennen van Murraya. Deze industriële aanplantingen van niet-inheemse dennen hebben geen ecologische doelstelling, maar dienen voor de productie van hout en cellulose. Bovendien zijn ze rijk aan harsen, die de verspreiding van vuur alleen maar bevorderen en steeds weer nieuwe brandhaarden voeden.

Beperkte middelen en te weinig personeel

Zoals Greenpeace uitlegt, heeft de Argentijnse regering de afgelopen twee jaar de financiering van de Servicio Nacional de Manejo del Fuego, de instantie die verantwoordelijk is voor de preventie en beheersing van branden, drastisch verlaagd: de begroting voor 2026 ligt 70% lager dan in 2023. Bovendien zijn er in de nationale parken tegenwoordig minder dan 400 brandweerlieden actief, vaak met tijdelijke contracten en onvoldoende salarissen. Minder middelen, minder preventie, trager ingrijpen. En in veel gebieden zijn het de lokale gemeenschappen die zich zelfstandig moeten organiseren om de schade te beperken.

En dan is er ook nog Mercosur…

De inwerkingtreding van het vrijhandelsverdrag tussen de Europese Unie en de Mercosur-landen (Argentinië, Brazilië, Uruguay en Paraguay) zou de situatie kunnen verergeren. In dat geval zouden de Zuid-Amerikaanse exporten kunnen toenemen van producten waarvan de teelt, productie of winning grote schade toebrengt aan ecosystemen.

Bij gebrek aan bindende en doeltreffende milieubescherming dreigt het verdrag ontbossing, industriële monoculturen en intensief landgebruik aan te wakkeren, waardoor de druk op toch al kwetsbare ecosystemen zoals die van Patagonië verder toeneemt.

(©GreenMe.it 2026/Managing Editor: Martina Ribeiro - The Press Junction/Illustratie: ©Philip Lee via Unsplash)