Waarom heeft Japan de hergebruikname van 's werelds grootste kerncentrale opgeschort?

©Unsplash

Japan had zojuist een lichtje ontstoken dat veel te lang uit leek te zijn gebleven. En toch is dat licht in één dag weer gedimd.

De herstart van de Kashiwazaki-Kariwa kerncentrale, de grootste ter wereld in termen van potentiële capaciteit, werd vrijwel onmiddellijk opgeschort, waardoor angsten aan de oppervlakte kwamen die nooit echt zijn weggenomen en vragen die, jaren na Fukushima, nog steeds zwaar wegen.

De centrale ligt in de prefectuur Niigata, tegenover de Japanse Zee. De centrale is gesloten sinds 2011, toen de ramp in Fukushima de relatie van het land met atoomenergie voorgoed veranderde. Na meer dan veertien jaar werd de heringebruikname van een van de reactoren voorgesteld als een symbolische en strategische stap. Maar opnieuw bleek de realiteit brozer dan de bedoelingen.

De herstart betrof reactor nummer zes. Alles leek volgens plan te verlopen, maar werd al vertraagd door een eerder technisch alarm dat de opstart met een dag uitstelde. Midden in de nacht onderbrak omstreeks 00:28 een nieuw alarmsignaal de werkzaamheden. Er ging een alarm af terwijl er gewerkt werd aan de controlestaven, het systeem dat de kernreactie regelt en dat, meer dan enig ander systeem, de dunne scheidslijn vormt tussen inwerkingstelling en uitschakeling.

De centrale wordt beheerd door de Tokyo Electric Power Company, hetzelfde bedrijf dat nog steeds de dupe is van Fukushima. De technici probeerden onmiddellijk controles uit te voeren en werkten ook aan bepaalde elektrische componenten in het controlepaneel. Maar toen duidelijk werd dat dit geen storing was die in een paar uur opgelost kon worden, werd de meest voorzichtige beslissing genomen: de staven volledig terugplaatsen en alles stilleggen.

Het officiële bericht is geruststellend. De reactor is stabiel, er zijn geen radioactieve emissies geweest en er is geen risico voor de buitenwereld. Maar de kwestie is niet alleen technisch. Het is emotioneel, politiek en sociaal. Het is deze diffuse indruk die telkens weer de kop opsteekt als de Japanse nucleaire industrie weer op gang probeert te komen.

Japan heeft niet veel natuurlijke hulpbronnen. Het is afhankelijk van import, verstookt nog steeds te veel kolen en gas en ziet kernenergie als een onvermijdelijke sluiproute om de uitstoot te verminderen en tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. In een land waar de vraag naar energie ook toeneemt door de opkomst van kunstmatige intelligentie en datacenters, is Kashiwazaki-Kariwa niet zomaar een energiecentrale: het is een belofte.

Maar het is een kwetsbare belofte. Want deze centrale is de eerste die door Tepco na 2011 opnieuw is opgestart. En omdat de centrale in een seismische zone ligt die zwaar is getroffen door de aardbeving van 2007. Dit zijn allemaal details die op papier bekend zijn en onder steeds strengere veiligheidsnormen vallen. In de publieke perceptie blijven deze wonden echter open.

Deze laatste tegenslag is geen ongeluk of ramp. Het is iets subtielers, maar misschien wel belangrijker. Het is een teken van de moeilijkheid, zelfs vandaag de dag, om een vertrouwensrelatie op te bouwen tussen technologie, het milieu en de maatschappij. Elk alarm, zelfs als het goed wordt beheerd, wakkert immers een collectieve angst aan die in Japan nooit echt is verdwenen.

(©GreenMe.it//Vertaling en bewerking: GA-The Press Junction/Illustratie: Unsplash)

(©GreenMe.it//Vertaling en bewerking: GA-The Press Junction/Illustratie: Unsplash)