Politiek
Samenleving
Privacy-offensief: Waar beperken Europeanen de toegang tot hun persoonsgegevens het meest?
Internetgebruikers in de EU nemen steeds meer maatregelen om hun persoonsgegevens online te beschermen. Nu nieuwe cijfers een groeiend verzet tegen online tracking laten zien, rijst de vraag: hoe ver wil de EU gaan om de digitale soevereiniteit terug te winnen?
Nieuwe gegevens laten zien dat EU-burgers voorzichtiger omgaan met hun persoonsgegevens online, nu Europa probeert zijn digitale soevereiniteit terug te veroveren op de Amerikaanse techgiganten.
In 2025 weigerde de meerderheid van de internetgebruikers in de Europese Unie toestemming om hun persoonsgegevens te laten gebruiken voor reclame, terwijl 56,2% de toegang tot hun geografische locatie beperkte of weigerde, zo blijkt uit de jongste cijfers van Eurostat.
Ook het beperken van de toegang tot socialemediaprofielen of gedeelde onlineopslag werd gebruikelijker: 46% van de internetgebruikers nam zo’n maatregel.
Dat is een stijging van vijf procentpunt ten opzichte van 2023.
Daarnaast controleerde 39% van de mensen of de website waaraan zij persoonsgegevens verstrekte wel veilig was, en 37,6% las de privacyverklaring voordat zij persoonlijke gegevens deelden.
Het hoogste aandeel internetgebruikers dat maatregelen nam om hun gegevens te beschermen, werd gemeten in Finland (92,6%), gevolgd door Nederland (91,2%) en Tsjechië (90,3%).
Daartegenover stonden de laagste aandelen in Roemenië (56%), Slovenië (57,4%) en Bulgarije (62%).
Bedreigingen voor persoonsgegevens
In sommige gevallen hebben Europese organisaties en toezichthouders technologiebedrijven voor de rechter gesleept wegens vermeend misbruik van persoonsgegevens van burgers.
In januari 2026 diende de Oostenrijkse gegevensbeschermingsautoriteit een klacht in tegen Microsoft, omdat het bedrijf zonder toestemming trackingcookies op de apparaten van een kind zou hebben geplaatst.
De klacht, die in juni 2024 werd ingediend door privacyrechtenorganisatie noyb, richtte zich op Microsofts onderwijspakket Microsoft 365 Education, dat door miljoenen leerlingen en docenten op Europese scholen wordt gebruikt.
Vorig jaar dienden negen organisaties uit het maatschappelijk middenveld een gezamenlijke klacht in tegen X, het platform van Elon Musk, wegens vermeende overtredingen van de Europese Digital Services Act (DSA). De klacht richtte zich op het gebruik van gevoelige persoonsgegevens – zoals politieke opvattingen, seksuele geaardheid, religieuze overtuigingen en gezondheidsgegevens – voor gepersonaliseerde reclame.
De klacht was gebaseerd op onderzoek van AI Forensics, een Europese non-profit die invloedrijke algoritmen onderzoekt. Daarbij werd onder meer ontdekt dat Dell Technologies X-gebruikers gericht had benaderd op basis van hun belangstelling voor specifieke medicijnen, seksuele geaardheid en geloof.
Hoe reageren EU-regeringen?
De EU en haar lidstaten lijken hun inspanningen op te voeren om overtredingen van de digitale regels aan te pakken en meer digitale onafhankelijkheid te verwerven.
Afgelopen december legde de Europese Commissie X een boete van 120 miljoen euro op, de allereerste sanctie onder de DSA, wegens het negeren van transparantieverplichtingen en reclameregels.
Daarnaast werkt de EU aan het vergroten van haar digitale soevereiniteit ten opzichte van de Amerikaanse techreuzen. Amazon Web Services, Microsoft en Google controleren momenteel zo’n 70% van de Europese cloudmarkt.
Een van de maatregelen is dat de Europese Commissie de nieuwe Cloud and AI Development Act zal aannemen.
Die moet ertoe leiden dat de datacentercapaciteit in de EU binnen vijf tot zeven jaar minstens verdrievoudigt.
In tussentijd kondigde Frankrijk op nationaal niveau aan de Amerikaanse platforms Microsoft Teams en Zoom te vervangen door een eigen, in het land ontwikkelde videoconferentiedienst.
Het Visio-platform moet tegen 2027 in alle ministeries en overheidsdiensten worden gebruikt.
(©Euronews 2026/Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction/Illustratie: ©Smartupworld Affordable Website Management via Unsplash)