Tonnen fruit liggen te rotten op de velden in Israël: niemand wil het nog hebben (en dat heeft te maken met de boycot voor Gaza)

©Rajendra Biswal via Unsplash

De crisis die de Israëlische landbouwexport treft, is ongekend. Volgens getuigenissen die zijn verzameld door de Israëlische publieke omroep Kan 11, worden citrus- en mangotelers geconfronteerd met verwoestende verliezen, waarbij bestellingen uit Europa en Azië zo goed als volledig zijn weggevallen.

“We draaien verlies sinds het begin van de oorlog”, verklaart Nitzan Weisberg, die plantages beheert bij kibboets Givat Haim Ichud. Zijn boomgaarden dreigen nu definitief gerooid te worden, ondanks de hoge kwaliteit van het product, omdat Israëlisch fruit op de internationale markten iets is geworden wat men liever mijdt.

Daniel Klusky, secretaris-generaal van de Organisatie van Israëlische Citrustelers, bevestigt de totale stilstand: “Voor het conflict exporteerden we zelfs naar Scandinavië. Nu is er niet één container vertrokken.”

Het veelzeggende geval van de mango

In het noorden van het land is de situatie bijzonder kritiek. Moti Almoz, een landbouwer uit de regio, liet 25% van zijn oogst op de grond wegrotten: “Ze willen onze mango’s niet. In Europa nemen ze alleen contact op als er ergens een tekort is… Zodra ze een alternatief hebben, vermijden ze het om bij ons te kopen.”

Robert Amrosi, een ervaren teler uit Moshav Migdal, liet meer dan 100 ton fruit aan de bomen hangen: “Oogsten zou meer kosten dan ik er met de verkoop aan kan verdienen.” Van de 200 hectare familieboomgaarden haalde hij amper 100 ton binnen, waardoor hij bijna een miljoen sjekel verloor. Een andere producent spreekt over 700 van de 1.200 ton geproduceerde vruchten die aan de bomen blijven hangen of op de grond zullen wegrotten: “Dit is een crisis zonder weerga in onze geschiedenis.”

Hoe is het zo ver kunnen komen?

De boycot ten gunste van Gaza en de andere oorzaken van de crisis

De internationale boycot van Israëlische landbouwproducten in verband met wat er in Gaza gebeurt is zonder twijfel de belangrijkste factor die de vraag op de wereldmarkten drastisch heeft doen kelderen. Internationaal valt Israëlisch fruit niet langer niet op: steeds meer consumenten besluiten het niet te kopen als moreel verantwoord gebaar en als teken van solidariteit met een bevolking die slachtoffer is van een genocide. Deze concrete en georganiseerde boycot heeft duidelijk gemaakt hoeveel invloed de druk van burgers kan hebben op de economische dynamiek van een hele sector.

Maar daarbovenop komen nog andere problemen. De blokkade van de Rode Zee door de Jemenitische Houthi’s heeft rederijen gedwongen om langere en duurdere routes te varen, waardoor de transporttijden zijn toegenomen en de toegang tot Aziatische markten wordt bemoeilijkt. Ronen Alfasi, teler uit Hibat Zion, klaagt over vertragingen van 90 tot 100 dagen voor de aankomst van de containers, met ernstige kwaliteitsproblemen tot gevolg en fruit dat al rijp of rot is voordat het de klanten bereikt.

Bij deze logistieke moeilijkheden komt nog de klimaatcrisis: periodes van extreme hitte, met temperaturen tot bijna 50°C, hebben de rijping van het fruit versneld, waardoor het voortijdig van de bomen valt en hele oogsten verloren gaan. Kortom, de combinatie van boycot, transportproblemen en klimaatverandering heeft een domino-effect veroorzaakt en een agrovoedingsketen die ooit solide was en wereldwijd erkenning genoot, veranderd in een sector die op de rand van de afgrond balanceert.

Een economie op de knieën

De Israëlische landbouwcrisis maakt deel uit van een breder economisch plaatje: overheidsgegevens tonen een daling van 26% van de economische activiteit in het laatste kwartaal van 2023. Ook sectoren als technologie en investeringen hebben het zwaar, nu buitenlandse investeerders steeds terughoudender zijn om samen te werken met een staat die in het middelpunt staat van internationale controverse.

De enige overgebleven exportmarkt lijkt Rusland te zijn, in wat de lokale media ironisch hebben omschreven als “het verbond der geboycotten”.

Landbouwers zijn zich terdege bewust van de ernst van de situatie en roepen dringend op tot overheidsingrijpen. De vrees is dat Israël straks helemaal geen landbouwexport meer heeft: een sector waar decennia voor nodig waren om hem op te bouwen, kan in enkele maanden instorten, maar zal jaren vergen om weer op te bouwen.

(©Middle East Monitor /Ynetnews via GreenMe.it 2026/Managing Editor: Benjamin Sluis - The Press Junction/Illustratie: ©Rajendra Biswal via Unsplash)